Baan via gemeente of UWV? Vergeet het maar

werklozen | Gemeenten en UWV slagen er al 25 jaar niet in om mensen aan het werk te helpen. Zelf hebben ze het wel heel druk, met vergaderen.

De inpectie SZW draait er in het rapport 'Werk aan de uitvoering' niet omheen. Al in de jaren negentig werden gemeenten medeverantwoordelijk om mensen met een uitkering te stimuleren om werk te vinden, en 25 jaar later is dat nog steeds niet van de grond gekomen. Daardoor worden werkzoekenden niet goed geholpen.

Gemeenten en uitkeringsorganisatie UWV zijn voornamelijk bezig met de uitstroom van hun eigen cliënten, meldt het inspectierapport. Dat waren tot vorig jaar bij gemeenten vooral de bijstandsgerechtigden en bij het UWV mensen met een arbeidsbeperking of een WW-uitkering. In een aantal gevallen zien gemeenten en UWV elkaar zelfs als concurrenten, merkte de inspectie. Er is een onderling gebrek aan vertrouwen.

Uit het onderzoek komt naar voren dat samenwerking in de regio's nog maar kort bestaat. Bijna nooit langer dan drie jaar, terwijl er al 25 jaar over wordt nagedacht. En niet alleen gedacht. "Er is een bijna permanente cyclus van afstemming en overleg. Er zijn veelvuldige discussies over structuren en er worden steeds nieuwe werkgroepen ingesteld", meldt de inspectie. Maar met weinig resultaat.

"Leg nu eens wat meer nadruk op het doen", benadrukt de inspectie. De vele aanbevelingen voor een betere dienstverlening aan de werkgevers blijven te vaak op de plank liggen. Bestuurders en managers maken op regionaal niveau afspraken, maar in de dagelijkse uitvoering gebeurt er weinig mee.

Slechts een zeer beperkt deel van de werkgevers wordt bereikt, nog geen 20 procent. De ondernemers die wel eens contact hebben met het zogenoemde werkgeversservicepunt van het UWV en de gemeente ervaren dat als weinig zinvol. Werkgevers vinden de andere partij slecht bereikbaar, slecht geïnformeerd, lastig om afspraken mee te maken, en ze vinden de kwaliteit van de kandidaten die worden voorgedragen voor een baan onvoldoende.

De inspectie zet ook vraagtekens bij de kennis en kunde van de managers bij de gemeenten en UWV die de arbeidsmarktvraagstukken moeten oplossen. "Er is weinig daadkracht en niemand voelt zich echt verantwoordelijk." Volgens de inspectiedienst werken de leidinggevenden te ambtelijk. Ze zijn te veel gericht op werkprocessen en niet op mensen.

De inspectie waarschuwt dat de uitvoering van de banenafspraak om werk te vinden voor 125.000 mensen met een arbeidsbeperking, risico loopt. De ambtenaren weten nauwelijks wie hun werkzoekenden zijn en weten ook niet wat de wensen van werkgevers zijn. En met opmerkingen als deze staat het hele rapport vol. "De huidige situatie moet doorbroken worden", concludeert de inspectie.

Daarbij merkt zij op dat er in de afgelopen 25 jaar wel heel veel veranderingen op de gemeenten en het UWV (en zijn voorgangers) is afgekomen. De ene na de andere landelijke campagne ging van start. Ook was er een carroussel van vertrekkende en aantredende managers. Dat heeft gevolgen voor de continuïteit en de kwaliteit van het werk.

Er is grote urgentie om de koppeling tussen werkgever en werkzoekende in de regio's te verbeteren, reageert minister Lodewijk Asscher van sociale zaken. Omdat alle betrokken partijen aan hem hebben gemeld "een kwaliteitsslag" te willen maken, heeft Asscher daar vertrouwen in.

Voor de zomer van 2017 moet er wederom een plan liggen hoe er een betere aansluiting kan komen tussen werkzoekenden en ondernemers die mensen zoeken. "Er moet een breed gedragen agenda komen", aldus de minister. Vandaag is er al een wethoudersbijeenkomst over het rapport van de Inspectie SZW.

De minister is ervan overtuigd dat de vele plannen die de afgelopen paar jaar zijn ingevoerd, zoals de Participatiewet, de banenafspraak, de aanpak jeugdwerkloosheid, de sectorplannen, de oprichting van de regionale Werkbedrijven en de regionale leerwerkloketten, er aan bijdragen dat de samenwerking tussen gemeenten, werkgevers en UWV verbetert.

De gemeenten vragen juist om bestuurlijke rust.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden