Bajesbijdrage is blijk van onvermogen

Rechters zijn te slap, de bajes is net een hotel: ziedaar het klimaat waarin een voorstel om gedetineerden mee te laten betalen aan de kosten van hun eigen detentie goed valt (Trouw, 18 juni). Dit is het prototype van een plan dat politiek lekker bekt, maar in de praktijk averechts zal uitwerken.

Want wie zitten in de bajes? Niet alleen boeven die willens en wetens de wet hebben overtreden en daarvoor de prijs betalen. De pakkans is zo laag dat het percentage afgestrafte misdrijven op één hand is te tellen. Ongeveer 15 procent van degenen die in de bajes belanden, is beroepscrimineel. De rest heeft wel een misdrijf begaan, maar werd veelal gedreven door omstandigheden of persoonlijke problemen. Zij hebben meestal al problematische schulden bij binnenkomst en later geen perspectief op een betaalde baan. Werk in de bajes levert een paar tientjes per week op, waar de tv-huur vanaf gaat. Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) staat buiten te wachten.

Je kunt op je tien vingers natellen dat een eigen bijdrage alleen maar tot meer ellende zal leiden. Als je wilt dat een gedetineerde meebetaalt, zorg dan dat hij tijdens zijn detentie een behoorlijk loon kan verdienen en zadel hem niet op met een uitzichtloze situatie als hij weer buiten komt. Uiteindelijk plukt de maatschappij daar zelf de wrange vruchten van.

Ik zie een ander motief achter dit onzalige plan. Ik bespeur bij een groot deel van de bevolking frustratie dat straffen niet helpt tegen criminaliteit. Zwaardere gevangenisstraffen hebben niet het gewenste effect; daarom probeert men straffen 'pijnlijker' te maken. Regimes worden versoberd, faciliteiten afgeschaft, vorming en begeleiding wegbezuinigd: lekker puh!

Wie de berichten over liquidaties, motorbendes en wietplantages volgt, weet dat criminaliteit niet te voorkomen is zo lang de baten de kosten vele malen overtreffen. Onder het huidige drugsbeleid zijn de baten groot en is het risico gepakt te worden klein.

Je bestrijdt criminaliteit niet met strenge straffen maar met een grote pakkans en een goed pluk-ze-systeem. Dus laten we eens ophouden met voortdurende reorganisaties van de politie, bezuinigingen op het rechtssysteem en de neiging om de sukkelaars die zich hebben laten pakken steeds langer vast te zetten.

Dat is geen panacee, maar altijd effectiever dan wat nu gebeurt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden