Bananenoorlog rond roemruchte fruitterminal in Eemshaven

EEMSHAVEN - Het is bananenoorlog in de Eemshaven. In de Groningse zeehaven wordt slag geleverd om de ooit modernste fruitterminal ter wereld. De eigenaar wil de noodlijdende terminal dolgraag aan een fruithandelaar doorverkopen. Een andere gegadigde probeert dit met alle middelen te voorkomen.

De Northern Express Terminal (NET) is momenteel nog eigendom van Tumulus BV, een joint venture van de Friesch-Groningsche Hypotheekbank en ABN Amro. Beide banken zijn de oorspronkelijke financiers van de terminal, die in 1987 gereed kwam en een investering vergde van 92 miljoen gulden. Om een aantal dwarsliggende schuldeisers buitenspel te zetten, stapten FGH-bank en ABN Amro in 1990 voor 27,5 miljoen gulden zelf in het mislukte projekt. Ondanks 30 miljoen gulden overheidssteun was het initiatiefnemer Lommerts uit Delfzijl nimmer gelukt contracten af te sluiten met de grote fruithandelaren. De bananenschepen voeren de hypermodern gekoelde loods gewoon voorbij.

Ook onder het bewind van de banken, die samenwerking zochten met de inmiddels afgehaakte Deense scheepvaartonderneming Armada, bleef het kwakkelen met de terminal. De Armadagroep slaagde evenmin in het binnenhalen van grote leveringscontracten.

Tumulus, dat in het Latijn 'grafheuvel' betekent, wil de fruitloods nu graag verkopen aan New-Net, een samenwerking van Regent Pacific uit Loenen en de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (Nom). “De exploitatie heeft zich zodanig verbeterd dat de terminal kansen heeft”, zegt Tumulus-woordvoerder Th. Scheurleer.

New-Net heeft een bod gedaan van ruim 15 miljoen gulden. De transactie leek in kannen en kruiken totdat 'ladingmakelaar' E. Oomen beslag op de terminal liet leggen. Oomen stak een stokje voor de verkoop omdat hij volgens interim-manager D. Reitsma van de Beheermaatschappij Ommen ruim een miljoen gulden van de terminal-eigenaar tegoed heeft. “Tumulus heeft afspraken over ladingpakketten die wij tegen commissie zouden aanbrengen, aan de laars gelapt”, zegt hij.

Oomen is niet alleen bang geld mis te lopen, maar vooral ook ongelukkig met een overname door New-Net. De beheersmaatschappij heeft namelijk ook zelf een bod op het overslagcentrum gedaan. De voorkeur van Tumulus gaat evenwel uit naar New-Net omdat Regent Pacific en de Nom dieper in de buidel willen tasten. Hun bod zou enkele miljoenen hoger zijn dan dat van Oomen.

Kort geding

Gisteren diende voor de rechtbank in Amsterdam een kort geding dat Tumulus tegen Oomen had aangespannen. Volgens Scheurleer moet het beslag op de terminal worden opgeheven omdat Oomen 'geen gulden' te vorderen zou hebben. De rechter doet morgen uitspraak. Tumulus heeft goede hoop dat het beslag wordt opgeheven. Oomen-woordvoerder Reitsma denkt dat de rechter Oomen een bankgarantie zal toewijzen, zodat hij schadevrij is en het beslag op de fruitterminal alsnog komt te vervallen. De verkoop aan New-Net kan in dat geval spoedig een feit kan zijn.

De Nom ziet “duidelijke mogelijkheden” in de terminal. “We zetten er fors op in omdat het een belangrijk project is voor de economie en werkgelegenheid in het noorden”, verklaart woordvoerster M. Jansen.

De Nom laat zich niet van de wijs brengen door een recente tegenvaller in de bananenhandel. De Nom nam deel in de BV Banatra, die met financiering van een miljoen gulden van het Havenschap Delfzijl/Eemshaven bananen invoerde. Dat geld is nog steeds niet terugbetaald. Als gevolg van de slechte kwaliteit van het fruit kwam Banatra in financiële problemen. Nom-directeur F. Migchelbrink ligt er niet wakker van: “Als je alleen uitgaat van goudgerande waarden wordt het nooit wat met de Eemshaven.”

Reitsma voorspelt een snelle ondergang. Hij stelt dat het nooit wat met de terminal in de Eemshaven wordt zolang de havenbeheerders zich blijven 'blindstaren' op de fruitmarkt. “De grote fruitbaronnen investeren honderden miljoenen guldens in Rotterdam en Antwerpen. Ze zullen nooit toestaan een substantieel deel van de handel te verplaatsen naar de Eemshaven.” Volgens hem heeft het overslagcentrum in de Eemshaven alleen toekomst als multipurpose terminal voor bulkgoederen, stukgoed en containers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden