Barbecuen met kokoskooltjes stinkt minder, maar is het ook milieuvriendelijker?

Sissende worstjes en de geur van geroosterd vlees: barbecuen staat voor zomers genieten. Maar echt duurzaam is het niet. Los van de grote hoeveelheden vlees die op de grill belanden, komen er met de rook giftige stoffen vrij. En de houtskool onder het rooster is niet altijd afkomstig uit verantwoord gekapte bossen. Met kokoskooltjes zijn 'grasveldgrillers' volgens fabrikant Ecobrasa beter af. Die branden langer, roken minder en stinken niet. En er is geen boom voor gekapt.

Zo'n tachtig procent van de Nederlanders barbecuet weleens, schat Bastiaan Schlosser van de Dutch Barbecue Association. Gemiddeld wordt de gerasterde grill één tot twee keer paar jaar al dan niet afgestoft en aangestoken. Barbecuen op houtskool is volgens Schlosser het populairst. "Gasbarbecues zijn in opkomst omdat ze makkelijk zijn. Je doet een knopje aan en je kunt na een kwartier beginnen."

Wie op kolen kookt, kan kiezen voor de schone variant van het - ook in milieuopzicht - pikzwarte houtskool. Laurens Tedja van Ecobrasa legt uit waarom zijn kokosbriketten beter zijn voor het milieu: "Voor één kilo houtskool is wel acht tot tien kilo aan verse boomstammen nodig. Voor één kilo kokosbriketten is slechts drie kilo kokosnotenschaal nodig. Kokosnotenschaal is bovendien een restproduct van de kopra-industrie (kokosvruchtvleesverwerkende industrie, red.) zodat we geen verse grondstoffen gebruiken maar afval."

Een andere reden waarom de briketten beter zijn voor het milieu, is hun rendement. "Kokosbriketten branden langer, je hebt er drie tot vier keer minder van nodig dan van houtskool", zegt Tedja. Het productieproces is vergelijkbaar met dat van houtskool. De kokosnotenschalen worden verbrand om kool te krijgen, die vervolgens wordt vermalen en geperst.

De kokosnotenkooltjes komen per schip uit de Filippijnen, Indonesië en Thailand, waar ze lokaal zijn geproduceerd. Maar ook dat is niet verder weg dan waar houtskool vandaan komt, zegt Tedja. "De meeste houtskool komt uit Argentinië, Brazilië en Zuid-Afrika, waar het van relatief zachte hardhoutboomsoorten wordt gemaakt."

Frits Kuipers van Carbo Europe plaatst daar een kanttekening bij. "In principe kan houtskool van elke soort hout worden gemaakt, maar het meeste komt inderdaad uit verre landen." Carbo Europe verpakt houtskool met het FSC-keurmerk voor verantwoord bosbeheer en verkoopt dat aan groothandels.

Supermarkten hebben nog niet echt oren naar groenere barbecuebrandstof, zegt Kuipers. "Het is ze te duur, ze denken dat consumenten er niet extra voor willen betalen. Ik denk het wel, maar het is tot nu toe erg lastig gebleken om inkopers en marketingmensen binnen supermarkten op één lijn krijgen."

Er wordt in Europa zeker houtskool verkocht die afkomstig is uit bossen waarmee onverantwoord wordt omgegaan, vervolgt hij. "De kool wordt gemaakt in open vuren die soms wel 24 uur per dag staan te branden. Dat is enorm gevaarlijk en slecht voor het milieu. Wij werken in Namibië en Brazilië nauw samen met lokale producenten om zeker te weten dat het bosbeheer volgens de FSC-standaarden plaatsvindt. Daarbij gebruiken onze producenten in Namibië zogeheten 'invaded bush' als grondstof voor houtskool. Dat zijn niet-inheemse woekerstruiken die veel van het land onbruikbaar maken en dieren met uitsterven bedreigen."

Het bedrijf Charbon Engineering, net als Carbo Europe onderdeel van United Commodities, heeft daarvoor een oven ontwikkeld die zowel het rendement van het hout als de veiligheid verhoogt. "De tien tot vijftien kilo hout die in een open vuur nodig is voor één kilo houtskool wordt daarin teruggebracht tot vier kilo. Bovendien komen er geen schadelijke stoffen vrij bij de verbranding omdat de oven een gesloten systeem heeft waarin de warmte circuleert zonder dat er zuurstof bij komt."

Gecertificeerd of niet, ook FSC-houtskool blijft afkomstig van hout. Zijn kokosbriketten niet gewoon beter? Bastiaan Schlosser houdt zich op de vlakte. "De claims van Ecobrasa kloppen wel. Kokosbriketten veroorzaken inderdaad minder rook en stinken minder dan houtskool, dus dat is allemaal voordelig. Maar wij informeren mensen primair over kwaliteit. Zo is de houtskool die je bij de supermarkt koopt vaak van slechte kwaliteit, omdat er van alles wordt bijgemengd. Hout is een dure grondstof, dus het wordt aangevuld met troep en zand. Vooral de houtskool bij de benzinepomp is berucht."

De kokosbriketten van Ecobrasa zijn te koop op www.eco-logisch.nl. Een zak van 10 kilo kost 19,81 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden