Balanchine's betekenis wint met de jaren alleen maar aan kracht

BALLET

Het Nationale Ballet Best of Balanchine ****

Met een magistraal gevoel voor muzikaliteit - "Dance is music made visible" - en glasheldere choreografische promptheid inspireerde de Amerikaans-Russische George Balanchine (1904-1983) Hans van Manen tot op het bot. En ook de nieuwste generatie neoklassieke choreografen - Alexei Ratmansky, Christopher Wheeldon en new kid on the block Justin Peck - is onmiskenbaar schatplichtig aan deze belangrijkste balletvernieuwer. Balanchine's betekenis blijkt via werk van zijn opvolgers met de jaren alleen maar aan kracht te winnen.

Het Nationale Ballet (HNB) wordt gezien als de Europese schatbewaarder van zijn oeuvre. Dat gaat terug tot een van de grondleggers van het klassieke ballet in Nederland, HNB-oprichtster Sonia Gaskell. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw zag zij in dat Balanchine een belangrijke wegbereider was die het ballet van de imperialistische, verhalende richtsnoeren zou ontdoen. En sindsdien heeft HNB bij de Balanchine-foundation een streepje voor, dat zich zo af en toe vertaalt in een licentie om een nieuw ballet te mogen dansen.

In dit programma is dat een energieke tarantella pas de deux uit 1964, het 33ste Balanchine-ballet op het HNB-repertoire. Dit zes minuten durend ballettoefje werkt aanvankelijk wat op de lachspieren, vanwege de, in onze moderne beleving, oubollige aankleding en het gebruik van tamboerijnen. Maar onder de 'gezellige zigeunersferen' schuilt een tour de force waarin de energieke compositie wordt vertaald in een virtuoze aaneenschakeling van bravourestukjes.

Remy Wörtmeyer, immer een heerlijke vrolijke Frans op de bühne, maakt indruk met zijn onmogelijk hoge luchtsprongen. En wat is het een genoegen om zijn dans partner Maia Makhateli te zien accelereren in haar zo puntig geplaatste pirouettes. En hun samenspel, vol levenslust en brille, grenst aan magie. Dan ga je zelfs die tamboerijnen nog waarderen.

Deze tarantella is een dynamische voltreffer in het hart van een verder wat sereen programma dat volgens een ballet-oneigen 'best of'-formule is samengesteld. Dat 'best of' is discutabel want Balanchines swingende 'Amerikaanse balletten' ontbreken ten faveure van zijn 'klassiekste' werken: 'Theme and Variations', 'Apollon Musagète' en 'Stravinsky Violin Concerto', alle overigens mooi gedanst. Opvallend is hoe speels het corps de ballet omgaat met het materiaal; dat wordt dus goed beheerst, en dat is weleens anders geweest. Van de solisten onderscheidt zich - wederom - Maia Makhateli. Haar uitvoering is niet alleen nagenoeg perfect, met een licht melancholische ondertoon in haar uitvoering toont zij zich dé bezielde Balanchine-danseres, zo eentje van wie je geen genoeg kunt krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden