Basisonderwijs / 'Probleemkinderen? Daar golfen wij mee'

URETERP - Het plan om zoveel mogelijk kinderen op de gewone basisschool te houden verloopt vaak nog stroef. Maar basisschool Eben Haezer in het Friese Ureterp lukt het om geen enkel kind naar het speciaal basisonderwijs door te verwijzen.

Ureterp, deel van gemeente Opsterland, ligt in een 'achterstandsgebied'. Kinderen hebben veel problemen met Nederlands, omdat er meestal Fries wordt gesproken. De ouders hebben over het algemeen weinig opleiding. Toch blijven bijna alle kinderen op een gewone basisschool. In het dorp Ureterp, maar ook op de andere 28 scholen in Opsterland.

Elders in Nederland ligt het percentage kinderen dat wordt verwezen naar het speciaal onderwijs op drie à vier procent, in sommige delen van het land zelfs op zeven - in Opsterland niet meer dan 1 procent. 'Weer samen naar school', het beleid om kinderen met opvoedings- of leerproblemen zoveel mogelijk op de gewone basisschool op te vangen, is hier een groot succes.

Mark Thiry van het Opsterland Onderwijskundig Adviesbureau over de 'formule Opsterland': ,,Om te beginnen worden alle kinderen in groep 2 en groep 4 gescreend. Er zijn hier veel kinderen met taalproblemen, met dyslexie. Voor alle 'zorgkinderen' stellen de scholen een behandelplan op. Op veel scholen is de remedial teacher iemand die het erbij doet, of iemand die niet meer voor de klas staat en dan een cursus heeft gedaan. Bij ons zijn het mensen die er echt voor zijn opgeleid.''

Met het geld dat voor speciaal onderwijs is gereserveerd kunnen leerkrachten nascholing volgen. Thiry: ,,We merkten bijvoorbeeld een tijd geleden dat er behoefte was aan kennis over traumabegeleiding bij kinderen. We hebben gezorgd dat van iedere school een leerkracht die nascholingscursus volgt. Door dat centraal te regelen, is het goedkoper en effectiever.''

Het klinkt allemaal vrij simpel. Sterker nog, veel scholen zéggen dat ze ongeveer hetzelfde doen. Waarom lukt het hier wel? Thiry: ,,We richten ons niet uitsluitend op de problemen zoals taal en rekenen, maar meer op het zelfbeeld van kinderen. Kinderen zijn altijd ergens goed in. De scholen in Opsterland benadrukken dat op een leuke manier. Zo is er voor motorisch gehandicapte kinderen jeugdgolfen. Dat vinden ze heel leuk en we hebben hier weilanden genoeg.'' Het is waar dat er meer geld nodig is, zegt Thiry, 'maar met geld alleen kom je er niet'.

K. Kuipers, directeur van openbare basisschool De Trime in Beetsterzwaag, heeft geen verklaring voor het succes. Ook hij heeft sinds 1996 niet één kind meer doorverwezen naar het speciaal onderwijs. ,,Onze remedial teachers zijn goed opgeleid en ze hebben regelmatig contact met collega's van andere scholen. Dan worden alle kinderen besproken die speciale aandacht nodig hebben. Zo'n groep weet meer dan een enkel individu.''

De remedial teachers op De Trime staan niet voor de klas als er een leraar te weinig is, ze blijven hun eigen werk doen. Daardoor heeft de leerkracht wel extra ondersteuning bij de opvang van probleemkinderen in de klas, zegt Kuipers. Hij prijst het adviesbureau, dat steun verleent en materiaal in huis heeft om specifieke problemen van kinderen aan te pakken. ,,Zoveel kennis en materiaal kun je als school nooit allemaal in huis hebben.''

Op De Trime worden kinderen die extra begeleiding hebben, bewust niet apart gezet. De leerling krijgt een eigen programma in de klas. Op het gereformeerde Eben Haëzer zitten kinderen met leerproblemen in groep drie en vier juist wel apart. Directeur W. Jongsma: ,,Eben Haëzer heeft een 'zorggroep binnen de school' gemaakt, als een soort speciaal onderwijs binnen het gewone onderwijs.'' Ze krijgen extra les, vooral lezen. In groep vijf gaan de kinderen weer gewoon in de klas verder. Jongsma: ,,Ik heb er nu tien die eigenlijk naar het speciaal onderwijs zouden moeten. Maar dat willen we niet. Wij kijken waar de kans ligt, niet het probleem.''

,,Bovendien'', voegt het schoolhoofd eraan toe, ,,zijn we een school op gereformeerde grondslag en de dichtstbijzijnde speciale gereformeerde school staat in Groningen. Die reis wil je de kinderen niet aandoen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden