Barroso: grens aan bezuinigingsbeleid is bereikt

Barroso met Aart Jan de Geus van de Bertelsmann Stichting tijdens de denktank-conferentie in Brussel. Beeld epa

De Europese eenheidsgedachte erodeert onder druk van teruglopende welvaart en oprukkende armoede, zien ook Jose Manuel Barroso en Herman van Rompuy. Waarvoor alle begrip. Toch blijven de Europese leiders koersvast, al lieten zij gisteren tijdens een bezoek aan Europese denktanks in Brussel wel ruimte voor minder dwingende bezuinigingen.

Er zijn grenzen aan het bezuinigingsbeleid, stelde de voorzitter van de Europese commissie Barroso. "Een succesvol beleid moet niet alleen goed in elkaar steken, maar ook een minimum aan politiek en sociaal draagvlak hebben."

Duitse bezuinigingsagenda
Een opmerkelijke uitspraak van Barroso, die meer aandacht vroeg voor groei en investeringen. Of daarmee de Berlijnse bezuinigingsagenda van tafel was, wilde een Britse journalist weten. De agenda van de commissie is structurele hervorming, handel en investeringen, antwoordde de Portugees. Hij benadrukte het belang van op maat gemaakte oplossingen voor elk land. "We kunnen geen one size fits all-programma voor alle Europese landen toepassen."

Op dezelfde bijeenkomst sprak ook de voorzitter van de Europese Raad, Herman van Rompuy. En ook hij toonde begrip voor het ongeduld in de Europese straten. "De crisis duurt te lang, groei en werkgelegenheid trekken niet snel genoeg aan."

Draait niet om bezuinigingen vs groei
Vandaar ook het debat over de richting die de EU moet inslaan, stelde Van Rompuy. Het debat dat 'meestal wordt getypeerd als bezuinigingen versus groei'. Maar dat is volgens de voorzitter van de Europese raad niet de discussie waar het werkelijk om draait. Het echte debat dat van belang is, gaat over het moment en de volgorde waarop de EU maatregelen moet invoeren. "Wij als leiders zijn het onderling nog altijd eens over de vier fundamenten van onze strategie: financiële stabiliteit, gezonde overheidsfinanciën, onmiddellijke actie om de werkloosheid te bestrijden en lange termijn hervormingen."

Als oplossing voor de crisis sprak Van Rompuy niet zozeer over bezuinigingen, maar over structurele hervormingen en verdere Europese fiscale integratie door de oprichting van de bankenunie. "Die voeren we tien, twaalf jaar na de euro in. Vergelijk dat eens met de Verenigde Staten waar zij (de bankenunie, red) pas 150 jaar na de dollar verscheen. Wij Europeanen werken met de snelheid van het licht. En we moeten wel, omdat de wereld zo snel verandert."

Het f-woord
Van de Verenigde Staten is het maar een kleine sprong naar het gevreesde f-woord, dat Barroso best hardop durfde uit te spreken. "Federalisme", zo sprak hij tot zijn toehoorders, is een 'verboden woord' dat zo vaak verkeerd wordt begrepen. Want federalisme betekent geen Europese superstaat, zo benadrukte hij nog maar een keer, maar een democratische federatie van natiestaten.

De weerstand tegen Europese integratie, ziet Barroso juist als een teken dat Europa volwassen wordt. "Waarschijnlijk zullen bij de volgende Europese verkiezingen de eurosceptische en eurofobe krachten hun deel van de stemmen bemachtigen, en de huidige moeilijke situatie waarin Europa zit benutten", zei Barroso. Toch ziet hij liever een echt debat waar pro-Europese krachten hun 'comfortzone' moeten verlaten dan bureaucratische termen die moeilijke vragen proberen te vermijden.

Vraag het de financiële markten
Meer Europese integratie is dan ook volgens Barroso het enige antwoord op de economische crisis en een welvaartsvaste toekomst. "Politici die nog twijfelen aan de argumenten voor de beweging naar meer Europese eenheid, naar een echte en diepe economische en monetaire unie, moeten het de financiële markten maar eens vragen, en de internationale instituties, en onze grote economische partners. Vraag maar eens wat zij er van vinden.'

Er is, kortom, geen alternatief, zou bondskanselier Angela Merkel zeggen. En bijna 800 kilometer naar het oosten, in Berlijn, was dat ook de boodschap die Merkel overbracht aan haar Poolse collega Donald Tusk. "We moeten accepteren dat Europa in bepaalde zaken het laatste woord heeft. Anders kunnen we niet verder aan Europa bouwen."

Tegelijkertijd gaf ze ook de tegenstanders van bezuinigingen enige hoop. "Groei komt niet alleen van bezuinigingen", zei Merkel, "ik ben dan ook niet van het snijden alleen. Groei komt ook voort uit structurele hervormingen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden