Barbertje hoeft toch niet te hangen

Gestolen atoomgeheimen, racisme, machtsmisbruik en een beschaamde natie: de VS hebben sinds een paar dagen weer een ouderwets juridisch schandaal van onbescheiden proporties. Zelfs president Bill Clinton leek in de beklaagdenbank terecht te komen, maar donderdag schaarde hij zich haastig aan de goede kant ten koste van zijn minister van Justitie, Janet Reno.

Het begon allemaal in maart vorig jaar, toen uitlekte dat China Amerikaanse atoomgeheimen had gestolen. Clinton kwam onder zware kritiek te liggen van de conservatieve oppostie, die hem verweet de nationale veiligheid te verwaarlozen.

Prompt werd Wen Ho Lee, een wetenschapper van Taiwanese origine, ontslagen door het atoomlaboratorium in Los Alamos op verdenking van spionage. Zijn naam werd 'gelekt' naar de New York Times en verscheen prompt op de voorpagina, in combinatie met een waslijst van onbevestigde verdenkingen.

In december werd Lee gearresteerd. Maar liefst 59 beschuldigingen werden tegen hem geuit, waarvan 39 elk genoeg waren voor levenslange cel. Tot maandag werd Lee vastgehouden in eenzame opsluiting. In die tijd betrad Justitie het schemergebied tussen legaal en illegaal om hem tot bekennen te bewegen. Twee weken geleden leek hij eindelijk op vrije voeten te komen tegen betaling van een miljoen dollar borg, maar minister Reno liet hem achter tralies houden.

Woensdag was Lee's beproeving voorbij. Hij bekende atoomgeheimen onzorgvuldig te hebben behandeld door die op zijn eigen computer te zetten om er mee te werken. Hij werd vrijgesproken van alle andere aanklachten. De manier waarop was ongekend. Rechter James Parker stelde dat er geen greintje bewijs tegen de verdachte was en dat zijn behandeling door Justitie 'onze natie te schande had gemaakt en al haar inwoners'.

Sindsdien is de jacht geopend op de belagers van Lee. Reno en minister van energie Bill Richardson houden vol dat Lee de problemen over zichzelf heeft afgeroepen door onbevredigende informatie te geven over de locatie van digitale banden met computerbestanden. Gewist, heeft Lee altijd gezegd.

Daarmee lijkt de zaak akelig veel op die van John Deutch, een oud-chef van de inlichtingendienst CIA. Deutch zette op zijn laptop topgeheimen die vele malen belangrijker waren dan die Lee meenam, om daarna met die computer onverstoord te internetten. De geheimen waren gedurende die tijd praktisch onbeschermd tegen computerkrakers. De blanke Deutch zal er waarschijnlijk genadig van afkomen.

Een typisch geval van rassenjustitie? De conclusie lijkt inderdaad onontkoombaar dat de zaak-Lee een politiek proces was, waarin de ophef over de Chinese atoomspionage aanleiding was om koste wat kost een zware veroordeling van deze, niet toevallig Chinese, verdachte na te streven.

De zaak-Lee behoort daarmee tot een indrukwekkende serie rechtszaken over machtsmisbruik in het land van de vrijheid, die altijd op ruime aandacht mogen rekenen. En ook Janet Reno breidt haar lijstje met twijfelachtige juridische ingrepen uit, waarop onder meer de overvallen op de secte in Waco en de familie van de Cubaanse bootvluchteling Elian prijken. Met de finish in zicht moet haar politieke hoofd misschien alsnog rollen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden