Banken investeren niet meer in platbranden regenwoud

AMSTERDAM - ABN Amro, Rabobank en Fortis investeren niet meer in bedrijven die oliepalmplantages in Indonesië exploiteren en daar grote stukken oerwoud voor platbranden. Dat meldden Milieudefensie en Greenpeace gisteren.

van een medewerker

In 2000 publiceerde Greenpeace een onderzoek waaruit bleek dat ABN Amro, Rabobank en ING, met leningen en dienstverlening, betrokken zijn bij de palmolieplantages in Indonesië. Paul De Clerck van Milieudefensie: ,,Er was sindsdien niets fundamenteels veranderd''. De organisaties verwijten de banken dat zij investeren in bedrijven waarvan in Indonesië bekend is dat ze bijdragen aan de destructie van Indonesisch regenwoud. De bedrijven, vaak onderdeel van grote conglomeraten als Astra International, Sinar Mas en Salim passen de tactiek van de verschroeide aarde toe. De tycoons achter deze bedrijven zijn vaak getrouwen van de familie Soeharto.

In 1997 kwamen de praktijken letterlijk aan de oppervlakte. Half Zuidoost-Azie had toen last van smog, veroorzaakt door bosbranden in Sumatra en Kalimantan. Tientallen mensen overleden, miljoenen kregen gezondheidsklachten en de buurlanden van Indonesië klaagden bij toenmalig president Soeharto. De branden veroorzaakten volgens de Indonesische regering zelf 3 miljard dollar schade. Volgens milieuorganisaties is dat 10 miljard.

Oorzaak van de bosbranden was enerzijds het klimatologische verschijnsel El Niño, met grote droogte tot gevolg. Ook was er het goedkope platbranden van grote percelen bos door bedrijven die plantages aanleggen voor palmolie (veel gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie), maar ook rubber en papierpulp. In de loop van de jaren negentig werden honderdduizenden hectaren bos gekapt, mede dankzij de steun van Europese, Japanse en Amerikaanse kredietinstellingen. De ontbossing en exploitatie van plantages gaan gepaard met schendingen van de mensenrechten, stelt een begin dit jaar verschenen rapport van de Indonesische en Amerikaanse milieuorganisaties Bioforum en Environmental Defense. Ontwikkelingsorganisaties begonnen een campagne om kredietinstellingen te dwingen hun gedragscodes in de praktijk te brengen.

Consultants deden na het eerste rapport opnieuw financieel onderzoek in opdracht van Milieudefensie. Consultant Eric Wakker van milieuadviesbureau AIDEnvironment: ,,Indonesische ondernemingen die hun klanten zijn, maken zich nog steeds schuldig aan het illegaal platbranden van oerwoud. Men wijkt ook uit naar Irian Jaya en Papoea-Nieuw-Guinea. Daar is controle nog moeilijker dan in Sumatra of Kalimantan.'' Wakker zegt zelf brandsporen te hebben vastgesteld bij concessies van bedrijven die klant zijn bij de Nederlandse banken: Zij hebben meegeholpen bij het creëren van een puinhoop, zonder zich maar enige rekenschap te geven van milieu, mensenrechten en sociaal beleid.

Consultant Jan Willem van Gelder: ,,Je kunt als bank wel mooie ethische normen opschrijven, maar als je zelf niet actief de activiteiten en boeken controleert van bedrijven waarin je investeert, heeft dat weinig nut.''

ABN Amro en ING gingen dit voorjaar de dialoog aan met de milieuorganisaties. ,,We nemen dit uiterst serieus. We hebben beide onderzoeken in studie en hebben om aanvullende informatie gevraagd'', zegt een ING-woordvoerder. ,,Verantwoord ondernemen staat hoog in ons vaandel'', vult zijn collega van ABN Amro aan. Via Milieudefensie kregen de banken 20000 handtekeningen van bezorgde consumenten. Na ruim een jaar onderhandelen gingen de banken onlangs overstag. Ze beloven de financiering van plantages, waarvoor doelbewust tropisch bos is vernietigd, te stoppen of drastisch in te perken en de Indonesische wetgeving na te leven. Onderzoeker Wakker vindt dat ze hun partners zelf ook moeten controleren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden