Barones Nadine de Rothschild trekt ten strijde tegen de verloedering

Nadine de Rothschild, Savoir-Vivre, ¿ 44,90, uitgeverij Scheffers

Baronesse Nadine de Rothschild is getrouwd met baron Edmond de Rothschild, bankier in Frankrijk, lid van de steenrijke Rothschildfamilie, onder meer eigenaar van wijnhuizen. Ze bezitten huizen in de betere provincies van de wereld, en verkeren in de internationale jetset. In haar boek vol tips, regels en recepten doet mevrouw De Rohschild er in kleine anecdotes verslag van.

In de betere kringen is het overigens net zo slecht met de manieren gesteld als elders, meldt de baronesse desgevraagd. Overal ter wereld, in alle lagen van de bevolking, gaat het hardhollend achteruit. Wiens schuld? Dat zijn de feministes en de media. De feministes hebben er naar gestreefd, dat vrouwen gelijk zouden worden aan de mannen en voilà, waar heeft dat toe geleid? Vrouwen weten zich niet meer te kleden, zien er niet meer vrouwelijk uit, slaan grove taal uit, nemen veel te veel hooi op hun vork door werk te combineren met moederschap. Door al die zaken worden ze onaantrekkelijk voor mannen.

De media versterken het effect. Zet de radio eens aan! Het taalgebruik, de slechte uitspraak, de schunnige taal, het is toch weerzinwekkend. Aan die verloedering moet een einde komen, vindt ze. En de vrouwen moeten dat doen. “Ik schrijf als vrouw voor vrouwen. Vrouwen voeden de kinderen op. Voeden hun dochters op, die op hun beurt weer kinderen zullen opvoeden. ”

Nadine de Rothschild, voorheen comédienne, trouwde toen ze 35 jaar was. Haar goede manieren dankt ze aan haar moeder, “een heel eenvoudige vrouw. Ik ben afkomstig uit een arbeidersmilieu. Ze hechtte erg aan goede manieren, leerde me de fundamentele zaken, hoe ik moest groeten, hoe ik moest eten.”

Later, als actrice, vond ze in een kast in een kleedkamer een stukgelezen etiquetteboekje. Ze las en herlas het. Het sprookje kwam uit. Toen ze ging kennismaken bij de Rothschilds, kon ze haar latere schoonmoeder door haar goede manieren overtuigen, dat ze een geschikte vrouw zou zijn voor baron Edmond. Inmiddels is ze ruim dertig jaar getrouwd. Ze heeft een zoon, die ze als zeer goed opgevoed beschouwt. “Hij is erg beleefd. Hij staat bijvoorbeeld altijd op, als ik de kamer binnenkom. Ach ja, hij is een kind van zijn tijd, draag sportschoenen, spijkerbroeken. Maar au fond weet hij hoe het hoort.”

Savoir-Vivre is is nu in twaalf talen vertaald. “Vraag mij niet waarom ook in het Nederlands, dat moet je de uitgever maar vragen. Kennelijk is ook in Nederland, net als elders op de wereld, een groeiende belangstelling voor goede manieren. De regels van de etiquete komen uit Frankrijk, van oudsher. En ik heb uiteraard een bekende naam. Mijn naam garandeert kwaliteit. Van mij weet men zeker, dat ik weet hoe het toe dient te gaan.”

Savoir-Vivre is een strikt conventioneel etiquetteboek. Madame la Baronesse houdt vast aan de sociale rangorde en aan de traditionele man-vrouwverhouding. De man zorgt voor het geld en de maatschappelijke positie, de vrouw voor het decorum, de kinderen en het sociale leven.

Het enige moderne in het boek is het hoofdstukje over hoe men met minnaars dient om te gaan. Discreet, uiteraard. Liever een minnaar dan een scheiding, geniet ervan, en val je man er niet mee lastig. En over wat hij uitspookt, moet je ook niet alles willen weten.

Nadine de Rothschild beschouwt zichzelf als een vriendin van de vrouwen. Ze vindt dat veel werkende vrouwen een verkeerde keuze hebben gemaakt, en pleit hartstochtelijk voor het huisvrouwenbestaan: “Het is toch heerlijk om alle tijd in je kinderen te kunnen steken, te zorgen dat het huis er leuk uitziet, dat de tafel mooi is gedekt en het eten lekker is. Een vrouw moet een man aan zich weten te binden. Ik ken niemand, geen vrouw, die gelukkig is in haar eentje. Ze zijn getrouwd altijd beter af.”

En in één moeite door: “Kijk toch eens om je heen, die toenemende jeugdcriminaltiteit, dat is toch allemaal de schuld van de werkende moeders? Er is niemand meer die aandacht heeft voor de kinderen, ze opvangt, ze begeleidt. Vrouwen zijn gaan werken, zogenaamd vanwege de vrijheid. Maar welke vrijheid hebben ze nou verworven? Ze hebben in veel gevallen rotbanen, moeten 's avonds en in het weekeinde hun huishouden doen, zien hun kinderen ontsporen. Want de meesten willen ook nog kinderen. Zeg dan: ik kies voor werk, dus ik neem geen kinderen. We hebben toch tegenwoordig de pil?”

Dat vrouwen hun eigen geld verdienen, omdat het ze onafhankelijk maakt van mannen, wil er bij de baronesse niet in. “Zo erg zijn mannen niet. Zelfs na een scheiding onderhouden mannen hun kinderen. Bovendien ben ik ervoor, dat huisvrouwen, als maîtresse de maison, een inkomen behoren te krijgen.”

Een uitzondering maakt ze, zegt ze, met een elegante glimlach, voor de hoogopgeleide vrouwen, vrouwen met talenten, de professionelen. “Die hebben het intellectueel blijkbaar in zich om een en ander te kunnen combineren. Maar die vrouwen die bij ons in het wijnbedrijf werken, hebben niet zoveel in hun hoofd, hoor. En de vrouwen die 's avonds de kantoren poetsen ook niet. Voor het geld zullen ze het ook niet doen, want ze verdienen bijna niks.

Het zijn de feministes geweest, die ze het idee in het hoofd hebben gezet, dat je met werken de vrijheid terug krijgt. Het is de schuld van de feministes dat huisvrouwen zich minderwaardig voelen.''

Nadine de Rothschild brengt haar opvattingen met grote stelligheid. Ze ziet er onberispelijk uit, in haar mantelpak met bijkleurende pumps, een beeldschone blouse, een persistente glimlach. Efficiënt en toch vrouwelijk. Klein en koket. Ze verwacht geen discussie over haar opvattingen. Op tegenwerpingen gaat ze niet in.

Goede manieren is niet zo maar een kwestie van weten dat de vork links en het mes rechts hoort. Wie weet hoe het hoort, is klaar om vooruit te komen. “Mijn boeken vinden grote aftrek in Japan. Mensen daar zijn geïnteresseerd in de regels van de westerse wereld. Vrouwen daar zijn nog bereid een goede huisvrouw te zijn. Ze wonen vaak in piepkleine appartementjes, maar maken er toch een punt van, zo goed mogelijk te kunnen ontvangen. Ik schrijf ook niet alleen voor de elite. Het is voor iedereen van belang om te weten hoe het hoort.”

Maar wat moeten de lezeressen met tips over juwelen, het ontvangen van grote gezelschappen waaronder het staatshoofd, hoe met de naaister om te gaan, de butler, het overige huispersoneel?

“Dat moet je ruim zien. Al ontvang je de koningin niet, dan wel missschien je meerdere. En dan moet je weten waar die moet ziten aan tafel. Sieraden hoeven niet echt te zijn. Maar je moet in alle gevallen weten hoe en wanneer je ze draagt. Je moet er moeite voor willen doen, jezelf te presenteren. Maar daar zijn de mensen te lui voor geworden. Het vergt veel energie om een kind tafelmanieren bij te brengen. Het is gemakkelijker om een bord eten voor de tv leeg te lepelen. Dat vind ik zorgwekkend.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden