Beatrix Potter was haar Victoriaanse tijd ver vooruit.

De fabels van Beatrix Potter zijn wereldberoemd. Pieter Konijn en Jozefien Kwebbeleend waren het succes van Walt Disney en Harry Potter ver vooruit, maar de schepster zelf is vrijwel onbekend gebleven – tot nu. De film ’Miss Potter’ en een biografie vertellen haar levensverhaal. Het Lake District in Noord-Engeland speelt daarin een grote rol – ze werd er een van de grootste landeigenaren. De regio pikt graag een graantje mee van alle aandacht.

Potter werd geboren in het Victoriaanse Londen van 1866 in een welgestelde familie. Bedoeling was dat ze zou opgroeien tot een dame die keurig zou trouwen met een man van stand. Maar zij was niet de dochter die haar Victoriaanse moeder verwachtte, schrijft Linda Lear, de Amerikaanse auteur van de nieuwe biografie ’Beatrix Potter: een leven in de natuur’. „Ietwat gewoontjes, terughoudend eerder dan verlegen, was ze een scherpe waarnemer van de maatschappij, maar ze was weigerachtig in haar deelname aan diezelfde samenleving.”

Potter hield een dagboek bij in geheimschrift zodat haar droge observaties voor haar nieuwsgierige, snobistische moeder verborgen bleven. Haar Schotse kindermeisje vertelde haar met veel verbeeldingskracht verhalen over heksen, feeën en rebellerende dwergen.

Het klaslokaal op de derde verdieping van het statige huis op Bolton Gardens groeide uit tot een biologielokaal. Konijnen waren de favoriete huisdieren, maar Beatrix en haar broertje Bertram hadden ook muizen, kikkers, vleermuizen, egels en slangen. Zelfs als volwassene reisde Potter met een kikker en wandelde ze met een konijn aan een riem.

Van jongs af aan liep Potter rond met een schetsboek. Ze tekende bijna alles wat ze observeerde. Zij kreeg van haar ouders tekenlessen aangeboden, maar die zag ze niet zo zitten omdat ze zich stiekem zorgen maakte dat het kopiëren van een andere kunstenaar haar eigen originaliteit zou aantasten, zegt Lear.

Tijdens de vakanties in Schotland en het Lake District schetste ze voortdurend haar omgeving en de natuur. Als een van haar konijnen doodging kookte ze die zorgvuldig om het skelet vervolgens te bewaren en te bestuderen. Ze onderzocht ook fossielen en paddestoelen en deed zelfs een paar wetenschappelijke ontdekkingen, maar het tekenen van haar dieren en de fantasieverhalen die zij rond hun levens creëerde was toch haar grote passie. Haar dieren lijken op mensen, maar blijven toch dieren en ze beschermt kinderen niet voor de wreedheden van mens en natuur.

Terwijl haar moeder probeerde een geschikte echtgenoot te vinden, stortte Potter zich volledig op haar tekeningen. Het was haar oude gouvernante Annie Moore die haar stimuleerde om een boekje te maken van de geïllustreerde brieven over het ongehoorzame konijn Pieter.

Uitgeverijen waren niet geïnteresseerd, tot ze bij Fredrick Warne & Company terechtkwam. De jongste broer, Norman Warne, stortte zich met overgave op het verhaal. En op 35-jarige leeftijd – in die tijd wordt ze al lang als een oude vrijster beschouwd – kan Potter zich een schrijfster noemen. Potter bemoeide zich met ieder detail. Het werd een succes. In 1902 worden ruim 56.000 exemplaren verkocht.

Hoewel ze haar uitgever nooit zonder chaperonne bezocht, groeide er een warme band tussen beiden en toen Warne haar op 39-jarige leeftijd opeens ten huwelijk vroeg, was ze door het dolle heen. Maar het was niet het huwelijk dat haar moeder in gedachten had. In haar ogen was de uitgever een ordinaire ’handelaar’. Deze schoonzoon werd dus afgekeurd, maar Beatrix liet het daar niet bij zitten. Na lange ruzies, verlooft het paar zich onder de voorwaarde dat de verloving voorlopig geheim blijft totdat ze terugkomt van haar zomervakantie. Ze zou Warne nooit meer zien. Vijf weken later overleed hij onverwacht.

Haar financiële onafhankelijkheid stelt haar in staat om een nieuw leven op te bouwen in haar geliefde Lake District waar ze Hill Top Farm koopt. Langzaam nemen echte dieren het over van haar fantasiedieren. Ze stort zich op het fokken van Herdwick schapen, die vele prijzen winnen. Ze wordt zelfs de eerste vrouwelijke president van de Associatie van Herdwick schapenfokkers. Met haar geld en de hulp van haar advocaat Willam Heelis koopt ze vele boerderijen. Met hem deelt ze de liefde voor het land en op 47-jarige leeftijd trouwt het tweetal. Bij haar dood schenkt ze alle 44 boederijen na aan de National Trust. En zo liet Potter de wereld niet alleen de vruchten van haar verbeelding na, maar beschermde ze ook een prachtig natuurgebied.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden