AzG doet niet mee aan ebola-actie

Artsen zonder Grenzen: Voor ons geen Giro 555-inzameling

De belangrijkste hulporganisatie bij de bestrijding van ebola in West-Afrika, Artsen zonder Grenzen, doet niet mee aan de landelijke actie Giro 555 van de samenwerkende hulporganisaties (SHO). "Een sociaal gevoel bij mensen mobiliseren is prijzenswaardig. En wij juichen hulp bij de bestrijding van ebola toe. Maar voor een onafhankelijke, gespecialiseerde organisatie als Artsen zonder Grenzen is het niet effectief", vat Arjan Hehenkamp, directeur van Artsen Zonder Grenzen (AzG) de reden samen.

Eigenlijk is de motivatie van AzG net zo gelaagd als de onderliggende problemen die geleid hebben tot de ebolaramp in Guinee, Sierra Leone en Liberia, zegt Hehenkamp. "Wij zijn een noodhulporganisatie dus reageren zo snel mogelijk. Dat kan alleen als ons geld niet geoormerkt is, zoals bij deze actie wel het geval is. Wij willen hulp geven wanneer en waar dat het hardst nodig is. Daarom nemen we al jaren niet deel aan zulke acties."

Volgens Hehenkamp hebben de SHO veel aandacht voor (natuur)rampen en weinig voor conflicten. "Wij hebben juist een omgekeerd patroon. Maar ingewikkelde conflicten zijn minder aantrekkelijk voor grote acties. Die moeten simpel zijn. Maar de oplossingen voor de meeste rampen zijn niet simpel."

Voor AzG zijn mensen in deze ebolacrisis harder nodig dan geld. "Daarom proberen wij andere organisaties te helpen door ze te trainen in onze centra in Amsterdam, Brussel en Genève. Want wij kunnen alle hulp gebruiken. In het begin was 80 procent van de bedden in de behandelcentra van ons, inmiddels is dat 60 procent. Wij zijn één van de weinige organisaties die gespecialiseerd zijn in medische interventies bij dit soort uitbraken. Al leveren het Rode Kruis en Save the Children een belangrijke bijdrage door het bergen van lijken en het bouwen van behandelcentra."

Toch vindt Hehenkamp het niet verstandig om op te gaan in de SHO omdat daar allerlei soorten organisaties bij zitten - religieus versus seculier, ontwikkeling versus noodhulp - met tal van activiteiten waarvan hij niet altijd kan bepalen of ze noodzakelijk zijn in de strijd tegen ebola. "Deze crisis is qua omvang uitzonderlijk en vereist veel discipline en structuur. Eventuele fouten zullen ook ons aangerekend worden. Wij willen daarom zelf verantwoording afleggen tegenover onze donateurs, dat vertrouwen is heel belangrijk."

De prioriteit van AzG ligt bij hulp die een directe impact heeft op de epidemie: behandeling, isolatie, informatie. Hehenkamp: "Maar de meeste SHO-organisaties hebben daar geen capaciteit voor. Dus zullen ze zich waarschijnlijk met de indirecte gevolgen van de crisis bezighouden; de ramp in de ramp, zoals het instorten van de economie en het lamleggen van samenlevingen."

Het is die gelaagdheid die de AzG-directeur mist in andere grote initiatieven, zoals Band Aid 30 van de Brit Bob Geldof. De man achter hulphit 'Do They Know it's Christmas?' uit 1984 tegen de hongersnood in Ethiopië, heeft weer tientallen sterren bij elkaar geroepen. Dit keer voor een lied tegen ebola.

Nu krijgt de actie van dertig jaar geleden kritiek. Vanwege de aanmatigende tekst van het lied en omdat destijds een deel van de opbrengsten terechtkwam bij het toenmalige dictatoriale regime. "Die actie liet onbesproken dat deze hongersnood geen natuurramp was, maar gecreëerd was door de machthebbers om rebellen uit een bepaalde regio uit te hongeren. Versimpeling kan echte schade aanrichten. Nu wordt het beeld neergezet dat heel Afrika met ebola te kampen heeft en dat de oplossing alleen van externe hulp kan komen. Terwijl van de 3300 mensen die wij in dienst hebben in West-Afrika 90 procent lokaal is. Daarom verbinden wij ons wel aan het benefietnummer 'Africa stop ebola' van West-Afrikaanse sterrren zoals Tiken Jah Fakoly en Salif Keita. Zij staan dicht bij de getroffenen en geven voorlichting: 'luister naar de dokter'. De angst voor medici hoort namelijk bij de structurele problemen achter deze epidemie."

Maar aan die structurele problemen doet AzG toch ook niks? "Wij doen aan noodhulp, het verlichten van lijden. Dat is per definitie symptoombestrijding."

Nederland 9 Reactie SHO

Voor hen geen Band Aid:

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden