Bart De Wever op ramkoers

Afscheiding van Wallonië niet langer het belangrijkste item voor Nieuw-Vlaamse Alliantie

BOOM, BELGIË - Terwijl de meeste marktbezoekers net uit hun bed rollen, staat de campagnestand van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) in alle vroegte al gereed. Het is de geur van gebraden kippetjes die over de markt in Boom trekt, en het karakteristieke Vlaamse geel van de N-VA is voor het oog onontkoombaar. "We staan discreet opgesteld hè", grapt een van de medewerkers in de knalgele tent.

De N-VA dendert als een oorlogsmachine de federale en regionale verkiezingen van komende zondag in. Die overwinning staat vast, maar of zij ook federaal gaat regeren blijft de vraag. Vijanden hebben ze genoeg, vrienden niet.

Klik. Klik. De fotograaf schiet erop los, het campagneteam houdt de wijs- en middelvingers gespreid: het V-teken is overal. Posters, speldjes, borden op winkelramen en vandaag op iedere foto. 'Verandering voor Vooruitgang', dat is de slogan waarmee de Vlaams-nationalistische partij volgens de peilingen zondag 30 procent van de Vlaamse stemmen wint.

De economische stilstand in België komt volgens de N-VA door het socialistische beleid van de Waalse PS-partij van premier Elio Di Rupo, die 'alleen maar belast en niet bespaart'. Maar ondanks de populariteit van de N-VA zijn het ook hun besparingen die de gemoederen bezighouden.

Jan Jambon - goedlachs, benaderbaar en het federale boegbeeld van de partij - hoopt die zorgen vandaag weg te nemen. Zijn de besparingen van de N-VA echt zo asociaal als gezegd wordt, vraagt een deel van het winkelende publiek zich af. Moeten ze zich zorgen maken om hun pensioen of de duurder wordende boodschappen? "Andere partijen doen niets anders dan de mensen nu bang maken voor ons. Met leugens. Puur leugens", zegt Jambon al wandelend over de markt.

Ook de media vindt hij niet objectief. "Wij zijn een anti-establishmentpartij en de media maken deel uit van dat systeem. En dus zijn ze tegen ons." Maar tussen al deze verkiezingsretoriek door wordt haast vergeten dat de partij zelf al bijna tien jaar deel uitmaakt van de zittende macht: de Vlaamse regering.

Nu stevent voorman Bart De Wever af op een historische verkiezingswinst. Niet meer met de boodschap van afscheiding van Wallonië, maar met verandering van het politieke systeem. Strategisch gezien een slimme zet. De Waalse PS-partij is een concretere vijand dan België als federatie. Daarnaast blijkt uit onderzoek van de KU Leuven dat slechts 17 procent van het partijelectoraat vóór een splitsing van België is.

Dat de N-VA een gestroomlijnde en professionele organisatie is, komt in alles naar voren. De tientallen N-VA-tuinborden en posters die voorbijschieten vanuit de kanariegele Checker taxi, hebben één ding gemeen: alle kopstukken met eenzelfde gulle lach. "Het moet allemaal kloppen en de stijl moet overal hetzelfde zijn", zegt Jambon.

Niks wordt aan het toeval overgelaten. "We zijn er, het kloppend hart van de campagne." Opgetogen loopt Jambon het campagnesecretariaat binnen. Ergens in een kale ruimte zitten vijftien vrijwilligers - voorovergebogen, pen in de hand. "We schrijven alle adressen met de hand", legt hij uit. "Brieven worden dan sneller geopend."

Jambon glundert als hij de achterkant van een envelop laat zien. Een stripfiguur met karakteristieke vlinderdas heeft een belangrijke boodschap voor de ontvanger: "Dit is een zeer, ZEER gevaarlijke brief."

Jambon moet hardop lachen. "Vorig jaar noemde Di Rupo de N-VA een 'zeer gevaarlijke partij', zo'n envelop leek ons wel humoristisch." Toch is die tweestrijd tussen de N-VA van Bart De Wever en de PS van Elio Di Rupo bloedserieus.

"Maandag begint het spel pas echt, dan worden de kaarten geschud", zegt Jambon na een lange dag. "Een Vlaamse regering moeten we redelijk snel kunnen vormen, maar federaal wordt het lastiger."

De Walen zullen er alles aan doen om de N-VA buiten de boot te houden, want samen regeren met een partij die de Republiek Vlaanderen als 'natte droom' heeft, zou zelfmoord zijn. Maar de N-VA kan bijna niet om de Waalse socialisten heen. De Waalse liberalen (MR) zijn nu te klein om een duo-regering mee te vormen en alleen Vlaamse partijen op federaal niveau lijkt qua zetels onmogelijk, de onderlinge machtsverhoudingen nog daargelaten.

"We willen niet tegen elke prijs regeren", zegt Jambon met lichte zorgen in zijn stem. "Natuurlijk, iedereen moet wat water bij de wijn doen. Maar als wij nog maar een drupje wijn overhouden, dan liever niet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden