Basisinkomen beter dan bijstand

In 'Geef bijstandsontvangers juridische waarborgen' (Trouw, 18 april 2016) betogen de heren Beekers en Westert dat repressie ten aanzien van bijstandsgerechtigden is doorgeschoten. Hoewel wij die conclusie van harte onderschrijven, zetten we grote vraagtekens bij de wijze waarop beide heren het onvoorwaardelijk basisinkomen afserveren.

Ten eerste maken we bezwaar tegen de veel te zwart-witte tegenstelling tussen links en rechts. In het midden latend of links-rechtsdenken nog wel van deze tijd is, vinden we een formulering als "Rechts gelooft dat de mensheid enkel met de harde hand in beweging is te brengen. Links geeft graag vertrouwen met een onvoorwaardelijk basisinkomen" te kort door de bocht. Het idee van het basisinkomen is ook in rechtse kringen populair: Gerrit Zalm (VVD) en Hans Wijers (D66) hebben er bijvoorbeeld voor gepleit omdat het de rol van de overheid zou verkleinen en de sociale zekerheid zou versimpelen. SP-woordvoerder Sociale Zaken Paul Ulenbelt, daarentegen, is uitgesproken tegenstander van het basisinkomen uit angst voor verlaging van lonen en verslechtering van de positie van vakbonden.

Ten tweede vinden we het gelijktrekken van de bijstand zoals deze functioneerde voor 1993 en het basisinkomen hoogst misleidend. Op basis van een quote uit een evaluatierapport over regelarme bijstand wordt geconcludeerd dat pleidooien voor een basisinkomen getuigen van weinig historisch besef. Dat zou immers "georganiseerde oplichting, calculerend gedrag en het ontlopen van werk" in de hand werken.

Het gelijktrekken van het onvoorwaardelijk basisinkomen en coulante bijstand getuigt echter van weinig economisch besef. Als een bijstandsgerechtigde nu gaat werken, moet hij zijn bijstand inleveren. Daarom is de prikkel om een baan te accepteren veel minder groot. Een onvoorwaardelijk basisinkomen krijg je altijd, of je werkt of niet. Omdat je het salaris dat je netto verdient altijd mag houden, kan er van calculerend gedrag geen sprake meer zijn.

We geloven dat de denkrichting van het basisinkomen veel potentie heeft en het verdient om onderwerp te zijn van een brede maatschappelijke discussie. Om misverstanden als deze uit de wereld te helpen, lanceerden wij afgelopen woensdag Moedig Voorwaarts: een plan voor een radicale stelselwijziging met het basisinkomen als hoeksteen van de sociale zekerheid van de 21ste eeuw.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden