’Baby veiliger bij gynaecoloog’

De babysterfte in Nederland is hoger dan elders in Europa. (FOTO AFP) Beeld
De babysterfte in Nederland is hoger dan elders in Europa. (FOTO AFP)

Bevallingen bij een verloskundige, zowel thuis als in het ziekenhuis, zijn riskanter dan bij een gynaecoloog. De kans dat een baby rond de geboorte sterft, ligt bij een verloskundige 2,3 keer zo hoog als bij de specialist.

Dat stellen artsen uit het UMC Utrecht na bestudering van 38.000 geboortes in de regio. Gisteren publiceerden ze hun resultaten in het vakblad British Medical Journal. In totaal overleden 99 baby’s, soms al vroeg in de zwangerschap; 36 stierven tijdens of na de bevalling, wat neerkomt op één sterfgeval per duizend bevallingen.

De onderzoekers zijn verrast over de relatief ongunstige score van vroedvrouwen, die de eerstelijnszorg leveren. De wetenschappers hadden eerder een hoge sterfte verwacht in de tweede lijn, bij gynaecologen, want die helpen zwangeren met complicaties, zoals epilepsie, astma of hartklachten. Vroedvrouwen doen alleen eenvoudige bevallingen.

Kennelijk is de medische wereld slecht in staat om in te schatten welke zwangerschappen riskant verlopen, concluderen de onderzoekers. „We zouden betere risicoschatters moeten ontwikkelen”, vindt gynaecoloog Anneke Kwee. „En de overgang tussen de eerste en tweede lijn zou vloeiender moeten, want nu duurt het bij problemen soms te lang voor de gynaecoloog eraan te pas komt.”

Je zou de hoge sterfte ook toe kunnen schrijven aan het feit dat zwangeren er bij een vroedvrouw vaak voor kiezen om thuis te bevallen, wat onveiliger zou zijn dan in het ziekenhuis. Maar daar geeft het onderzoek geen aanwijzingen voor. Uit eerdere studies is evenmin gebleken dat thuis bevallen gevaarlijker is dan in het ziekenhuis.

Ben Willem Mol, hoogleraar verloskunde in het AMC in Amsterdam, vreest niettemin dat de thuisbevalling toch de schuld zal krijgen. „Bij het publiek ontstaat snel de indruk dat thuis bevallen onveilig is, terwijl dat pertinent onjuist is. Ongeruste vrouwen die nu alsnog kiezen voor het ziekenhuis, lopen daar niet minder risico dan thuis. Eerder méér, want de kans op een overbodige keizersnede ligt er een stuk hoger dan thuis.”

De hoogleraar vindt de conclusies uit het onderzoek bovendien prematuur. Omdat de bevinding onverwacht is, gelden extra strenge statistische eisen. Op dat punt schiet de studie volgens Mol tekort. Daar komt bij dat de sterfte in de tweede lijn opvallend laag lag, waardoor de eerste lijn al snel ongunstig afsteekt. De hoogleraar vraagt zich af of de conclusies in de rest van het land overeind blijven.

De ongunstige bevinding over de verloskundigen kán overigens best kloppen, nuanceert Mol. Gynaecologen monitoren tijdens de bevalling namelijk continu de hartslag van de baby, en vroedvrouwen doen dit maar af en toe. Die laatsten merken problemen dus wellicht te laat op, wie weet met fatale gevolgen.

Maar het gevonden verschil tussen vroedvrouwen en gynaecologen verklaart niet waarom de babysterfte in Nederland hoger ligt dan elders in Europa. Veruit de meeste sterfte (driekwart) vindt namelijk plaats bij te vroeg geboren kinderen of baby’s met een aangeboren afwijking. De onderzoekers hebben die groepen buiten beschouwing gelaten; ze keken alleen naar voldragen zwangerschappen van kinderen die gezond leken. En dan ook nog alleen naar de 30 procent die vlak rond de bevalling sterft.

Voor heel Nederland gaat het dan om een groep van 150 baby’s, terwijl er in totaal 1750 per jaar sterven. „Natuurlijk moet je alles doen om babysterfte te voorkomen”, stelt Mol. „Maar zelfs als gynaecologen voortaan alle bevallingen doen, zullen we nauwelijks stijgen in de Europese rangorde.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden