BAS WESTERWEEL - 'Ik ben niet de ster waar het om draait'

Bas Westerweel is jongere af. Na een lange carrière als presentator van jeugdprogramma's als 'TopPop', 'Klokhuis', 'Alles Kits' en het 'Weekjournaal' is Westerweel een andere weg ingeslagen. Na uitstapjes bij de commerciële televisie (onder meer een spelshow bij John de Mol) voelt hij zich goed bij de Avro. Daar is hij op maandagavond te zien met zijn programma 'Voor elkaar', waarin hij tijdelijk het werk overneemt van iemand die het verdient om eens met vakantie te gaan.

AFRA BOTMAN

In 'Voor elkaar' gaat het meestal om vrijwilligerswerk. Het programma begon drie jaar geleden met het werk overnemen van bij voorbeeld een boer of een crècheleidster. Al koeien melkend en baby's verschonend diepte Bas Westerweel de afwezige persoon en diens werk uit. Het programma is gaandeweg 'de diepte in gegaan' zoals Westerweel en zijn eindredacteur Mark Zegeling het beschrijven.

Tijdens de afgelopen week bij voorbeeld werd een aflevering opgenomen in de Rotterdamse volkswijk Crooswijk (uitzending 6 juli). Buurtbewoonster Stien is een paar dagen naar Spanje met vakantie gestuurd. Zij is een van de motoren achter het Rotterdamse project 'Opzoomeren'. Stien kan niet zien dat iemand het slecht heeft, omschrijft Bas Westerweel haar. Zij zorgde ervoor dat haar verpauperde buurtje weer leefbaar werd. Samen met andere buurtbewoners ruimde ze de gemeen- schappelijke binnenplaats op en maakte deze geschikt als tuin en kinderspeelplaats. Ook het alcoholistenpension Burgerhotel De Zon kreeg haar aandacht: daar maakt ze samen met buurvrouwen geregeld schoon. De buurtbewoners krijgen al poetsend meer contact met hun 'dronken buurmannen'.

Het lijkt allemaal heel simpel, maar in een verpauperde en gedesintegreerde oude wijk moet je van goeden huize komen wil je de buurtbewoners activeren. Daarnaast zamelt Stien ook nog met verve in voor een ontwikkelingsproject in Nicaragua. Dat moet het klapstuk van de uitzending worden: de projectleider uit Nicaragua komt over en zal Stien in zijn armen sluiten als ze terugkomt van haar vakantie. Het is televisie en een effect meer of minder wordt niet geschuwd. Maar, benadrukken Westerweel en Zegeling: alles gebeurt wel met respect voor de betrokkenen. “Dit programma is een rare combinatie van documentaire, drama en amusement. We laten wat zien uit de samenleving, er zijn zeker dramatische momenten en we proberen ook te amuseren. Maar het is geen commerciële televisie, dus we zijn niet uit op winstbejag.”

De mannen van Hotel De Zon kijken aan de overkant van de straat met een biertje in de hand graag toe hoe Bas Wetserweel de spuit hanteert om de gevel van hun pension te reinigen. “Wat sta je daar nou met je sjekkie, kom eens even helpen”, roept Westerweel op joviale toon. “Ik kijk wel lekker uit”, roept een van de mannen terug. “Jij wilt toch zonodig al die poeha.”

De dag ervoor is Stien met haar man door de tv-ploeg 'overvallen'. Dat is altijd een spannend moment. Als de hoofdpersoon weigert met vakantie te gaan valt het idee in het water. “Het kost weleens wat overredingskracht. Het zijn meestal mensen die niet graag te koop lopen met hun werk.” Bij de vorige opname ging het bijvoorbeeld bijna mis. Een mevrouw in Nijmegen, die liefdadigheidswerk doet onder zwervers en straathoertjes, weigerde het aanbod voor een korte vakantie. Ze wou geen aandacht zei ze, en ze had ook geen behoefte aan vakantie. Gelukkig stemde ze ermee in dat Bas Westerweel een paar dagen met haar zou gaan samenwerken, met de tv-camera op afstand. “Uiteindelijk is het een van de betere uitzendingen geworden”, zegt Westerweel achteraf.

Het is overigens niet de bedoeling om alle mensen die goed doen in Nederland voor de camera te krijgen, zegt hij. In de 24 programma's die ze in de afgelopen drie jaar hebben gemaakt, zijn ze kriskras door Nederland gegaan, van aidsbuddy's tot mensen die ontspoorde jongeren op het rechte pad helpen. Daarmee hebben ze nog niet alle ellende laten zien, maar dat was het doel ook niet. Het ging er om mensen te laten zien die iets met hun leven hebben gedaan en een bewuste keuze hebben gemaakt, zegt Westerweel “Ze hebben vaak zelf klappen gekregen van het leven. Op een gegeven moment hebben ze gezegd: nu ga ik daar iets mee doen. Daarvan hebben we heel veel laten zien. Voorlopig houden we ermee op, ook omdat het steeds moeilijker wordt om mensen te vinden die bij die formule passen en waar ook nog een goed tv-programma van te maken is.”

Het programma (iedere maandagavond op Nederland 1 om 21.00 uur) wordt niet uitbundig bekeken, maar wel hoog gewaardeerd. Was Westerweel niet ooit de man die klaar stond voor de pretfabriek van Van den Ende en De Mol? “Nou uiteindelijk toch niet”, zegt Westerweel in de pauze van de opname in Crooswijk “Een quiz of een show ligt me niet. Het moet bij mij wel ergens over gaan.”

Bas Westerweel (35) zit bijna letterlijk zijn hele leven al bij de omroep. Als 13-jarige mocht hij met een buurman mee uit Alphen aan den Rijn, waar hij opgroeide. De buurman werkte bij de hoorspelkern en de jonge Bas mocht er geluiden maken, kinderstemmetjes doen.

Na eindeloos in de vijfde klas van de middelbare school te hebben gezeten, zoals hij het zelf uitdrukt, kon hij aanvankelijk niet kiezen. Overwogen werden het conservatorium (piano), de kleinkunst- academie, de verpleging en de pottenbakkerij. Uiteindelijk kwam hij bij de Avro-radio terecht. Als presentator van 'Avro's TopPop' maakte hij de overstap naar de televisie. Dat was de tijd dat Macher Wibo van de Linde er de scepter zwaaide. “Een prachtige tijd, maar niet heus.” Die was keihard. Ik werd bij hem geroepen.

Hij zat achter een groot bord, at rustig verder, bood me niets te drinken aan ofzo. Hij keek me zo aan en zei: Westerweel, jij gaat 'TopPop' doen en ik lig bij je op de mat om erover te waken dat je het goed doet.” “Zo autoritair was het in die tijd, nu dertien jaar geleden, nog bij de omroepen. De echte bazen hadden het voor het zeggen. Van coaching of zoiets was geen sprake, nog steeds niet trouwens. Die krijg je wel bij Joop van den Ende, ja. Die kneed je dan wel helemaal naar zijn model en dat doet hij goed. Die baasjesmentalieit is bij de Avro inmiddels verdwenen. Ik ontwikkel mijn eigen ideeën, samen met de mensen die ik vertrouw, een handjevol regisseurs en redacteuren. 'Voor elkaar' was mijn eigen idee. De Avro heeft wel vertrouwen in me; ze willen ook graag met me verder. We hebben afgesproken dat ik het kalm aan doe met het maken van jeugdprogramma's. Ik heb inmiddels een eigen lijn uitgestippeld.”

Westerweel is bezig met een nieuw Avro-programma dat voorlopig de werktitel 'Camp One' heeft. Op een idyllische plek wordt een safari-tent neergezet. Daar ontvangt Westerweel twee gasten, bekende Nederlanders met wie hij het gaat hebben over de keuzes in hun leven. Hij is tevreden over de eerste proefuitzending met Jenny Arean en Cor Bakker. Wordt het publiek zo langzaamaan niet moe van steeds maar weer diepe gesprekken met bekende Nederlanders? “De bedoeling is juist om er een ander soort gesprek van te maken. Ik probeer het gesprek zo te leiden, dat ik steeds op allerlei kleine zaken inga, om op die manier duidelijk te krijgen welke keuzes ze hebben gemaakt.

Door de bijzondere omgeving lukt dat. In een omgeving naast een kabbelend beekje praat je anders, filosofischer over je leven dan in een studio. Het past denk ik beter bij me dan het presenteren van quizzen en grote shows. Dat hoort gewoon niet bij me. Ik heb het wel gedaan bij John de Mol en dat vond ik toen best spannend. Maar ik ben niet de ster waar het om draait, heb ik gemerkt. Ik ben wie ik ben. Ik ben veranderd, heb zelf keuzes gemaakt in mijn leven. Ik wil iets moois maken. Wil iedere keer de vraag stellen: wat is mooi aan televisie? Mijn voorbeelden zijn onder anderen Bart Peters, die is puur, en Michael Palin van Monty Python, van de 'Reis rond de wereld in 80 dagen'. Boudewijn Büch ook. Dat zijn mensen die zijn wat ze zijn. Je kunt aan hun gezicht zien of ze het leuk vinden wat ze doen.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden