Bar Europe is het cadeau van voorzitter Nederland aan de EU. Met een stoel uit iedere lidstaat.

Het Justus Lipsius gebouw is een ongenaakbare kantorendoos, zoals er zoveel zijn in Brussel. Met één verschil: deze week is op de 50ste etage de nieuwe inrichting van de bar in gebruik genomen waar een trendy café in Amsterdam zich niet voor zou schamen. In het gebouw waar de Raad van de Europese Unie meermalen per maand bijeenkomt, en waarvandagelijks duizenden mensen uit de 25 lidstaten gebruik maken, is de Bar Europe een oase.

Nederland is sinds juli een half jaar EU-voorzitter. Ieder voorzittend land doet iets cadeau aan de Raad -meestal schilderijen aan de wand, die na afloop van het voorzitterschap weer mee naar huis genomen worden. Dat Nederland de bar, die sinds de oplevering van het gebouw in 1995 langzamerhand in een architectonische woestenij was veranderd, van een permanent nieuw interieur heeft voorzien, is een gul gebaar. Behalve gul is het ook slim om Nederlands design op deze manier onder de aandacht van de andere lidstaten te brengen. Design is een belangrijk exportproduct geworden .

Voorwaarde bij de opdracht aan Droog Design, het designplatform te Amsterdam, was dat de bar een Europees karakter moest hebben, zodat alle gebruikers (zo'n 4500 per dag) zich er thuis kunnen voelen. Droog Design slaagde erin om het typisch Hollandse met het multinationaal-Europese te verenigen. Verschillende ontwerpers en ontwerpbureaus werkten mee aan dit project, en dat zouden we zo langzamerhand 'typisch Droog' kunnen noemen. Omdat de Hollandse identiteit niet de overhand mocht hebben, kwam Renny Ramakers van Droog Design op het idee om uit iedere lidstaat een stoel te kiezen voor de inrichting van de bar. Volgens Ramakers zijn ze er maanden mee bezig geweest. ,,Want met de uitbreiding van de EU kwamen er lidstaten bij waar design helemaal nog geen rol speelt. Wij selecteerden per land drie stoelen -althans dat was de bedoeling- waaruit de permanente vertegenwoordiging van het land kon kiezen. Sommige landen, zoals Nederland, hadden keus te over, terwijl we in andere landen niets konden vinden of alleen eenvoudige fabrieksmeubels, zoals in Slovenië en Polen. Maar Malta en Ierland lieten speciaal voor deze gelegenheid een stoel ontwerpen.'' Hierdoor illustreert de stoelenverzameling ongewild de verdeling tussen welvarend en arm Europa, met de stoelen van Joep van Lieshout (NL), Ludwig Mies van der Rohe (D), Arne Jacobsen (Den), Alvar Aalto (SF), Gio Ponti (I), Jozef Hoffmann (A), Oscar Tusquets Blanca (Es) en Jean Prouvé (F) als lichtende hoogtepunten.

Omdat 25 stoelen niet genoeg zijn voor alle gebruikers van de bar en omdat ze een context nodig hadden kreeg Studio's Müller en Van Tol de opdracht om een plan te ontwikkelen. Ontwerper Bas van Tol legt uit hoe zij bij hun ontwerp voor Bar Europe uitgingen van het Nederlandse Licht: ,,De enorme lampenkappen die tegelijkertijd een afzuigsysteem voor de rokers hebben, werden bedrukt met reproducties van Nederlandse strandgezichten en stadsgezichten van Israëls, Vermeer en Cuyp, en één Deens strandgezicht, om het Hollandse karakter weer even te doorbreken. In alle schilderijen spelen licht, lucht en water een belangrijke rol.''

Het tapijt op de vloer is vierkant geblokt in verschillende kleuren groen en verwijst naar grasland, maar ook naar de tegelvloeren van Hollandse interieurs op 17de-eeuwse schilderijen. De vaste groene zitelementen zijn een ontwerp van Scholten en Baijings. Bas van Tol: ,,De tafeltjes en zitelementen corresponderen qua vorm en kleur met het kleed. Kleed en lamp bepalen de plek, de stoelen van de lidstaten staan er heel mooi als een soort gasten tussen. Het zijn de enige stoelen die je verplaatsen kunt. Zo hebben we plekken gemaakt waar zich een verhaal afspeelt, bijzondere plekken waar je je thuis kunt voelen.''

Behalve het rokersgedeelte met de opvallende lampenkappen, is er een niet-rokersgedeelte. Hier waren geen afzuigkappen nodig en werd gekozen voor een systeem van frames, die als het ware een doorzichtige lampenkap aangeven. De frames zijn bezet met vazen -een verwijzing naar Hollandse tulpenvazen. Het was de bedoeling dat deze gevuld zouden worden met tulpen, maar dit ging niet door omdat de verantwoordelijken in het gebouw bang waren voor het onderhoud. Daarom werd gekozen voor kunstbloemen, of liever gezegd de bladeren daarvan. De Frans-Nederlandse kunstenaar Franck Bragigand beschilderde met zijn PPP Company (Painted Plastic Plant) de bladeren. Het speelse, haast feestelijke, karakter van deze zitjes moet het helaas afleggen tegen de aangename beslotenheid onder de afzuigkappen van de rokers. Op de dag van de ingebruikname was al duidelijk dat de meeste mensen naar het centrale rokersgedeelte getrokken werden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden