Banken wacht superboete

VS willen BNP Paribas en Credit Suisse straffen voor handel met Iran en belastingontwijking

Twee grote Europese financiële instellingen hangen miljardenboetes boven het hoofd omdat ze Amerikaanse wetgeving hebben overtreden. De Franse bank BNP Paribas heeft betalingen gedaan aan landen die in de VS op de zwarte lijst staan. De Zwitserse verzekeraar Credit Suisse wordt ervan verdacht klanten te hebben geholpen bij het omzeilen van de Amerikaanse belastingen. Zulke overtredingen worden banken zwaar aangerekend. ING en ABN Amro hebben dat in 2012 en 2010 ook ervaren.

BNP Paribas heeft, in elk geval tussen 2002 en 2009, via zijn Amerikaanse kantoren betalingen verricht aan landen als Iran en Soedan. Ook zouden werknemers hebben geprobeerd om de herkomst van de transacties met Iran te verdoezelen. Handel met Iran is verboden, onder meer omdat het land ervan wordt verdacht bezig te zijn met de ontwikkeling van een atoombom.

De Franse bank heeft, na een eigen onderzoek, toegegeven dat er "een noemenswaardige hoeveelheid transacties is geweest die als ontoelaatbaar zouden kunnen worden beschouwd". BNP zette vorig jaar daarom 1,1 miljard dollar (ongeveer 800 miljoen euro) opzij om mogelijke boetes van de Amerikaanse autoriteiten te kunnen opvangen.

Deze week meldde BNP echter dat de schade voor de bank wel eens veel groter kan zijn. Volgens The Wall Street Journal kan de boete zelfs oplopen tot ongeveer twee miljard dollar. Dat is ongeveer net zoveel als de recordboete die de Britse bank HSBC kreeg in 2012 vanwege het witwassen van geld in Mexico. Daarnaast is er een kans dat BNP zijn vergunning zal verliezen om in de VS te mogen bankieren.

BNP voert momenteel gesprekken met de Amerikaanse autoriteiten om de zaak te schikken. Door het betalen van een flinke boete kan de bank voorkomen dat zij schuldig wordt verklaard. In soortgelijke gevallen in het verleden is dat ook gebeurd.

De justitiële autoriteiten in Amerika staan nu wel voor het blok. Vanuit de Amerikaanse samenleving klinkt de roep om grote banken (en hun schuldige werknemers) niet te laten wegkomen met wetsovertredingen. Toch is de Amerikaanse justitie huiverig om gezonde financiële instellingen te hard aan te pakken.

Een veroordeling kan grote gevolgen hebben. Arhur Andersen, het accountantskantoor van het beruchte energieconcern Enron, werd in 2002 door justitie veroordeeld vanwege fraude. Dat leidde tot het omvallen van de Amerikaanse onderneming, waardoor tienduizenden werknemers op straat kwamen te staan. Ook torenhoge boetes na een schikking, zouden een bedrijf ernstig kunnen schaden.

Het is niet duidelijk of BNP Paribas een eventuele strafrechtelijke vervolging zou overleven, zelfs niet als de financiële instelling zijn vergunning behoudt om in de VS actief te zijn.

Justitie in VS overweegt ook Credit Suisse aan te klagen. De bank zou Amerikanen hebben geholpen om de belastingen te ontduiken door gebruik te maken van geheime rekeningen in het buitenland, zo meldt The New York Times. In 2009 trof justitie een schikking met de Zwitserse bank UBS (780 miljoen dollar) omdat deze bank zijn klanten behulpzaam was geweest bij het ontduiken van belasting.

In de afgelopen vijf jaar hebben diverse Europese banken schikkingen getroffen - met een totale waarde van meer dan vijf miljard dollar - met de Amerikaanse autoriteiten, omdat ze financiële transacties deden met 'verboden landen' als Iran, Libië, Soedan of Cuba of omdat ze belastingontduiking mogelijk maakten.

ING betaalde in 2012 een boete van 619 miljoen dollar, omdat de bank tot 2007 via allerlei wegen, tegen de Amerikaanse sancties in, zaken deed met Cuba. ING was niet de eerste Nederlandse bank die was aangepakt in de VS. In 2005 schikte ABN Amro voor een bedrag van tachtig miljoen dollar met de Amerikaanse justitie omdat de bank zich niet had gehouden aan de regels van de VS voor handel met Iran. Vijf jaar later kreeg de bank, die inmiddels was overgenomen door Royal Bank of Scotland, om soortgelijke redenen een boete van 500 miljoen dollar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden