Banken moeten meer kunst financieren

Kunstenaars zonder subsidie zijn gedwongen nieuwe vormen van financiering te vinden. Volgens Eric Holterhues biedt dat kansen voor de bancaire sector.

ERIC HOLTERHUESHOOFD KUNST EN CULTUUR en TRIODOS INVESTMENT MANAGEMENT

Vorige week presenteerde minister Bussemaker haar plannen voor de culturele sector tot 2020. De focus in de berichtgeving daarover lag op de ondersteuning van het Metropole Orkest, het Tropenmuseum en nog een aantal instellingen.

Daarnaast spoorde de minister de culturele sector aan om nieuwe initiatieven te onderzoeken die bijdragen aan financiële onafhankelijkheid, met artistieke kracht als vertrekpunt. In mijn optiek doen de berichtgeving over de plannen en de reacties erop de culturele sector tekort.

Want de sector is met het afschaffen van subsidies een paar jaar geleden al in het diepe gegooid - en lijkt zijn zwemdiploma inmiddels meer dan te hebben verdiend: het ondernemerschap in de cultuursector en de snelheid waarmee velen andere businessmodellen hebben ontwikkeld zijn indrukwekkend.

Dat er nu alsnog ruim 18 miljoen euro beschikbaar wordt gesteld om een aantal instellingen te ondersteunen, doet daar niets aan af. Want laten we wel wezen, dat is nog geen 10 procent van de eerder doorgevoerde bezuinigingen.

undefined

Gedwongen tot nadenken

Sinds de gedeeltelijke afschaffing van de subsidiëring van kunst en cultuur is de sector gedwongen na te denken over de manier waarop de kunsten moeten worden gefinancierd.

Geen overbodige luxe, want de culturele sector was hard toe aan eenevenwichtiger systeem van financiering. De tijden waarin kunstenaars volledig afhankelijk waren van subsidies als bron van inkomsten zijn definitief voorbij. Daar brengt de vorige week aangekondigde 18,6 miljoen euro geen verandering in. De vraag is nu hoe we de culture sector nog meer kunnen ondersteunen om nieuwe wegen in te slaan. Een belangrijke rol is daarbij naar mijn mening weggelegd voor de bancaire sector.

Het palet van financieringsinstrumenten vanuit de bancaire sector heeft zich sinds het terugdringen van de cultuursubsidies nog maar mondjesmaat ontwikkeld. Dat is spijtig, want de kansen zijn talrijk. Sinds de korting op de cultuursubsidies hebben Triodos Bank en het Triodos Cultuurfonds het aantal aanvragen voor kunstfinanciering sterk zien toenemen. En die ontwikkeling lijkt zich door te zetten. Alleen al in de eerste vijf maanden van 2015 hebben we in de culturele sector 50 procent meer financieringen verstrekt dan in heel 2014.

undefined

Gedreven ondernemers

Artistieke kracht is heel goed te combineren met een zakelijker benadering die de culturele sector in staat stelt een financieel gezonde bedrijfsvoering te realiseren.

Een goed voorbeeld is de Metaal Kathedraal in Utrecht, de locatie waar minister Bussemaker vorige week haar plannen presenteerde. Daar hebben kunstenaars een voormalige kerk een nieuwe bestemming gegeven met een mix van eigen geld, crowdfunding, subsidies van private fondsen en gemeente, en een banklening.

Cultuurmakers zijn zeer gedreven ondernemers, die met ziel en zaligheid achter hun 'product' staan. In tegenstelling tot het hardnekkige beeld van verlieslatende culturele ondernemingen heeft ons Triodos Cultuurfonds tot op de dag van vandaag nog geen enkele uitstaande cultuurlening hoeven afschrijven. Een kunstenaar eet nog liever een maand droog brood dan dat hij afstand moet doen van zijn atelier.

De bancaire sector kan volgens mij een veel grotere rol spelen in het ondersteunen van de culturele sector dan nu het geval is. Maar de banken moeten dan wel af van het idee-fixe dat het scheppen van kunst per definitie een verlieslatende - en daarom niet bancair financierbare - onderneming is. Het kan wel degelijk!

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden