'BEA BEDANKT!, BEA BEDANKT!'

Van onze verslaggevers BREDA - Minister Voorhoeve van defensie is gisteren zwaar gekritiseerd vanwege zijn standpunt dat lang haar en sieraden taboe zijn voor militairen die in internationaal verband opereren.

De vakbonden van beroepsmilitairen vinden dat Voorhoeve zo de discussie over normen en waarden in de krijgsmacht frustreert. Zij gaan als reactie een eigen notitie opstellen. De minister steunt met zijn standpunt over het terugsturen van twee langharige luchtmachtmilitairen uit het Italiaanse Villafranca de omstreden solo-actie van de bevelhebber der luchtstrijdkrachten, generaal Droste. De politieke defensieleiding komt op Prinsjesdag met een gedragscode voor de krijgsmacht.

De timing van Voorhoeve's reactie op Kamervragen kon nauwelijks symbolischer zijn: aan de vooravond van het afschaffen van de militaire dienstplicht. Met een ceremonie op de Trip van Zoutlandtkazerne in Breda is gisteren afscheid genomen van de laatste dienstplichtigen. De vrije haardracht staat bekend als een typisch Nederlandse verworvenheid uit het begin van de jaren zeventig, verzilverd door de dienstplichtigenbond VVDM.

De oprichter van de VVDM, Loebas Oosterbeek, toonde zich op het afscheidsfeest niet verbaasd over de brief van Voorhoeve. “Je ziet dat mensen binnen de krijgsmacht hun kans schoon zien om de klok terug te draaien nu de dienstplicht verdwijnt. We moeten wel beducht zijn voor het democratisch gehalte van de krijgsmacht.”

Minister Voorhoeve zegt de discussie over normen en waarden niet te willen verengen tot het uiterlijk. “Het gaat in de eerste plaats om algemene, innerlijke normen als discipline, dienstbaarheid aan democratie en rechtsstaat, tolerantie, flexibiliteit en verantwoordelijkheid.” Het uiterlijk, overigens wel van belang voor de 'professionele uitstraling van de krijgsmacht', is het sluitstuk van het verhaal. De gedragscode waaraan het ministerie werkt, zal zich vooral richten op het uitbannen van drugsgebruik en alcoholmisbruik. Een meerderheid in de Tweede Kamer heeft al uitgesproken dat beroepsmilitairen die drugs gebruiken, ontslagen moeten worden.

Volgens voorzitter B. Snoep van de militairenbond AFMP ontketent Voorhoeve een 'schijndiscussie' met zijn brief over haardracht en sieraden. Bovendien doorkruist hij afspraken die begin juli met de vakbonden zijn gemaakt over professionalisering van de krijgsmacht. “Er komt een sfeer van 'ik bepaal', maar die tijd is in elk geval wat de werknemers betreft voorbij. De echte problemen zoals bezuinigingen op de opleidingen blijven onbesproken.”

Publiciteit Voorzitter Pim Gooijers van de CNV-bond van militairen ACOM beschuldigt minister Voorhoeve ervan zich niet aan zijn afspraak met de bonden te houden. “Begin juli hebben we naar aanleiding van de oprispingen van bevelhebbers over uiterlijk voorkomen en professionaliteit een gesprek gehad met de minister. Toen is afgesproken dat er eerst met ons zou worden overlegd en dat daarna, op Prinsjesdag, er een passage over in de Memorie van Toelichting zou komen. En nu brengt hij het in de publiciteit! Het is een boude stelling dat voor de beeldvorming van de krijgsmacht lang haar zo belangrijk is.”

De laatste dienstplichtigen toonden gisteren wel enig begrip voor de strakkere regels, ook degenen met lang haar of oorbellen. Kanonnier Martijn Witpaard uit Seedorf draagt het haar lang. “Ik heb er zelf in mijn diensttijd nooit problemen mee gehad, en het kader blijkbaar ook niet. Misschien is het toch wel goed als ze een beetje rechte lijn trekken, zeker bij internationale uitzendingen. We zijn het enige land waar lang haar is toegestaan.”

Oorring Dienstplichtig korporaal Yousef Kool (oorring) krijgt wellicht met de nieuwe regels te maken als hij wordt aangenomen als beroepsmilitair voor bepaalde tijd. “Ik doe mijn oorring wel uit als ik straks beroeps ben. Zeker nu je weet dat ze er wat van kunnen zeggen. Na vijven gaat-ie weer in.”

Uitvoerend kaderpersoneel is wel ingenomen met de nieuwe regels. Kapitein Bert Smit uit Seedorf: “Duidelijke richtlijnen kunnen absoluut geen kwaad: kortgeschoren koppies, geen oorbellen. Maar ik ga er voorzichtig mee om. Als je kunt uitleggen dat kort haar handiger en hygiënischer is, dan verwacht ik geen problemen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden