Beatrijs Ritsema

Soms word ik met mijn voornaam aangesproken door een vage kennis. Dat stoort mij

Beste Beatrijs

Mijn man en ik verschillen nogal eens van mening. Zo ook over de juiste manier om bestek te hanteren en andere tafelmanieren. Onze zevenjarige zoon vindt het nog steeds lastig om met mes en vork te eten. Sperziebonen hanteert hij het liefst als frietjes. Op bezoek of in een restaurant sta ik dat niet toe, maar thuis vind ik dat geen probleem. Ik vind het belangrijker dat hij leert genieten van eten. Voor geklieder is hij te oud, maar af en toe een boontje of een stukje paprika uit de slaschaal? Manlief tolereert dat niet en dat leidt vaak tot zware momenten aan tafel.

Overigens is mijn man van mening dat lepels voor baby's zijn en niet standaard op tafel horen te liggen. Zoon en ik eten graag met lepel en vork, zeker gerechten met een sausje. Bovendien meen ik te weten dat Indisch eten altijd met lepel en vork wordt gegeten. Hoe zit het nu eigenlijk?

Met de handen eten

Beste Met de handen eten,

Net als voor het waarderen van uiteenlopende soorten voedsel is er voor adequate tafelmanieren oefening nodig. Oftewel herhaling, herhaling en herhaling. Daarom raad ik u aan om vast te houden aan met mes en vork eten door uw zoon. En geen uitzonderingen te maken in de trant van 'sperziebonen mogen wel met de hand' of 'in de slabak mag best met de handen worden gegraaid'. Daarmee geeft u uw zoontje een verkeerde voorstelling van zaken. Eten met mes en vork is geen formaliteit die alleen geldt voor chique restaurants of voor diners bij andere mensen. Het is de standaard manier waarop er wordt gegeten, zowel uit als thuis, zowel met onbekenden als met bekenden en met huisgenoten. Alleen iemand die in z'n eentje in z'n eigen huiskamer eet kan het zich permitteren om met de handen te eten of z'n bord af te likken.

Het is best lastig om de techniek van met mes en vork eten onder de knie te krijgen. Uw zoontje is zeven jaar. Het is helemaal niet raar dat hij hier nog steeds moeite mee heeft. De bedoeling van een opvoeding is nu net dat hij dat leert. Er gaan jaren overheen, voordat het een echt automatisme wordt. U helpt uw zoontje er niet mee door bepaalde gerechten uit te zonderen van de mes-en-vork-regel of door hem voor te houden dat de regels voor thuis eten minder streng zijn dan voor buitens-huis eten.

Dat uw zoontje fouten maakt en af en toe zijn handen gebruikt is geen reden om boos te worden, zoals uw man kennelijk doet. Je moet niet boos worden op een kind dat iets aan het leren is en fouten maakt. Maar het is wel raadzaam om fouten altijd te corrigeren en er op een vriendelijke manier bovenop te zitten dat hij mes en vork gebruikt. Het is de enige manier om dit gedrag te automatiseren.

Wat het gebruik van lepels betreft: in Nederland en andere westerse landen wordt de lepel gebruikt voor soep en desserts, en niet voor de warme maaltijd. Rijst of pasta met saus, salades, aardappels, vlees, groente: allemaal met mes en vork. Zo wordt er ook in restaurants gedekt. Geen lepels dus. Mogelijk wordt in Indonesië of Suriname de lepel vaker ingezet bij rijstmaaltijden, maar in Nederland is dit geen gebruik. Niets staat u in de weg om wel de lepel te gebruiken bij eenpansgerechten, net zoals u er ook voor kunt kiezen om voortaan met stokjes te eten, maar de standaard in Nederland is: uitsluitend mes en vork.

Beste Beatrijs,

Hoe zit dat nou precies met die drie keer zoenen? Is het de bedoeling dat je met de lippen de wang van de ander raakt of hoort dat niet? Van een vrouw met lippenstift kan ik me voorstellen dat ze met haar lippen de wang van de ander mijdt om geen sporen achter te laten. Maar laatst zag ik op televisie Diederik Samsom wang tegen wang zoenen, meer een soort luchtzoenen zonder lippen. Louter wang tegen wang komt mij afstandelijker voor dan wanneer je de wang met de mond raakt. Wat is de correcte manier?

Met of zonder lippen

Beste Met of zonder lippen,

Het klopt dat wang-tegen-wang een afstandelijker geste is dan daadwerkelijk de lippen op andermans wang drukken. Veel mensen krijgen sowieso een punthoofd van het tijdopslorpende drie-keer-zoenen begroetings- en afscheidsritueel en maken zich er snel van af met een vluchtig drie keer wang-wang-contact, al dan niet begeleid door onbestemde smakgeluiden in de lucht. De techniek van het luchtzoenen wordt vooral ingezet wanneer er een heel gezelschap zoenenderwijs moet worden afgewerkt. Het mond-wang-contact blijft dan gereserveerd voor intimi. Omdat mensen zelf mogen beslissen wat voor intensiteit ze in een begroeting willen leggen, is er niet één correcte manier. Iedereen kan doen wat hij wil.

Beste Beatrijs,

Ik ben een man van 68. Soms word ik onverwacht met mijn voornaam aangesproken of begroet door een vage kennis (vroegere werknemer of schoonmaakster, verre buur, kennis van een kennis) op straat, in een winkel, bij de kapper of waar dan ook. Dat stoort mij. Mijn voornaam houd ik graag voor intimi: familie, vrienden. Hoe kan ik daar mee omgaan of kenbaar maken dat ik daar niet van gediend ben?

Ongewenst voornaamgebruik

Beste Ongewenst voornaamgebruik,

U wordt door vage kennissen met uw voornaam aangesproken terwijl u daar niet van gediend bent. Dit is een vreemde situatie, omdat mensen die niet persoonlijk bevriend zijn en elkaar weinig zien altijd de omgangsvormen uit het verleden voortzetten, wanneer ze elkaar bij toeval tegenkomen. Ik bedoel: als uw vroegere werknemers, uw schoonmaakster, de buren van lang geleden of zomaar een kennis van een kennis in het eerdere contact gewend waren om u met 'meneer Janssen' aan te spreken, is er voor hen geen reden om ineens uw voornaam te gebruiken. Als uw vroegere werknemers, schoonmaakster enzovoort u altijd al met de voornaam aanspraken, is er voor hen geen reden om bij een plotselinge ontmoeting ineens 'meneer Janssen' te gaan zeggen. Er is altijd een zekere historie, en de ervaring leert dat als men eenmaal op tutoyerende voornaambasis met elkaar heeft verkeerd, nooit meer de stap terug wordt gezet naar 'u' en 'meneer' ('mevrouw').

Kennelijk voelt men zich vertrouwd genoeg met u om uw voornaam te gebruiken. De makkelijkste oplossing is om u er niet aan te storen. Als het u echt tegen de borst stuit, kunt u altijd koeltjes zeggen: "Neemt u me niet kwalijk, hebben wij nog met elkaar geknikkerd?" Dit is een formule die uitdrukt: 'Ik ken u niet, kunt u ophouden mij te behandelen als een intieme vriend, ik stel er prijs op met "u" en "meneer" te worden aangesproken.' Het effect zal zijn dat men schielijk terugvalt in de 'u'-modus, maar echt gezellig wordt het daarna niet meer.

Hebt u vragen over de omgang met buren, collega's, familie, vrienden en kinderen? Stuur ze naar beste@beatrijs.com.

Het archief van deze rubriek is te vinden op www.beatrijs.com

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden