Bam bouwt een nieuwe aanlegplaats op de Zuidpool

poolgebied | Bouwer Bam heeft een bijzondere opdracht binnengesleept. Britse onderzoekers willen nieuwe woningen en een betere kade bij hun onderzoekscentrum op Antarctica.

Een nieuwe kademuur bouwen en een paar woningen en opslagruimtes opknappen. Geen opdracht waar een gemiddeld bouwbedrijf van opkijkt. Toch wijdde bouwer Bam deze week een persbericht aan zo'n opdracht. Waarom? De kademuur en de gebouwen liggen nogal ver weg: in het Zuidpoolgebied en op een paar onherbergzame eilanden.


Bam voert de opdracht uit voor het British Antarctic Survey (BAS), een instelling die onder meer onderzoek verricht op de Zuidpool en die in 1983 en 1984 als eerste het gat in de ozonlaag boven het Zuidpoolgebied ontdekte. Het is voor Bam de eerste klus in Antarctica. Vier andere bedrijven waren ook in de race voor het werk, maar Bam won de uitgeschreven tender samen met het Zweedse architecten- en ingenieursbureau Sweco. Sweco is sinds 2015 eigenaar van het Nederlandse ingenieursbureau Grontmij.


BAS heeft op het Antarctisch Schiereiland, het noordwestelijke deel van de Zuidpool, een onderzoeksstation. Bij dat station ligt een kade. Die kademuur is te klein voor het nieuwe schip dat BAS wil gebruiken voor zijn poolonderzoek. Daarom moet er een nieuwe kade komen. Het schip, dat in maart 2019 voor het eerst naar de Zuidpool zal varen en circa 240 miljoen euro kost, is vernoemd naar de beroemde Britse bioloog en televisiemaker David Attenborough. Bam bouwt op de Zuidpool ook woningen en opslagruimtes bij het onderzoeksstation.


Op zich is de klus niet ingewikkeld, zegt Gerard Turk (47)van Bam, die het project leidt. "Het is de locatie die het ingewikkeld maakt." Bam kan in principe alleen in de Zuidpoolzomer, van 1 november tot 31 maart, aan de slag. In die periode variëren de temperaturen van min 10 tot plus 5 graden. Het kan er dan hard waaien en er is, zegt Turk, "altijd de mogelijkheid dat er een ijsberg voorbijdrijft".


Wat het ingewikkeldst is? "De juiste mensen bij elkaar brengen", zegt Turk. "Veel mensen zijn enthousiast over het project, maar het betekent nogal wat om daar te werken. Je bent steeds vijf maanden weg en hebt geen mogelijkheid om naar huis te gaan. Er zijn op de Zuidpool geen winkels en er is ook geen bioscoop." Zo'n 35 mensen zullen aan het project werken, denkt Turk. Britten, maar ook Nederlanders. Turk zelf gaat in februari poolshoogte nemen.


Veel materiaal voor de kades en de woningen zal uit Engeland komen, denkt Turk. BAS is onderdeel van het Natural Environment Research Council, een Britse overheidsinstelling. Die zal verordonneren dat er veel met Britse spullen wordt gewerkt. Dat er voldoende materiaal meegaat, is een punt van aandacht. Turk: "De Gamma is nu eenmaal niet om de hoek."


Bam en Sweco knappen op drie andere afgelegen plekken gebouwen en faciliteiten van het British Antarctic Survey op. Op South Georgia, een eiland in het zuidelijk deel van de Atlantische Oceaan dat ruim 1500 kilometer ten westen van de Falkland-eilanden ligt, heeft BAS twee onderzoekscentra. Een voor onderzoek ten bate van de visserij en een voor research naar vogels en zeehonden. Onderzoek naar vogels en naar het plaatselijke ecosysteem doet BAS ook op Signy Island, dat op 600 kilometer afstand van het Antarctisch Schiereiland ligt. Signy Island maakt deel uit van de South Orkney-eilandengroep.


Met de opdracht is een bedrag van circa 120 miljoen euro gemoeid. Bam en Sweco denken zeven tot tien jaar nodig te hebben voor de uitvoering. Het project wordt uitgevoerd door twee werkmaatschappijen van Bam: Bam Nuttall, de Britse dochter van Bam, en Bam International.


Die laatste poot heeft eerder opmerkelijke opdrachten uitgevoerd. In 1992 verwijderde het in Chili een bergtop van 25 meter. De top van de ruim 2600 meter hoge berg moest wijken voor een grote telescoop.

Onrust over Belgische poolreiziger

De landen die zich over de Zuidpool ontfermen, stellen een onderzoek in naar de activiteiten van de Belgische poolreiziger Alain Hubert. Hubert zorgt rond de Belgische Zuidpoolbasis Prinses Elisabeth voor ophef. De basis ligt op Queen Maud Land, het noordelijk deel van de Zuidpool dat grenst aan de Atlantische en de Indische Ocaan.


De Belgische staatssecretaris voor wetenschapsbeleid, Elke Sleurs, bevestigde dat de betrokken landen al lang ongerust zijn over de Belgische activiteiten op de Zuidpool. Ze zei ook dat er dit jaar door het geruzie tussen Brussel en Hubert voor het eerst sinds lang geen wetenschappelijke missie naar de Zuidpool gaat.


Hubert, die op de basis zou wonen, zou er toeristische poolreizen organiseren en een landingsbaan willen aanleggen. De Belg is oprichter van de International Polar Foundation (IPF). Op haar website stelt die stichting dat de Prinses Elisabethbasis een creatie van haar is en dat IPF de exploitatie verzorgt. De Belgische overheid schoof de IPF eerder aan de kant, maar de stichting heeft in rechtszaken over de vraag of dat wettig was, gelijk gekregen.


Hubert en de Belgische overheid ruziën al jaren over de zeggenschap over de basis. In 2015 bepaalde een rechter dat Hubert er niet meer mocht komen. Later kreeg hij toch toestemming om er de boel te inventariseren. Sleurs stelde daarna dat Hubert, bijgenaamd Kuifje van de Gletsjers, de basis had geplunderd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden