'Beautiful Mind' volgde eigen pad in de wiskunde

'Deze man is een genie'. Meer stond er niet in de aanbevelingsbrief waarmee hij in 1948 aanklopte bij de universiteit van Princeton. John Forbes Nash gold als een van jde grootste wiskundigen van de twintigste eeuw. In 1994 kreeg hij de Nobelprijs voor economie voor zijn bijdrage aan de speltheorie.

Zaterdag kwam Nash (86) met zijn vrouw Alicia (82) om bij een auto-ongeluk. De twee werden uit hun taxi geslingerd toen deze tegen de vangrail klapte. Het echtpaar was net teruggekeerd uit Noorwegen waar Nash de Abelprijs had gekregen, de 'Nobelprijs voor de wiskunde'. Nash was de enige die beide prijzen won.

John Nash werd op 13 juni 1928 geboren in Bluefield, West-Virginia. Hij zocht zijn toevlucht in de boeken en zo volgde hij zijn geheel eigen pad door de wiskunde. Als middelbare scholier bewees hij een klassiek theorema van Fermat en als twintiger loste hij een probleem uit de differentiaalmeetkunde op dat een eeuw eerder door Riemann was geformuleerd. Daar kreeg hij de Abelprijs voor. "Ik wist niet dat het probleem nog onopgelost was", zei hij er een paar jaar geleden over.

Het grote publiek kent Nash van zijn biografie en de gelijknamige film, 'A Beautiful Mind'. Ook hier begon het met een boek, het standaardwerk van John von Neumann en Oskar Morgenstern. Zij hadden de grondslag gelegd voor het idee dat je economische processen kunt beschrijven met een spel waarin spelers optimale strategieën moeten kiezen. Von Neumann had zich beperkt tot spellen waarbij de winst van de een het verlies van de ander is. Nash breidde het uit tot spellen waarbij de belangen van spelers niet altijd strijdig zijn. En hij bewees dat ook in die complexere spellen er altijd een situatie is waarin iedereen, wetende wat de anderen willen, een strategie volgt die hem het maximale oplevert. Zodat niemand dus meer van strategie wisselt. Voor dit 'Nash-evenwicht' kreeg hij de Nobelprijs. Daar zat 45 jaar tussen. Nash leverde zijn grote prestaties vóór zijn dertigste. In 1959 kreeg hij waanideeën en werd een zonderling. Maar langzaam overwon hij zijn schizofrenie. Zoals hij in zijn biografie schreef: door zijn wanen weg te redeneren. Toen hij begin jaren negentig weer boven water kwam, durfde het Nobelcomité het aan hem de prijs te geven.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden