Bali-bom zet 'massa' aan denken

Wie had kunnen denken dat uitgerekend het Indonesische 'godeneiland' Bali op 12oktober het slachtoffer zou worden van een bomaanslag, waarbij meer dan 200 doden vielen, voornamelijk buitenlandse toeristen? De vredelievende Balinezen in ieder geval niet. De klap kwam letterlijk als een donderslag bij heldere hemel.

Nog steeds kan men het niet geloven, dat zoiets hen moest overkomen. Bali, het 'Mallorca' van het Verre Oosten, is immers grotendeels afhankelijk van het toerisme, met name uit Australië en Japan.

Toch noemen insiders het niet zo vreemd dat het hindoeïstische feesteiland Bali doelwit is geworden van terroristen. Te midden van het overwegend islamitische Indonesië wordt het door extremisten blijkbaar als een soort 'Sodom & Gomorra' gezien, de belichaming van westerse decadentie en arrogantie. En die moet in hun ogen uitgeroeid worden. Vandaar dat juist de Sari Club en Paddy's Café, twee populaire uitgaansgelegenheden in Kuta, getroffen zijn. De lokale bevolking is het kind van de rekening.

Zieke moeder

Maar niet alleen de locals. De 21-jarige Ayline Pujiasutra komt van een klein dorp in Oost-Java. Uurtje met de veerboot over, drie uur in de bus en zij is in het toeristische zuiden van Bali. Ze werkt in de horeca om geld te verdienen voor haar zieke moeder, sinds haar broer werkloos is. De afgelopen maanden waren niet best: de bezetting van de hotels en restaurants liep na 12oktober terug onder de tien procent. Gelukkig zit er weer een stijgende lijn in, maar toch is Ayline gedwongen om zich af en toe te laten 'fêteren' door rijke toeristen in het Hard Rock Café of de bars van Legian Street in Kuta en Dyanapura Street in Seminyak.

Even ten noorden van het artistieke centrum van Bali, Ubud, ligt niet alleen de Ayung River, waar toeristen naar hartelust kunnen wildwatervaren midden in het tropisch regenwoud, maar zijn tevens indrukwekkende rijstterrassen te vinden. De lokale souvenirverkopers weten dat ook en komen massaal op de schaarse buitenlanders af. Er is geen ontkomen aan: je móét iets kopen, anders hebben ze niets te eten. Het is bijna gênant om te merken hoe ver je kunt afdingen op het mooiste borduur- en houtsnijwerk.

De masseuses in Kuta Beach hebben weinig te doen. Ze smeken onomwonden om klandizie, vaak met hun kleine kinderen jengelend aan de rokken. De sfeervolle hotelletjes in Kuta staan echter leeg, een kamer is voor een habbekrats (5 tot 10 euro per nacht) te boeken. De luxere hotels in Sanur en Nusa Dua met hun spa's (gezondheidscentra) richten zich vooral op congressen, incentives, de wellness-rage en opportunistische koopjesjagers in Azië en Europa.

Bali for the World

Dat Bali momenteel erg goedkoop is, spreekt voor zich. De gouverneur en het nieuwe promotie-orgaan 'Bali for the World' doen een dramatische oproep aan de (toeristische) wereld om te helpen. Tegelijkertijd beseffen ze volgens Brad Kirk, lid van de Balinese hotelassociatie Casa Grande, dat er iets moet veranderen. ,,Natuurlijk veiligheidsmaatregelen, hoewel die betrekkelijk zijn: terreur kan altijd en overal toeslaan. Daarnaast vragen we ons af of de verwestersing in dit tempo moet doorgaan. We zullen meer rekening moeten houden met andere gevoelens, tradities en religies. Maar gelukkig heeft Bali ook een eigen identiteit. Die ziel verloochenen we niet.''

Historische banden

Nederland was goed voor jaarlijks meer dan 25.000 vakantiegangers naar Bali (totaal anderhalf miljoen). Directeur Geert Willem Boven van marktleider Oad en zijn plaatselijke agent Arjen de Haan zijn optimistisch. ,,Door de historische banden is Indonesië goed bekend in Holland. De paradijselijke uitstraling, oosterse couleur lokale en gezellige vakantiesfeer van Bali doen de rest. Wij denken dat Bali medio dit jaar weer redelijk op het niveau is van voor de bom. Als Irak tenminste geen roet in het eten gooit.''

De Balinezen houden zich intussen op de been met een opmerkelijk saamhorigheidsgevoel (de dorpsgemeenschap vangt elkaar op, ook financieel) en met spiritualiteit. Na de aanslag in Kuta zaten de straten vol met biddende mensen. Ook nu zie je op elke stoep en bij elk tempeltje offerschaaltjes. De hindoe-goden moeten gunstig gestemd worden. 'Please, no war', wordt er zachtjes gemompeld. Maar realistisch is men ook: in de stille marktkraampjes schreeuwen T-shirts om aandacht: 'Fuck Terrorists'.

Bali is een survivor. De landbouw wordt nieuw leven ingeblazen, de hotelbouw gaat gewoon door en de ziekenhuisvoorzieningen worden verbeterd.

Op de immense lege plek, waar de bommen hebben geprobeerd het verdorven Westen weg te vagen, zal zo goed als zeker een monument verrijzen. 'United we stand.' Ook voor ramptoeristen een extra reden om ernaartoe te reizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden