AZ heeft realisme in het DNA

structureel succes | Voor de tiende keer sinds 2004 plaatste AZ zich gisteravond voor de groepsfase in het Europees voetbal. Aad de Mos en Kenneth Perez over de internationale voorspoed van de relatief kleine club.

Quizvraag: wat is deze eeuw de meest succesvolle Nederlandse voetbalclub geweest in Europa? PSV? Fout. Ajax? Ook fout. Feyenoord dan? Nee, het goede antwoord is: AZ uit Alkmaar.

In het seizoen 2004-2005 behaalden de Alkmaarse club de halve finale van de Uefa Cup, goed voor 24 punten voor de coëfficiënt-lijst van de Europese voetbalbond - meer nog dan PSV, dat in datzelfde seizoen de halve finale van de Champions League wist te bereiken. Die ranking, waar geteld wordt hoeveel punten clubteams per land behalen in Europa, bepaalt uiteindelijk het aantal startplaatsen in het Europese voetbal.

AZ vervult daarin, samen met PSV, een waardevolle inbreng voor het Nederlandse voetbal. Want ook in het seizoen 2011-2012, waarin AZ uiteindelijk in de kwartfinale strandde tegen Valencia, leverde de club een belangrijke bijdrage aan de coëfficiënt-lijst (18,5 punt).

En dat is lang geen uitzondering. In de laatste twaalf seizoenen wisten de Alkmaarders, die tussentijds fors moesten bezuinigen vanwege de DSB-affaire van voorzitter Dirk Scheringa, zich tien keer te plaatsen voor de Europa League (voorheen Uefa Cup). Drie keer werd daarin de kwartfinale bereikt. En één keer vond AZ zich terug in de Champions League, nadat het in 2009 landskampioen was geworden onder Louis van Gaal.

Een knappe prestatie, vindt oud-voetbaltrainer Aad de Mos. "Die continuïteit is vooral te danken aan het goede aan- en verkoopbeleid van de club", meent hij. "Elke zomer vertrekken de beste spelers, maar bij AZ vertrouwen ze op hun eigen scouting, die zelf nog gaat kijken of een speler geschikt is. Dat is een groot contrast met andere clubs, die in de greep zitten van makelaars en maar kopen om het kopen."

Goed leren scouten

Ook Kenneth Perez, tegenwoordig analist voor Fox Sports, roemt het scoutingapparaat bij de Noord-Hollanders. "Zonder geld hebben ze goed leren scouten. Als buitenlandse speler kun je je rustig ontwikkelen bij AZ. Het verwachtingspatroon is er niet zo hoog als bij grotere clubs."

AZ zocht de voorbije jaren vooral in Scandinavië naar bruikbaar talent. Talloze spelers, onder wie Pontus Wernbloom (CSKA Moskou), Aron Jóhannsson (Werder Bremen), Kolbeinn Sigthorsson (later naar Ajax) en Rasmus Elm (later naar CSKA Moskou), gebruikten AZ als opstapje naar een grotere Europese club. Daarnaast vertrok AZ-spits Vincent Janssen deze zomer voor 15 miljoen euro (dat kan nog oplopen tot 22 miljoen euro) naar Tottenham Hotspur. Nu hebben buitenlandse clubs hun vizier gericht op de Noor Markus Henriksen.

De inbreng van veel Scandinavische spelers heeft ook gevolgen voor de speelstijl van AZ, ziet De Mos. "Ze spelen niet volgens de Hollandse School", constateert hij. "Nederland is een papegaaienland, waarbij iedereen elkaar maar napraat over aanvallend voetbal. Maar AZ speelt niet blindelings op de aanval. De club heeft realisme in het DNA, omdat het in Nederland niet de hoogste begroting heeft en ze zijn overgeleverd aan spelers uit landen als Zweden en IJsland. Deze jongens beheersen allemaal de counter, hebben duelkracht en kunnen koppen; eigenschappen die je mist bij Nederlandse spelers."

Oud-AZ-speler Perez is het daarmee eens. "Scandinavische spelers zijn stuk voor stuk volwassen kerels, die technisch en tactisch misschien wat minder zijn, maar wel willen vechten voor elke meter. Dat heb je ook nodig. Daarnaast hebben ze altijd goede trainers gehad bij AZ."

Laten we eerlijk zijn

Maar Perez slaakt, daags na de uitschakeling van Ajax voor de Champions League, een diepe zucht als het gaat om Nederlandse clubs in Europa. "Laten we eerlijk zijn: de Europa League is gewoon een prima podium voor Nederlandse clubs", vindt Perez. "Daar kun je, als je goede spelers hebt en een goede spelopvatting, uitstekend in meekomen. In de Champions League worden we teleurgesteld door onze clubs, in de Europa League worden we aangenaam verrast."

AZ probleemloos naar groepsfase europa league

Na de ruime uitzege van vorige week op FK Vojvodina (0-3) had AZ gisteren in Alkmaar voldoende aan een doelpuntloos gelijkspel om zich te plaatsen voor de groepsfase van de Europa League.

AZ miste de kans om het clubrecord van vier Europese overwinningen op rij te evenaren. Vooral Fred Friday en Mattias Johansson misten fraaie mogelijkheden. Het elftal van John van den Brom koesterde de vorige week in het Servische Novi Sad veroverde voorsprong en kwam tegen de matige tegenstander nauwelijks in de problemen.

Markus Henriksen was weer basisspeler bij de tweevoudig kampioen uit Alkmaar. Het zou goed kunnen dat de Noorse middenvelder zijn laatste wedstrijd voor AZ heeft gespeeld; hij staat onder andere in de belangstelling van Anderlecht.

AZ loot vandaag net als Feyenoord en Ajax voor de poule-indeling van de Europa League.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden