Bariton Neven torent als vampier boven iedereen uit

Opera

Opening Grachtenfestival: ’Der Vampyr’ van Heinrich Marschner, in een bewerking van Bob Zimmerman. Het Grachtenfestivalorkest olv Peter Biloen. Met o.a. Henk Neven, Hanneke de Wit, Brad Cooper en Mijke Sekhuis. Regie: Michiel Dijkema. Za 16/8 in Muziekgebouw Amsterdam. Herhaling 18/8 (rechtstreekse uitzending Radio 4) en 20/8. Info: www.grachtenfestival.nl

Gratis of bijna-gratis klassieke concerten, binnen en buiten in heel Amsterdam, iedere zomer weer: dat is het Grachtenfestival ten voeten uit. Sinds 1989 brengt het festival voornamelijk kamermuziek op onverwachte plekken in de hoofdstad. Maar er zijn ook kinderconcerten, er is opera, uitgevoerd door bekende en minder bekende, jonge en minder jonge musici.

In totaal vinden er zo’n 166 concerten plaats tijdens deze editie van het Grachtenfestival, dit jaar onder het thema ’stiekem’. Leuk is ook de tweede rode draad, die van muzikantenfamilies die voor de gelegenheid als ensembles hun opwachting maken. Zoals de strijkersfamilie Wijzenbeek en de blazersfamilie Wolters.

Het Grachtenfestival opende zaterdag in het Muziekgebouw met de opera ’Der Vampyr’ van Heinrich Marschner. Een werk dat voor het eerst en laatst in 1889 – honderd jaar voor het eerste Grachtenfestival – werd uitgevoerd in Nederland. Nu zou het tweeëneenhalf uur durende werk met geen mogelijkheid op het toneel van het Muziekgebouw hebben gepast.

Vandaar dat bewerker Bob Zimmerman het oorspronkelijke grote orkest terugbracht tot tien musici en ook de zangerscast decimeerde van ruim twintig tot een overzichtelijke negen zangers. Samen met regisseur Michiel Dijkema dikte hij het verhaal – over de vampier Ruthven die zijn slachtoffer-targets niet haalt met als gevolg een enkele reis naar de hel – bovendien in tot een handzame anderhalf uur. Mooi en slim toneelbeeld met Kaspar-David Friedrich-achtige ijsschotsen als hellemond, en veel vuur en rook.

Zimmerman is niet de eerste die Marschners partituur onder handen nam. Marschner-bewonderaar Richard Wagner voegde er zijn eigen muziek al eens aan toe, Hans Pfitzner herinstrumenteerde het stuk in de twintiger jaren en de BBC maakte er in 1992 nog een televisie-soap-opera van. In de superieure bewerking en instrumentatie van Zimmerman klonk de opera in zo’n kleine bezetting verbazingwekkend krachtig waar dat nodig was en kamermuziekachtig intiem waar Zimmerman dat zo voorzag.

Het was daarom jammer dat het ensemble vaak zo erbarmelijk slecht intoneerde en klonk als een verzameling musici zonder samenhang. Dubbel jammer omdat Peter Biloen zo’n voortreffelijke dirigent is, die het zaterdag bovendien moest doen met een zangerscast die evenmin op de rails bleef. Ondergerepeteerd? Te hoog gegrepen? Deze productie was in ieder geval muzikaal gezien nog niet rijp voor het podium.

De enige die zowel wat muzikaliteit als acteur (er wordt nogal wat gesproken in deze opera) met kop en schouders boven de rest uittorende, was protagonist Henk Neven. De bloedzuigende bariton oogde als een über-Jules-Deelder en wervelde (zowel vocaal als fysiek) elegant door Marschners opera.

Aanraders voor het Grachtenfestival zijn: Wiard Witholt en Laura de Lange brengen liederen van Samuel en Daniël de Lange (wo 20), Charlotte Margiono zingt liederen van Frans Ehlhart op teksten van Ingrid Jonker (do 21), Trio Burlesco (vr 22), het concert ’On the Other Hand’ met stukken voor de linkerhand van de geblesseerde saxofonist Ties Mellema (za 23), Frommermann en violiste Sarah Chang in het Prinsengrachtconcert (za 23, via Nederland 2) en het slotconcert met Harmonie St. Michaël olv Ivan Meylemans (zo 24).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden