Baskisch offensief kan Armstrong schaden

In het tactische steekspel van de komende dagen kunnen de Baskische klimmers een sleutelrol spelen. Iban Mayo en Haimar Zubeldia resteert na de tijdrit van gisteren niets anders dan aan te vallen in de Pyreneeën, hun favoriete speeltuin.

John Graat

CAP' DüCOUVERTE - De grootste klap kreeg het Baskische team van Euskaltel-Euskadi gisteren van de jury. De Oranjehemden beginnen vandaag aan de eerste etappe naar 'hun' Pyreneeën met twee man minder. David Extebarria en Unai Extebarria kregen zoveel tijdstraf wegens stayeren (2.05 en 5.51 minuut) dat ze de tijdslimiet overschreden. Ze mogen hun koffers pakken.

Iban Mayo bezweek op een andere manier. De revelatie van de Alpen moest ruim vijf minuten toegeven op Jan Ullrich. In het klassement staat hij nu op 4.29 van Lance Armstrong, op gelijke hoogte met zijn teamgenoot Haimar Zubeldia. De rol van Mayo in het klassement lijkt uitgespeeld, maar de rasklimmer kan een sleutelrol spelen in het destabiliseren van Armstrong. De man in het geel mag de beste klimmer van de Tour niet te veel vrijheid geven in zijn zucht naar een ritzege. Een Baskisch offensief kan de directe belagers van de Amerikaan in de kaart spelen.

Mayo won zondag al de etappe naar Alpe d'Huez, maar in de Pyreneeën voelen de Basken zich echt thuis. Het is hún speeltuin. De klimmertjes van Euskaltel-Euskadi zullen er door honderdduizenden gepassioneerde Basken worden begroet. De driekleur van groen-oranje-wit zal het decor bepalen. Mayo droomt vooral van een stunt naar Luz-Ardiden, maandag.

Na de tijdrit van gisteren is hij verlost van de druk van het klassement. Euskaltel, dankzij een wildcard aanwezig in de Tour, heeft ook nooit intenties in die richting gehad. In de ploegentijdrit verloor de ploeg al 3.30 minuut op US Postal, omdat er vooraf geen aandacht was besteed aan het onderdeel. Het parcours van de tijdrit naar Cap' Découverte verkende Mayo pas donderdagavond per auto. Dat hij zijn overwinning op Alpe d'Huez al honderden meters voor de finish begon te vieren, en daarmee tijd verloor, was ook al een duidelijke indicatie voor het gebrek aan interesse voor het klassement. ,,Ik wilde alleen maar genieten van een historisch moment.''

Ploegleider Julian Gorospe was gisteren dan ook allerminst teleurgesteld over de vierde plaats voor Zubeldia en de twaalfde plaats van Mayo. ,,Ze staan nu wat verder weg in het klassement, maar dat is niet in ons nadeel. We kunnen met onze strategie alle kanten op.''

Mayo begon zijn sportieve leven ooit als voetballer en drong zelfs door tot de Baskische jeugdselectie. Op zijn dertiende ging hij wielrennen, zoals bijna alle jongens uit de streek rond Igorre en Durango. Het is het kloppende hart van Baskenland. Een broedplaats van Eta-terrorisme, nationalisme en goede wielrenners.

Mayo kreeg al vroeg het stempel van het grootste talent van Spanje. Bij een ernstig auto-ongeluk brak hij beide knieën en een elleboog. Bij zijn rentree in 1999 beleefde hij zijn beste jaar als amateur. Met zeges in tijd- en bergritten en in zware eendagswestrijden overtuigde hij de leiding van Euskaltel-Euskadi.

Deze ploeg is sinds 1994 een uitlaatklep voor de Baskische identiteit. Het team drijft op steun van de Baskische telefoonmaatschappij en de deelstaatregering. De Baskische president Ivan José Ibaretxe is een fanatieke wielerfan. Hij laat bij veel koersen zijn gezicht zien. Bij Euskaltel mogen alleen renners fietsen die hun wortels hebben in Baskenland.

In die vertrouwde omgeving ontwikkelde Mayo zich tot een complete renner. In 2001 won hij de Midi Libre, maar zijn ploegleider vond hem nog te jong voor de Tour. Zijn debuut in Frankrijk viel vorig jaar door een kniekwetsuur in het water. In de Vuelta eindigde hij als vijfde.

Pas dit jaar bloeide hij op. Hij won drie etappes en het klassement van de Ronde van Baskenland. In de Dauphiné Libéré klopte hij Armstrong zowel in de proloog als in de bergrit naar Morzine. Zijn excellente sprint op Alpe d'Huez ontlokte zijn vroegere begeleider Eusebio Enzue, nu ploegleider bij iBanesto, deze week zelfs de uitspraak dat hij de Tour kon winnen.

Dat zit er nu niet meer in. Maar Mayo is pas 26 jaar. Acht ploegen hengelen naar zijn handtekening. Hij wil het liefst bij Euskaltel blijven, maar kan het grote geld dat voor hem klaar ligt niet negeren. Cofidis, Phonak, CSC, QuickStep én Rabobank zijn zeer geïnteresseerd. Het feit dat Mayo zich ook buiten de Tour nadrukkelijk laat zien -in de zware klassiekers- heeft de leiding van de Rabo-ploeg gecharmeerd. ,,Ik beslis pas over twee maanden'', aldus Mayo.

Eerst wil hij nog triomferen voor eigen volk, zoals ploegmaat Roberto Laiseka twee jaar geleden op Luz-Ardiden. Mayo wil secuur met zijn krachten omspringen en zich niet opblazen, zoals vorig jaar in de Vuelta op de Covatilla. ,,Ik ga niet aanvallen om het aanvallen. Ik wil nog een mooie rit winnen.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden