Column

Bedelaars treiteren heeft een lange geschiedenis

PSV-supporters bij de huldiging na het kampioenschap. Beeld anp
PSV-supporters bij de huldiging na het kampioenschap.Beeld anp

Wat zielig voor PSV dat ze net niet door mochten naar de finale van de Champions League, dinsdagavond. Het medelijden zal internationaal getemperd zijn door beelden van het gedrag van Eindhovense fans op het Madrileense Plaza Mayor, die diezelfde middag waren gemaakt. Joelend gooiden ze muntjes naar bedelende vrouwen die niet wisten hoe snel ze daarachteraan moesten hollen. Lachen joh!

Ger Groot

De sociale media spraken over 'vluchtelingen', die werd toegeroepen dat voor hen de Europese grenzen altijd gesloten zouden blijven. Bankbiljetten werden hun voorgehouden en voor hun ogen verbrand.

Ik vermoed eerder dat het Roemeense of Bulgaarse zigeuners waren. Vluchtelingen zijn er in Spanje bijna niet, bedelende Roma wel. EU-onderdanen dus, maar wel levend op de rand van de samenleving én de behoeftigheid.

Normale mannen
'Hooligans' werden de fans genoemd. Maar ik zag eerder tamelijk normale Nederlandse mannen (en een enkele vrouw), die je morgen weer achter de toonbank of op kantoor tegenkomt. Mensen die zich meestal heel gemiddeld gedragen, maar in bijzondere omstandigheden (buitenland, groepslol, zon en drank) collectief over de schreef gaan zonder dat iemand achteraf kan zeggen op welk moment het precies mis ging. Hoe kijken ze nu, ontnuchterd van alcohol én overwinningsroes, op hun uitstapje terug? - vraag ik me af.

Twitteraars zaten er in ieder geval bovenop. 'Racisme', zo oordeelde menigeen, want racisme is nu eenmaal hét moraalwoord van dit moment. En daar doken ook meteen weer de foto's op van exposities van zwarte mensen ('Human Zoo'), zoals die tijdens de Brusselse Wereldtentoonstelling in 1958 te zien waren geweest. Verontwaardiging is zelden erg fantasievol.

Een still uit een video waarin bedelaars muntjes oprapen Beeld YouTube
Een still uit een video waarin bedelaars muntjes oprapenBeeld YouTube

Leidse studenten
Beter zouden we kunnen terugdenken aan het gedrag van Leidse studenten die zich tot in diezelfde jaren vijftig krek eender gedroegen aan de PSV-aanhang op Plaza Mayor nu. Alleen waren er toen nog geen terrassen, trokken ze ervoor niet naar Madrid en waren het geen vreemdelingen of 'andere rassen' die er het slachtoffer van werden. Muntjes wierpen ze, na een avondje boemelen, uit de ramen van hun huurkoetsjes of van het balkon van de sociëteit - naar het proletariaat dat er net zo gretig achteraan sprong als in Madrid gebeurde.

Met racisme had dat niets te maken. Wel met verachting voor wie niet tot 'ons' behoort maar daar ontegensprekelijk ver onder staat. Die periode ligt, ook voor Nederlanders onderling, nog niet zo ver achter ons. Ik denk dat ze pas in de veelgesmade jaren zeventig ten einde kwam. Of beter gezegd: dat de vanzelfsprekende acceptatie ervan toen pas ophield. Een ál te opzichtige sociale arrogantie kon je je vanaf dat moment niet meer permitteren.

Lelijke plaatjes
Was die ondeugd daarmee ook uit de diepere lagen van het hart verdwenen? Ik betwijfel het - want juist onze sociale inslag brengt ook de grootste wreedheid voort jegens anderen dan 'wij'. En dan is er soms niet heel veel voor nodig om die weer even te doen opflakkeren. Dankzij de alomtegenwoordigheid van de smartphone levert dat inmiddels lelijke plaatjes op.

Het had nóg lelijker gekund. De studerende rijkeluiskindjes volstonden er niet mee het grauw over elkaar heen te laten buitelen, klauwend naar de centen die hen werden toegeworpen. Met sigarenaanstekers maakten zij de munten eerst gloeiend heet - en pik als proleet de je onverwacht toegesmeten rijkdom dan nog maar eens van de straat zonder je vingers te branden. Kijk eens hoe hun hebzucht zelf hun pijngrens overtreft, zie ze grimassend hun muntjes van de ene in de andere hand gooien om ze vooral niet te verliezen! Ach, het is maar minderwaardig volk, joh. Lachen, toch?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden