Bartoli is veel meer dan een commercieel circusnummer

Ze is de best verkopende klassieke zangeres: Cecilia Bartoli. De projecten van de Italiaanse genereren ongekende inkomsten en daaraan parallel ook de nodige kritiek. Is Bartoli gezwicht voor de commercie, of vaart ze nog steeds haar eigen koers?

Zangers die met een glimlach kunnen zingen? Veel zijn het er niet, maar Cecilia Bartoli is er zeker één van. Op haar nieuwe cd 'Mission' - project is bij cd's à la Bartoli een veel beter woord - breekt Bartoli een lans voor de 'onbekende' barokcomponist Agostino Steffani (1654-1728). Het is wat Bartoli al jaren succesvol doet, onbekende muziek een tweede kans geven. Een missie zogezegd. Het 'verkopen' van muziek die zij de moeite waard vindt.

En verkopen, kan ze. In een aria uit Steffani's opera 'Tassilone' spat Bartoli's lach door de noten heen. Door te luisteren alleen registreren je oren een glimlach op Bartoli's gezicht en hoor je duidelijk dat ze niet alleen contenta zingt, maar het ook is.

Dat is de kunst van pure tekstinterpretatie door middel van vocale kleuren. Een geniale gave. Ik ken eigenlijk maar een handjevol zangeressen die erover beschikten - Elisabeth Schwarzkopf, Maria Callas en Janet Baker bijvoorbeeld. Totaal verschillende grootheden, verbonden door de drang om hoorbaar te maken waarover ze zongen. Bartoli past absoluut in dat illustere rijtje.

Iemand die zo hoog boven het maaiveld uitsteekt, krijgt als vanzelf bakken vol kritiek. Bartoli heeft er al net zo mee te maken als Schwarzkopf (te gemaniëreerd), Callas (te melodramatisch) en Baker (te correct) dat hadden. En Bartoli? De Romeinse heeft een stem die bij haar petieterige postuur past, luidt de meest gehoorde kritiek, en ze compenseert dat door met veel buitenmuzikaal gehijg supervirtuoze capriolen met haar stem uit te halen. Meer een commercieel circusnummer dan een zangeres die de diepte in gaat, luidt het oordeel van de anti-Bartoli-clan.

Zoals in elke kritiek schuilt ook in deze een kern van waarheid. Het circusgehalte van Bartoli's optredens kan inderdaad behoorlijk op de zenuwen werken. Maar niet de diepte in gaan? Nee, pure kul!

Natuurlijk is het Steffani-project commercieel slim aangepakt. De cd-verpakking zelf, met een onherkenbare, kale Bartoli op de cover, is wederom een trouvaille. Binnen in het boekje staan 'dertiger jaren' foto's van Bartoli als spionne.

Er hoort zelfs een boek van thrillerschrijfster Donna Leon bij Bartoli's cd, een verhaal over de geheimzinnige erfenis en missie van de religieuze diplomaat, bisschop en castraat Steffani.

Dat Bartoli Steffani weer aan de vergetelheid heeft ontrukt, is slechts ten dele waar. Ik koester een plaat met kamerduetten van Steffani, uitgekomen in 1981. Wonderschone muziek, gezongen door onder anderen Carolyn Watkinson en John Elwes en begeleid door Alan Curtis en Wouter Möller. Voor wie het wilde horen, was Steffani er dus al lang.

Maar Bartoli heeft beslist de poorten naar Steffani's opera's wijdopen gezet. Ze doet dat met het enthousiasme van een klein kind dat iets nieuws ontdekt heeft. En het kan niet anders dan dat ze dat integer en gemeend doet.

Of ze Steffani met deze cd pardoes op de kaart zet, is de vraag. Want dat deed Bartoli uiteindelijk met Gluck, Salieri en Caldara, aan wie ze haar vorige projecten ophing, ook niet.

Blijft over een geweldige cd, waarop Bartoli soms in duet met Philippe Jaroussky te horen is, en waarop ze begeleid wordt door I Barocchisti onder leiding van Diego Fasolis. Of Bartoli nu met ongebreidelde energie en klaroengeluid de strijd aangaat met een tetterende trompet, of dat ze met dat heerlijke zweempje adem boven haar stem melancholisch treurt om iemand of iets - Bartoli blijft Bartoli. Een denderende diva!

CD KLASSIEK Cecilia Bartoli

Mission (Decca)

¿¿¿¿

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden