Bankenunie komt er, maar hoe ziet-ie eruit?

Frans-Duitse tegenstellingen over toezicht zijn gladgestreken

GIJS MOES | BRUSSEL

Mooi, de Europese leiders hebben in de nacht van donderdag op vrijdag in Brussel een akkoord gesloten over een bankenunie. Hoewel? Veel meer dan een compromis over het tempo waarmee die unie er moet komen, is het niet. Hoe de bankenunie er precies uit moet zien, is nog niet besloten.

"Er is een goede overeenkomst over de timing", zei de Franse president Hollande tevreden. Hij drong, net als de Italiaanse premier Monti, aan op haast met de bankenunie. Dat heeft te maken met de steun voor de Spaanse banken, die op komst is.

Frankrijk en Italië vrezen beide voor de gevolgen voor hun eigen economieën als de Spaanse banken niet snel uit de brand geholpen worden. Dat moet gebeuren met geld uit het noodfonds ESM, maar dat mag de banken pas direct steunen als er Europees bankentoezicht is. Dat hebben de EU-leiders in juni afgesproken.

Duitsland en Nederland zijn steeds sceptisch geweest over het snel instellen van Europees bankentoezicht onder leiding van de Europese Centrale Bank. Duitsland wil niet dat alle Landesbanken en Sparkassen onder dat toezicht vallen. Die kleine banken spelen een belangrijke rol in de lokale economie.

Nederland heeft twijfels over andere onderdelen van de bankenunie. Zo moet er ook een Europese garantieregeling komen voor spaarders en een gezamenlijk afwikkelfonds voor banken die bankroet gaan. Beide kunnen uitdraaien op financiële steun van landen die de zaken goed voor elkaar hebben voor de andere, zo is de vrees.

Bij aanvang van de top stonden president Hollande en bondskanselier Merkel nog lijnrecht tegenover elkaar. De Frans-Duitse as, waar Europa van afhankelijk is, leek niet meer te draaien. Toch zijn er nu afspraken gemaakt die het midden houden tussen de Franse en de Duitse aanpak.

Er is niet vastgelegd dat het toezicht per 1 januari moet gelden, maar de regels moeten wel voor die datum zijn voorbereid. In de loop van 2013 moet het toezicht dan functioneren. Voor de garantieregeling en het afwikkelfonds gaat het allemaal nog langer duren.

Welke banken straks onder het toezicht vallen, is nog onduidelijk. "De nieuwe toezichthouder zal kunnen ingrijpen bij alle banken", zei voorzitter Barroso van de Europese Commissie enthousiast. Maar dat zal zeker niet direct het geval zijn en de Duitse bezwaren blijven bestaan.

Een lastige kwestie is ook nog de positie van de EU-landen die de euro niet gebruiken. De Britten willen niet meedoen met de bankenunie, maar de meeste andere landen wel. Zij moeten straks wel aan de regels voldoen, maar zijn niet vertegenwoordigd in het bestuur van de Europese Centrale Bank, die het toezicht gaat verzorgen.

Ook over de plannen voor versterking van de economische unie heeft deze top geen hard besluit genomen. President Van Rompuy van de Europese Raad kan zijn ideeën verder uitwerken voor de EU-top in december. Dus ook het plan voor een gezamenlijke begroting voor de eurozone, ook al vindt premier Rutte dat maar niks. Ook contracten om landen zich te laten houden aan beloofde economische hervormingen, liggen nog steeds op tafel.

Rutte noemde Van Rompuys plannen 'heel erg vaag'. Maar die plannen kunnen in de komende maanden wel uitgroeien tot concrete voorstellen die de toekomst van de eurozone bepalen, en volgens sommigen zelfs tot een federaal Europa leiden. Rutte is daar niet bang voor. "Ik hou niet van een federaal Europa, het komt er niet en er zijn ook geen plannen voor."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden