Baskische nationalisten eisen opnieuw Picasso's 'Guerníca' burengerucht spanje

Volgens de Britse kunsthistoricus Gijs van Hensbergen is Picasso's 'Guerníca', dat de gruwelen van het Duitse bombardement in 1937 op het gelijknamige stadje verbeeldt, niet alleen een hoogstaand kunstwerk. Het deed ook vaak dienst als machtsmiddel en propagandastuk.

Dat bleek deze week maar weer. Het Baskisch parlementslid José Ramón Urrutia vroeg of de 'Guerníca' tijdelijk mocht worden overgebracht naar het Guggenheim museum in Bilbao. In 1997 wilde het Guggenheim de 'Guerníca' ook laten overvliegen om de de opening van het beroemde futuristische gebouw op te luisteren. Het ging niet door vanwege de kwetsbaarheid van het doek.

Een laffe smoes, protesteerden de Baskische nationalisten van de PNV. Dit is de partij die de regio bestuurt en die tot dan toe meer belangstelling had getoond voor volksdansen en lokale krachtsporten (boomstamwerpen) dan moderne kunst. Madrid zou bang zijn om het doek kwijt te raken. “Wij kregen de bommen, zij de kunst“, zo sprak PNV-leider Xabier Arzalluz.

Nu willen de Basken het doek om de 25ste verjaardag van de terugkeer van de 'Guerníca' vanuit New York in Spanje te vieren. Die gebeurtenis markeerde het herstel van de democratie, zes jaar na de dood van dictator Franco, die in had gestemd met de aanval op Gernika, zoals je het spelt in het Baskisch. In de senaat steunden alle partijen Urrutia, behalve de linkse regeringspartij PSOE. De socialisten volgden hun cultuurminister Carmen Calvo, die herinnerde aan de kwetsbaarheid van het werk. Het is groot (ruim zeven meter lang en drieëenhalve meter breed) en het zou, omdat het al zo vaak werd losgepeuterd, bij een nieuw transport groot gevaar lopen.

Onzin, zegt Urrutia Arzalluz na. “Als zoveel oude schilderijen de wereld rondreizen, waarom zou dat dan met de 'Guerníca' niet kunnen?“ De conservatieve oppositie stelde voor dat de Real Academia de Bellas Artes de San Fernando er nog eens naar gaat kijken.

Het is moeilijk voor te stellen dat de academie met een ander advies komt dan de deskundigen die zich negen jaar geleden al over de kwestie bogen. Veertig experts concludeerden toen in opdracht van het huidige onderkomen van de 'Guerníca', het Reina Sofía museum in Madrid, dat een verplaatsing 'onherstelbare schade' zou opleveren. Zij repten in een dik rapport over 'zo'n honderd barstjes in verticale richting, scheuren, gaatjes en afbladderingsverschijnselen'.

Bij de laatste verhuizing, van het Prado naar het Reina Sofía, werd het schilderij niet opgerold maar in zijn geheel naar binnen getakeld. De eerste reactie van de directeur van de academia belooft weinig goeds voor de Basken. “Hoe minder je het beweegt, hoe beter het is.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden