Beatles en Londen omarmden elkaar

Ze kwamen uit Liverpool, maar ze maakten furore in Londen. The Beatles hebben veel sporen nagelaten in de Britse hoofdstad. Een prachtig fotoboek met ontelbare feiten legt de roemruchte geschiedenis vast.

Piet Schreuders, Mark Lewisohn en Adam Smith: Het Londen van The Beatles. Vert. door Peter Petter. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam. ISBN 9789038890517; 234 blz. euro 24,90.

Begin november 1966 had er in een galerie annex boekhandel in het hartje van Londen een ontmoeting plaats die van grote invloed zou zijn op de Britse popgeschiedenis.

In ’Indica Books & Gallery’, vlakbij Piccadilly Circus gelegen, werd de 26-jarige John Lennon, oprichter van The Beatles, voorgesteld aan de zeven jaar oudere Japans/Amerikaanse avantgarde-kunstenares Yoko Ono die op deze plek haar expositie Unfinished Paintings and Objects had ingericht.

De twee kregen een relatie, John Lennon scheidde van zijn vrouw Cynthia en trouwde met Yoko Ono - het paar ging op huwelijksreis naar het Amsterdamse Hilton om daar ruim een week in bed te liggen en de vrede te prediken. Yoko Ono wordt er door de fans tot op de dag van vandaag van beschuldigd dat zij The Beatles uit elkaar heeft gedreven, wat zij zelf overigens krachtig ontkent. Feit is dat nog geen jaar na het huwelijk de groep ophield te bestaan.

De eerste ontmoeting tussen Lennon en Ono staat uitvoerig beschreven in het prachtige boek ’Het Londen van The Beatles’. Volgens de samenstellers is niet duidelijk op welke novemberdag in 1966 dat geweest is: 6, 7 of 9. Voor elk van deze data is wel wat te zeggen, de lezer krijgt de voors en tegens allemaal keurig voorgeschoteld.

Het boek kwam voor het eerst midden jaren negentig in het Engels uit. Het is geheel herzien en uitgebreid en verschijnt nu voor het eerst in het Nederlands, een maand voordat de nieuwe druk in het Engels van de persen rolt. Het is een heerlijk boek om te lezen en door te bladeren – het staat barstensvol foto’s, illustraties en plattegronden. En het is ongelooflijk gedetailleerd – zo is er bij elke historische plek vermeld welk metrostation het dichtst in de buurt ligt, en als je er met de Tube niet kunt komen, staat het nummer van de bus er bij.

Het boek is opgesplitst in zo’n 25 wijken van Londen en begint met een opsomming van de twintig belangrijkste Beatleslocaties in het centrum van de stad, inclusief hun plek op de kaart: de theaters waar de vier jongens uit Liverpool (want daar kwamen ze oorspronkelijk vandaan) hebben opgetreden, de club waar Paul zijn grote liefde Linda ontmoette, het metrostation waar gedraaid is voor de film ’A Hard Day’s Night’, huizen waar de vier Beatles hebben gewoond, de rechtbank waar John wegens drugsbezit en –gebruik werd veroordeeld, en natuurlijk het beroemdste zebrapad ter wereld, op Abbey Road.

Ook over de fotosessie op deze bijna heilige plek is het boek minutieus: die begon op vrijdag 8 augustus 1969, ’s ochtends om vijf voor half twaalf. De auteurs weten zelfs precies welke camera en lens de fotograaf Iain Macmillan gebruikte, waar en hoe hij stond (op een ladder) en hoeveel foto’s hij in totaal schoot: niet meer dan zes. Op pagina 93 is op zes graphics zelfs te zien hoe de Beatles op de bewuste foto’s liepen (op de uitverkoren foto voor het album Abbey Road had Paul z’n sandalen uitgedaan, wat tot nauwelijks uit te roeien geruchten over z’n dood leidde) en wat voor (politie)auto’s en bussen er op het zebrapad aanstormden, dat een kleine veertig jaar later nog steeds een bedevaartsoord voor de ware fans is.

Londen was in de jaren zestig het mekka van de Britse pop; wilde je wat bereiken, dan moest je in deze stad zijn. Hier zaten de grote platenstudio’s, de redacties van de muziekbladen en niet te vergeten de kantoren van de piratenstations die vanaf schepen voor de kust uitzonden. De betekenis van een zender als Radio London voor The Beatles was enorm, en dat wisten de vier heren maar al te goed – het station kreeg steevast de première van hun nieuwe singles en lp’s.

’Jarenlang detectivewerk’ is aan het boek voorafgegaan, aldus de uitgever. Voornaamste rechercheur is grafisch ontwerper Piet Schreuders, die bijgestaan is door ’s werelds grootste Beatleskenner Mark Lewisohn, en Adam Smith die Londen op z’n duimpje kent. Die speurtocht is er ook wel van af te lezen: er staan duizenden feiten in het boek.

In het voorwoord van de eerste Engelastalige editie schreef Derek Taylor (destijds persvoorlichter van The Beatles en in 1997 overleden) dat Piet Schreuders zelf grote twijfels had over zijn project. In een brief uitte de hoofdauteur zijn bezorgdheid ,,dat mensen wellicht zouden zeggen ’Oké, John en Ringo zijn dus op 18 april rond luchtijd op Bruton Place 14-16, W1, geweest – wat dan nog?’’’ Dat zullen sommige mensen inderdaad zeggen, aldus Taylor, maar aan dezulken is dit boek dan ook niet besteed.

Je moet iets met The Beatles hebben, en als het kan ook iets met Londen, in de jaren zestig misschien een nog wel fascinerender stad dan anno 2008, waar de inwoners getuigen waren van de opkomst en ondergang van een van de beste popgroepen aller tijden.

Dit boek legt die turbulente geschiedenis in woord en beeld mooi vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden