AZ vaart wel bij ingetogen spel

AZ won gisteren met 3-0 van FC Twente mede dankzij tactische nuances van coach Van Gaal. Mogelijk beseft hij dat hij alleen daarmee nog een prijs zou kunnen winnen.

In deze vluchtige tijden, waarin ploegen wekelijks als (al dan niet) titelkandidaat schijnen te moeten worden gewogen, sprak een betrekkelijke buitenstaander, gezien zijn nationaliteit dan, gisteren in Alkmaar rake woorden. „Op dit moment is AZ het topteam van Nederland”, zei Steve McClaren, de Britse trainer van FC Twente. „Maar de weg is nog lang”, liet hij erop volgen nadat hij zich een kwartslag had gedraaid naar zijn collega Louis van Gaal, die zwijgend met hem instemde.

Met indrukwekkende cijfers (3-0) en op deugdelijke en soms sprankelende wijze had AZ zojuist FC Twente verslagen. Met de zevende competitiezege was de koppositie geconsolideerd door de herrezen ploeg van de herrezen trainer, die op toespelingen op titelkansen nochtans weigert in te gaan. Menigeen zou Van Gaal er graag op vastpinnen en her en der kan zelfs verontwaardiging worden geproefd – alsof hij het aan zijn stand verplicht zou zijn om zich hierover uit te spreken. Maar zo vreemd is Van Gaals houding werkelijk niet.

Door de traumatische ervaring van twee jaar geleden, toen AZ op de slotdag het kampioenschap verspeelde, werd ook hij erop gewezen hoe moeilijk het voor subtoppers kan zijn om ook op het ultieme moment te winnen. Nog steeds heeft Van Gaal een selectie met spelers die, hoe getalenteerd in sommige gevallen ook, geen van allen weten wat het inhoudt om een heel seizoen constant te presteren – en wat daarvoor wordt gevraagd.

Het heeft er alle schijn van dat Van Gaal, door schade en schande wijs geworden, zijn spelers op dat vlak te hulp poogt te schieten met vooral tactische nuances. Gisteren werd in de scherpst denkbare contouren belicht dat AZ dit seizoen in Van Gaals woorden ’meer achter de bal speelt’, bij balbezit van de tegenstander dan. FC Twente werd op eigen helft opgevangen door AZ, dat de strategie deed slagen door eenmaal zelf in balbezit wél flair en effectiviteit te tonen.

Ver doorgeredeneerd zou kunnen worden gesteld dat Van Gaal concessies doet aan zijn filosofie, die zo lang onwrikbaar oogde, maar dat zou tevens een beetje flauw zijn. Van Gaal zou er ook om kunnen worden gecomplimenteerd, sprak hij gisteren zelf uitdagend.

In zijn bijna ideologische voetbalopvattingen liet hij zijn ploegen in het verleden wel eens roekeloos spelen door voortdurend om druk op de tegenstander te vragen. „Jullie hebben het me steeds gezegd”, zei hij tegen zijn journalistieke gehoor. Mogelijk beseft ook hij ten langen leste dat hij alleen met een meer ingetogen speeltrant een kans zou kunnen hebben om voor het eerst sinds het einde van de vorige eeuw in de herfstdagen van zijn carrière nog een prijs te winnen.

De weg daarheen is inderdaad nog lang, maar de stap die AZ gisteren zette zou op termijn een belangrijke kunnen blijken. Aan de zege op FC Twente lag óók een verantwoorde en stabiel uitgevoerde tactiek ten grondslag. Daarmee werd progressie geboekt op een terrein waarop AZ bepaald niet altijd uitblinkt en dat tegelijkertijd vaak bepalend is voor succes op de langere termijn. Daarbij wees Van Gaal er óók graag op dat de prestatie werd geleverd zonder drie in Alkmaar vooraanstaande spelers.

Aanvoerder Schaars en vice-aanvoerder Jaliens ontbraken, en aanvaller Dembele is al langer geblesseerd. Daarbij viel spits Pelle al vroeg uit en topschutter El Hamdaoui werd vanwege knieklachten na een uur vervangen. Dat AZ desondanks gedisciplineerd zijn weg vervolgde, zou inderdaad kunnen duiden op ontwikkelingen en mogelijkheden in bredere zin in Van Gaals selectie. Het was in dat opzicht opvallend dat de naar de achtergrond verdreven Ari plotseling de aandacht opeiste met twee treffers, als vervanger uitgerekend van zijn Italiaanse concurrent Pelle, die maar niet kan scoren.

Nieuwe graadmeters dienen zich voor AZ alweer aan, met het bekerduel van woensdag tegen PSV en anderhalve week later de competitietopper tegen Ajax. Ook vanwege het zwakke verweer van FC Twente, dat donderdag nog een zware wedstrijd bij Manchester City had moeten afwerken, mag wellicht voorzichtig worden geopperd dat het gemis van Europees voetbal een voordeel voor AZ zou kunnen zijn – en dat de ploeg ook daarom in deze onpeilbare competitie een titelkandidaat zou kunnen zijn. Anderzijds had McClaren nog een mooie Britse wijsheid paraat: „In november worden geen titels gewonnen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden