Banken open, Grieken opgelucht

'Dit betekent toch dat het een beetje de goede kant opgaat.' Tegelijkertijd gaan forse btw-verhogingen in.

Dimitris Manousis (49) komt lachend een filiaal van Alpha Bank in het centrum van Athene uitgelopen. Hij heeft net een belastingaanslag voldaan - normaal gesproken niet iets om je vrolijk over te maken. "Maar dat dit weer kan, betekent toch dat het een beetje de goede kant op gaat", zegt Manousis. "Met gesloten banken kan een land niet functioneren."

De 2500 bankfilialen in Griekenland trokken gisteren voor het eerst in drie weken hun rolluiken op, na een gedwongen sluiting om een totale ineenstorting van het financiële systeem te voorkomen. 's Morgens vroeg stonden er her en der rijen, maar die verdwenen in de loop van de dag. Ook de wachttijden voor de pinautomaten lijken verleden tijd, nu de dagelijkse pinlimiet van 60 euro is vervangen door een wekelijkse van 420 euro. Grieken kunnen ook weer aan de balie terecht voor hun geldzaken.

De symboliek van deze kleine versoepeling van de bankrestricties is belangrijk voor het vertrouwen van de Grieken, maar business as usual is het zeker nog niet. De meeste beperkingen van het betalingsverkeer blijven van kracht. Zo is het nauwelijks mogelijk om overboekingen naar het buitenland te doen. Naar verwachting duurt het nog maanden voor alle restricties zijn opgeheven. Ook de effectenbeurs van Athene blijft tot nader order gesloten.

Tegelijkertijd kregen de Grieken gisteren te maken met de eerste ronde belastingverhogingen die voortvloeien uit de overeenkomst met de geldschieters, in ruil voor uitzicht op nieuwe miljardenleningen. De btw op zo'n honderd soorten diensten en producten stijgt van 6,5 naar 13 procent, of - zoals in de meeste gevallen - van 13 naar 23 procent. Basisproducten als vlees, koffie, thee, suiker en bloem zijn daardoor duurder, al is nog niet duidelijk in hoeverre winkeliers en supermarkten de btw-verhoging doorberekenen in hun prijzen voor de klant.

Ook restaurants en cafés moeten voortaan 23 procent belasting afdragen over vrijwel hun hele omzet. Voorheen was dat 13 procent. In Athene lijken de meesten ervoor te kiezen de verhoging voor eigen rekening te nemen. "De Grieken hebben het al zo moeilijk door de crisis en alle bezuinigingen. Als ik ook nog eens mijn prijzen verhoog, komt er helemaal niemand meer", zegt Vasilis Kritikidis (40), manager van restaurant Diavlos. "Dus die btw-verhoging gaat direct ten koste van mijn winst. Maar ik hoop dat ik op deze manier mijn klanten behoud, voor als het over een tijdje weer beter gaat."

Bij Iliostasio hebben ze technische problemen: het kassasysteem moet nog worden aangepast. Tot dat gelukt is, slaan de obers alle bestellingen maar als alcoholische dranken aan. Daarop gold al een btw-tarief van 23 procent. "Maar de prijzen verhogen we niet", verzekert de serveerster.

In een taverne aan de voet van de Acropolis wijst een ober van taverne Plakiotissa sjokkende toeristen breed lachend op het bord voor zijn terras. Daarop staan de prijzen van alle gerechten. De ober heeft een nieuwe verkooptruc: "Onze prijzen zijn hetzelfde als gisteren!"

ECB en IMF betaald

Griekenland heeft geen betalingsachterstand meer. Gisteren voldeed het land een achterstallige aflossing van 2 miljard euro bij het Internationaal Monetair Fonds, bevestigde een woordvoerder van de instelling in Washington. De afgelopen maand miste Griekenland wegens geldgebrek twee betalingen.

Ook loste het land gisteren 4,2 miljard euro aan de Europese Centrale Bank en de Griekse centrale bank af - volgens schema. Athene kon aan zijn verplichtingen vol-doen dankzij een brugkrediet van 7 miljard euro, dat de Europese Unie vorige week toezegde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden