Reportage

Bankroet ziekenhuizen is een ramp, vinden patiënten

MC Zuiderzee Ziekenhuis in Lelystad; de mensen op de foto komen in het verhaal niet voor. Beeld ANP

De IJsselmeerziekenhuizen moeten gered worden, vinden patiënten en de gemeente Lelystad. Harderwijk is te ver voor de vergrijsde en chronisch zieke inwoners. Een eventuele reddingsactie zal het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis in ieder geval niet baten, daarvoor is het over en uit.

Taxi’s met patiënten rijden nog af en aan, bij MC Zuiderzee in Lelystad. Het ziekenhuis draait zo goed als het kan door, nadat het donderdagochtend failliet is verklaard. Hier wordt ‘gecontroleerd afgebouwd’, zo hoorden de 870 medewerkers in de loop van de middag: de zorgverzekeraars hebben geld op tafel gelegd zodat de patiënten stap voor stap kunnen worden overgedragen aan andere ziekenhuizen. Curator Alice van der Schee verwacht dat het gebouw over drie weken leeg is. Het UWV betaalt de komende weken de salarissen.

Ook MC Slotervaart, het Amsterdamse ziekenhuis van dezelfde eigenaren, is nu failliet. Een deel van de 1200 medewerkers voerde donderdagmiddag nog actie voor het behoud, met een rode vlag met de letters ‘RIP’ op het gebouw. Bij personeel en patiënten vloeiden tranen. De laatste patiënten uit dit ziekenhuis moeten vrijdagmiddag al zijn overgeplaatst. Een crisisteam werkt daaraan.

In Lelystad hoopt Danny Hartwich vurig op een doorstart. Hij staat met een sigaret in het rokershok, een paal met een zoutinfuus aan zijn zij. “Het is een ramp, joh”, verzucht hij. “Voor Lelystad, en voor Flevoland.” Patiënten moeten straks misschien naar Harderwijk, een half uur met de auto, of Almere, op een kleine veertig minuten. Te ver, vindt Hartwich. “Hier wonen vooral mensen met een laag inkomen, die moeten straks gaan reizen. En wat als je acuut hulp nodig hebt?”

Onzekerheid

Hartwich zelf heeft geen idee of zijn kijkoperatie doorgaat, die voor deze dag was gepland. Hij heeft een riskante aandoening: zijn dunne darm is als het ware in elkaar geklapt. Hij kampt al drie maanden met pijn. “Maar het is de vraag of ze nog genoeg spullen op voorraad hebben”, zegt Hartwich. Achter de schermen is het ziekenhuis druk in onderhandeling met alle leveranciers.

Annet Weber rijdt in haar scootmobiel het ziekenhuis uit. Ze heeft hartproblemen en een longaandoening, en had enkele herseninfarcten. “In 2016 had ik aan hartaanval. Toen ben ik hier gestabiliseerd, en daarna met een rotgang naar het AMC in Amsterdam gebracht. Waar moet ik straks gestabiliseerd worden, als dit ziekenhuis dichtgaat? Dat voelt niet veilig.” Jacob Bruning valt haar bij. “Ik ben zwaar hartpatiënt, ik kan niet meer hijgen. Ik overleef het niet als ik met de regiotaxi naar Harderwijk moet.”

De IJsselmeerziekenhuizen hebben naast de vestiging in Lelystad ook klinieken in Dronten, Emmeloord en Urk. Alle medewerkers werden gisteren bijgepraat door de curator. Die verwacht niet dat het lukt om een volwaardig ziekenhuis overeind te houden. Wel zijn er meerdere geïnteresseerden voor onderdelen ervan.

“Er breekt een onzekere tijd voor ons aan”, zegt gynaecoloog Giel van Stralen na die bijeenkomst. “Het leidt tot veel emoties. Iedereen maakt zich zorgen over zijn inkomen, ik ook. Maar vooralsnog gaat de zorg door. Ik hoop op plannen voor een nieuwe zorginstelling hier, in deze regio met veel chronisch zieken en mensen op leeftijd.” Ook verpleegkundige Cécile van Brakel hoopt op een doorstart. “We hebben op de kraamafdeling echt een superteam”, zegt ze. “We zijn verbijsterd dat het ziekenhuis failliet gaat.”

Burgemeester Ina Adema van Lelystad vindt dat de zorgverzekeraars het ziekenhuis moeten redden, zodat dat zo compleet mogelijk blijft voortbestaan. Als dat niet lukt, moet het kabinet bijspringen. “Wij zien geen andere manier om de zorg hier te waarborgen dan met dit ziekenhuis”, zegt de burgemeester. “We hebben veel ouderen, voor wie het niet zo makkelijk is om te reizen. En we hebben veel mensen die niet zomaar een trein- of buskaartje kunnen kopen.”

Banen genoeg voor de medewerkers

Bij het MC Zuiderzee in ­Lelystad, het MC Emmeloord en het MC Dronten werken ­ongeveer 900 medewerkers. Als zij straks geen baan meer hebben, kunnen zij dan de ­personeelstekorten oplossen van ziekenhuizen in de buurt?

Voor de ziekenhuizen in Almere, Harderwijk en Zwolle kan het enige verlichting geven als de IJsselmeerziekenhuizen ­verdwijnen, maar zij moeten tegelijkertijd ook de patiënten opvangen die niet meer in hun oude ziekenhuis terecht kunnen.

Volgens de Nederlandse Vereniging Ziekenhuizen is de vraag over personeel ‘nog niet aan de orde’. Allereerst is er nog de mogelijkheid van een doorstart. “Als er banenverlies optreedt, zullen mensen elders in de omgeving aan de slag kunnen, want er zijn nog altijd 8300 vacatures in Nederlandse ziekenhuizen”, zegt een woordvoerder.

Lees ook:

IJsselmeerziekenhuizen failliet verklaard, maar ‘praten over doorstart’

De IJsselmeerziekenhuizen zijn failliet verklaard, meldde de rechtbank Midden-Nederland donderdagochtend. Dat betekent niet per se dat MC Zuiderzee, MC Emmeloord, MC Dronten en Verloskundigenpraktijk De Kreek in Lelystad uit Flevoland verdwijnen.

Ziekenhuizen die sluiten: is dat de vrucht van de marktwerking?

Dat een aantal grote ziekenhuizen in de Flevopolder en Amsterdam op omvallen staat, verbaast patiënten: is dit een uitwas van een pervers systeem? 

Loek Winter helpt ziekenhuizen in nood, maar niet altijd met succes

‘Als een van de weinige zorgondernemers in ons land weet Loek Winter zich al jaren moeiteloos te bewegen tussen regelgeving en verzekeraars’, zo meldt Winter over Winter op z’n website. Aan die souplesse komt met zijn harde botsing met een groep zorgverzekeraars onder aanvoering van Zilveren Kruis nu dan toch een einde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden