Banken in VS verdienen weer goud

Toplieden zouden superwinsten graag verzwijgen om strengere regels te voorkomen

JAN KLEINNIJENHUIS

Als topman van een grote Amerikaanse bank moet je niet alleen veel geld kunnen verdienen. Je moet ook een goed acteur zijn, zo blijkt nadat de meeste Wall Street-banken de afgelopen dagen klinkende winstcijfers presenteerden.

De moeilijkheid zit hem erin dat de directeuren enerzijds heel tevreden mogen zijn, maar tegelijkertijd niet te veel aandacht willen trekken op de miljardenwinsten. Er moet namelijk nog een lobby worden uitgevochten om strengere regels voor banken af te wenden. En dus werden de mooie kwartaalcijfers met bedrukte gezichten en verhullende termen naar buiten gebracht.

"Kunt u niet een beetje opscheppen?", zo citeert The Financial Times een vraag van een analist aan topman Jamie Dimon van JP MorganChase. Dimon, die er niet om bekend staat erg bescheiden te zijn, voelt er weinig voor, ondanks de winst van 6,5 miljard dollar die hij zojuist heeft bekendgemaakt. Dat is ruim 30 procent meer dan in hetzelfde kwartaal in 2012. Uitgedrukt in het rendement op het eigen vermogen - oftewel, hoeveel verdient de bank per dollar geïnvesteerd eigen geld - staat JP MorganChase alweer op een comfortabele 17 procent, vergelijkbaar met de recordstanden die banken vlak voor de crisis noteerden.

JP Morgan is zeker niet de enige bank met dergelijke fraaie cijfers. Wells Frago, Citigroup, Goldman Sachs en gisteren Bank of America - een voor een presenteerden ze geweldige groei in hun winst. Hoe kan het dat de banken, nog geen vijf jaar nadat ze op sterven na dood waren, alweer zulke recordwinsten kunnen schrijven?

Het antwoord op die vraag is precies waarom de bankdirecteuren zo zenuwachtig zijn over de hoge winsten. Voornamelijk worden die verdiend op de handelsactiviteiten, specifiek in de obligatiehandel in de afgelopen kwartalen. Dat is een van de terreinen waar de Amerikaanse autoriteiten al langer regels willen instellen. De zogeheten Volcker-regel verbiedt banken weliswaar voor eigen rekening en risico te handelen, maar de wet is drie jaar na het oorspronkelijke voorstel nog altijd niet volledig in werking. Bovendien zitten er zo veel mitsen en maren in dat niemand verwacht dat banken voortaan terughoudender moeten zijn met speculeren.

De banken profiteren daarnaast van het feit dat het stelsel van centrale banken de rente al jarenlang zeer laag houdt, én heeft beloofd die daar nog een tijdlang te houden. Het zorgt er enerzijds voor dat banken zekerheid hebben over een continue stroom aan goedkoop geld die weer uitgeleend kan worden. Tegelijkertijd drukt het beleid van de Fed de langjarige rente, waardoor het voor huiseigenaren de afgelopen tijd zeer aantrekkelijk was de hypotheek tegen een lagere rente over te sluiten. Daarop hebben de banken veel verdiend.

Net nu de winsten zo hoog liggen, willen toezichthouders doorpakken met strengere regels. Onder de internationaal overeengekomen Bazel III-regels moeten banken al meer buffers aanhouden; maar in de Verenigde Staten wordt al gesproken over nog hogere eisen. En banken die te veel leunen op voor korte perioden geleend geld - een populaire, maar risicovolle methode om de kosten laag te houden - moeten zelfs nog meer geld achter de hand houden. De lobby tegen die voorstellen loopt moeizaam, met dergelijke in het oog springende cijfers. En ook de claim dat het economisch herstel geschaad wordt door strengere bankregels is moeilijk vol te houden: ondanks de scherpere eisen tot nog toe gaat het met de Amerikaanse economie steeds beter.

Maar bankdirecteuren waarschuwen dat de huidige winsten niet houdbaar zijn. Sinds Fed-voorman Ben Bernanke vorige maand voorzichtig sprak over het terugschroeven van het soepele beleid, is de langjarige rente al flink gestegen. Analisten verwachten dat de hausse op de hypothekenmarkt voorlopig voorbij is. En zodra de Fed geen stabiel stimuleringsbeleid meer voert, kon het voor banken wel eens lastig worden net zo veel geld te verdienen op de handelsactiviteiten als nu.

Kleine opsteker voor de banken in deze tijd: gisteren liet Bernanke aan het Amerikaanse Congres weten de economie nog niet stabiel genoeg te vinden voor een afbouw van de steun.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden