Balkanwinter dreigt VN schorten hulpvluchten Sarajewo op na aanval op toestel

GENEVE, ZAGREB (Reuter, AFP, AP) - De Balkanwinter kan in het voormalige Joegoslavie nog meer levens eisen dan de oorlog van het afgelopen jaar, zo vrezen humanitaire organisaties. De VNvluchtelingenorganisatie schortte gisteren de hulpvluchten naar Sarajewo op na de bedreiging van een Brits transportvliegtuig op het vliegveld. In verspreide gebieden in Bosnie werd weer zwaar gevochten.

Groot-Brittannie heeft zich gisteren bereid verklaard 1 800 manschappen aan grondtroepen naar BosnieHercegowina te sturen, als de Veiligheidsraad zou besluiten dat de inzet van militairen noodzakelijk is.

De Veiligheidsraad keurde eind vorige week in beginsel het gebruik van geweld goed om in deze republiek humanitaire hulpkonvooien te beschermen.

Komende winter kunnen 2 miljoen mensen in de problemen komen door gebrek aan eerste levensbehoeften en een voortdurende etnische strijd, waarschuwde Sylvana Foa, woordvoerster van het Hoge Commissariaat voor vluchtelingen van de VN (UNHCR) gisteren op een persconferentie in Geneve.

"Wij krijgen niet alleen te maken met honger, maar het gevaar is niet denkbeeldig dat mensen sterven van de kou." Op veel plaatsen is geen verwarming en zitten er geen ramen meer in de gebouwen om de kou buiten te houden. In de winter kan het in Sarajewo wel een graad of 18 vriezen.

De UNHCR heeft dringend vrachtwagens nodig om hulpgoederen te brengen naar de slachtoffers van de strijd. "Nu hebben wij er 66 en zijn er nog eens 26 onderweg. Maar we hebben er zeker 150 nodig, allemaal met buitenlandse chauffeurs en monteurs, omdat de plaatselijke bevolking geen toestemming krijgt de controleposten te passeren."

De kou vormt ook een groot gevaar voor de mensen in kampen, aldus een VN-functionaris die Servische gevangenissen heeft bezocht. Tijdens zijn bezoek zag hij dat drieduizend moslim-mannen op de kale betonnen vloer moesten slapen. "Wanneer de omstandigheden niet verbeteren, krijgen zij een winter die velen niet zullen kunnen verdragen."

Hulporganisaties van de VN willen een dringend beroep doen geld, materieel en mensen beschikbaar te stellen om hulp te kunnen bieden. Er is niet alleen voedsel nodig, maar ook tenten, chemische toiletten, dekens en plastic om voor de kapotte ruiten te spannen. "De tijd dringt, wij hebben nog maar een week of acht voordat de kou intreedt" , aldus mevrouw Foa.

Uit vrijwel alle crisisgebieden in Bosnie-Hercegowina zijn gisteren hevige gevechten gemeld. Felle strijd woedde er onder meer in de door Serviers bezette smalle corridor in het noorden van Bosnie aan de grens met Kroatie. Maar ook het Kroatische Slavonski Brod werd herhaaldelijk beschoten door Servisch artillerievuur.

In de Bosnische hoofdstad, Sarajewo, bleef het tot in de middag betrekkelijk rustig. Maar 's middags werd het vliegveld van de stad gesloten, nadat een Brits vliegtuig was beschoten toen het wilde vertrekken. De UNHCR schortte na de beschieting de vluchten op Sarajewo op, in afwachting van opheldering over de beschieting, aldus een woordvoerder.

Het was voor het eerst sinds de Veiligheidsraad een resolutie aannam over het gebruik van geweld om ervoor te zorgen dat humanitaire hulp ook daadwerkelijk in Bosnie aankomt, dat een vliegtuig dat die hulp brengt, werd beschoten. De piloot van de Hercules-130 van de RAF (Royal Air Force) las op zijn elektronische apparatuur af dat een doelzoekende radar op zijn toestel was gericht. Hij haalde "gevaarlijke manoeuvres" op de startbaan uit om te voorkomen dat het toestel geraakt zou worden. Zowel radio Sarajewo als het Joegoslavische persbureau Tanjug meldden dat het vuur afkomstig was van Servische stellingen.

Waarnemers in Belgrado meenden dat dit incident het zenden van troepen ter bescherming van humanitaire acties, dichterbij zou kunnen brengen.

Wat de VN-vredesmacht Unprofor betreft, blijft het vliegveld open, zo zei een VN-woordvoerster in New York. Voor vandaag staat de aankomst van twee toestellen op het programma, die onder anderen een hoge Unprofor-bevelhebber, generaal Satish Nambiar, naar Sarajewo moeten brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden