Band zet Pakistaanse extremisten graag voor schut

Clips met satirische teksten van populaire band zelfs te zien op de staatstelevisie

Nooit hadden de drie Pakistaanse bandleden van Brigade zonder Eer kunnen voorspellen dat hun satirische liedje zo'n hit zou worden. "We hadden zelfs nooit gedacht dat het zou worden uitgezonden op de nationale tv. Maar omdat het zo'n hit werd, moesten de conservatieve media wel", zegt de 27-jarige zanger Ali Aftab Saeed. Hun uitgesproken kritiek op de machtige chef van het leger, conservatieve politici, aanhangers van samenzweringstheorieën en gewelddadige extremisten heeft bij de bevolking duidelijk een snaar geraakt.

De naam van de band zegt het al. Brigade zonder Eer verwijst naar wat in Pakistan bekendstaat als de Eerbrigade: samenzwerende analisten en conservatieven die Israël, de Verenigde Staten en India de schuld geven van elke aanslag, economische tegenslag en andere problemen in Pakistan.

In hun eerste nummer bekritiseerde Brigade zonder Eer de verlengde aanstelling van legerleider Ashfaq Kayani. Normaal gesproken krijgt het in Pakistan vereerde en gevreesde leger nauwelijks kritiek. Ook Mumtaz Qadri komt erin voor. Deze politieman vermoordde eerder dit jaar de liberale politicus Salman Taseer, omdat die opkwam voor een christelijke vrouw.

Qadri werd opgepakt en ter dood veroordeeld, maar duizenden Pakistanen demonstreerden voor zijn vrijlating en lauwerden hem met rozenblaadjes, omdat hij met de moord de islam zou hebben verdedigd. 'Waar Qadri behandeld wordt als een vorst', zingt de Brigade zonder Eer dan ook sarcastisch. De zaak ligt nu bij het hooggerechtshof. Ali Aftab Saeed zingt ook over wetenschapper Abdul Salaam, Pakistans enige Nobelprijswinnaar. Die krijgt geen enkel eerbetoon, omdat hij bij de Ahmadi hoort, een moslimsekte die in Pakistan wordt verguisd.

Toen ze voor het eerst een interview gaven in de officiële media, die worden gedomineerd door extremisten en conservatieven, deden ze het in hun broek van angst, vertelt Ali, en durfden ze niet uit te komen voor hun teksten in het liedje. Liberalen in Pakistan durven zich nauwelijks meer uit te spreken en als zij dat doen, worden ze vaak bedreigd of zelfs vermoord.

Het nummer van de Brigade zonder Eer heet 'Aloe Anday', oftewel aardappelen en eieren. Dat is een goedkoop gerecht dat in de lagere klasse van Pakistan veel wordt gegeten. Saeed meldt zingend dat hij liever kip eet, ook al is het duurder. Het staat voor een betere kwaliteit van leven, volgens de bandleden. "Mijn moeder zegt dat ze nooit meer aardappelen en eieren voor me kookt", lacht de 23-jarige percussionist Daniyal Malik. "Dat gerecht heb ik moeten opofferen voor de rest van mijn leven." De pas 15-jarige gitarist Hamza Malik houdt zich buiten de discussie. "Ik doe niet aan politiek. Ik vind de melodie gewoon leuk en ik wil nog beter muziek leren maken. Daarom zit ik bij deze band."

Aloe Anday werd binnen een maand ruim 450.000 bekeken op YouTube en kreeg veel media-aandacht. De bandleden beseffen dat extremisten hen kunnen bedreigen als ze bekender worden. Ze spotten ermee in de videoclip. De zanger houdt aan het eind van de clip een bord op met de tekst: 'Als je een kogel door mijn hoofd wil, klik dan op "Vind deze video leuk".'

Toch gaan ze door met hun strijd voor het vrije woord, zegt Ali. "Door de populariteit van het nummer realiseren wij ons dat heel Pakistan denkt zoals wij. Nu durven we voor onze eigen teksten uit te komen. Mensen verwachten dat we dapper zullen zijn, omdat ze ons tot hun stem hebben uitgeroepen, dus we kunnen nu niet meer stoppen."

Als de band Brigade zonder Eer z'n liedje hadden willen promoten via de traditionele media in Pakistan was het waarschijnlijk niet gelukt vanwege de tekst, zegt Nadeem Umer, antropoloog van het Nationale College voor de Kunsten in Lahore. Pakistans publieke domein wordt gedomineerd door extremisten, zegt hij. De radicalisering in de samenleving begon al onder dictator Zia-ul Haq, die van 1977 tot 1988 met harde hand regeerde. Vrouwen moesten uit het zicht verdwijnen, bioscopen gingen dicht, films en muziek werden verboden, maar Indiase films werden stiekem de huizen in gesmokkeld en bekeken. "Mensen namen de strijd niet mee de straat op, al waren er wel impliciete verzetsgedichten."

Verzet of verzetje?
Sociale media kunnen daar verandering in brengen, zeker nu het internetgebruik in Pakistan groeit - van zo'n 12 naar 22 miljoen in de afgelopen vijf jaar op een bevolking van 180 miljoen. "Aloe Anday is de eerste stap", zegt Umer. Maar analist en gepensioneerd generaal Talat Masood denkt dat de gematigden en liberalen van Pakistan pas echt massaal hun mond open durven doen als de Pakistaanse overheid hun het gevoel geeft dat ze beschermd worden. "Waarom mobiliseert de overheid mensen niet tegen extremisten?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden