AZ heeft boel op orde, Twente nog niet

In Alkmaar hebben ze minder te besteden, maar meer te bieden

In tevredenheid werkte AZ gisteren de eerste training voor het nieuwe voetbalseizoen af, met de aankopen die het zich wenste. Vandaag staat FC Twente voor het eerst op het trainingsveld met nauwelijks nieuwe gezichten, en al helemaal geen bekende. In dit nog prille stadium vallen de verschillen op tussen de provincieclubs die enkele jaren geleden de nationale top bestegen. Na de onvermijdelijke terugval lijkt AZ zijn zaakjes weer op orde te hebben en maakt FC Twente een pas op de plaats.

De clubs aasden de afgelopen weken beide op de transfervrije verdediger Wuytens van FC Utrecht en de talentvolle middenvelder Gudelj van NAC. Ze kozen alle twee voor AZ, de kampioen van 2009 die vier jaar later op de tiende plaats eindigde. FC Twente, de kampioen van 2010 die zich de laatste jaren in de subtop handhaafde, vond circa drie miljoen euro voor Gudelj een te hoge prijs en wilde ook aan bepaalde voorwaarden van Wuytens niet voldoen.

Vooral de keuze van Wuytens is opmerkelijk. Hij had de clubs op zijn niveau voor het uitkiezen. Als zo'n speler - als 28-jarige in een fase waarin geld zwaarder kan wegen dan sportieve ontwikkeling - dan voor AZ kiest, is de eerste gedachte dat de salarissen in Alkmaar ook na de grondige sanering na de val van oud-eigenaar Scheringa nog altijd goed moeten zijn. Directeur Toon Gerbrands vertelt dat het gemiddelde salaris bij AZ is gehalveerd van 500.000 tot 250.000 euro, waarbij het plafond ongeveer bij 450.000 ligt. Voor Wuytens moet zoiets zijn weggelegd.

Dat is voor een speler van dat kaliber, een verdienstelijke clubdienaar, een riante gage. Met Wuytens, Gudelj en de van Heerenveen overgenomen verdediger Gouweleeuw heeft AZ volgens Gerbrands precies de spelers kunnen halen die op de drie bovenste plaatsen van de scoutingslijst stonden. AZ, als bekerwinnaar geplaatst voor Europees voetbal, heeft nog steeds een bepaalde aantrekkingskracht. "Ook in de jaren waarin wij de beste spelers moesten verkopen, speelden we Europees. Dat zien spelers", zegt Gerbrands. "Wij kopen over het algemeen spelers in de opbouw van hun carrière, waarna ze elders een volgende stap kunnen zetten. In die nichemarkt doet AZ het vrij goed."

Steels wijst de AZ-directeur erop dat FC Twente komend seizoen geen Europees voetbal speelt en er vorig jaar pas met een 'wildcard' toegang toe kreeg. In Enschede werden trainers ontslagen (Adriaanse, McClaren) en forse investeringen in spelers loonden plots niet meer. "Misschien hebben we wel te geforceerd een plek in de toptwee nagestreefd", zei voorzitter Joop Munsterman vorige week in Voetbal International. Meer dan twee jonge, transfervrije talenten trok FC Twente voorlopig niet aan. "Succes is niet eeuwigdurend", zegt oud-KNVB-directeur Henk Kesler, in Enschede adviseur op de achtergrond. "Je loopt een keer tegen de grenzen van je groei aan."

Lang is de schijn gewekt dat FC Twente, als zo'n beetje de enige club, geen hinder ondervond van de crisis. Op de financiële balans van 2011-2012 staan langlopende schulden van 55 miljoen euro en kortlopende van 35 miljoen. "In de euforische stemming op de toppen van het succes is de crisis gevoelsmatig overvleugeld", zegt Kesler. "Maar de cijfers geven geen reden tot paniek. De transfertermijn duurt tot eind augustus. We weten allemaal dat de koopjes en de leuke dingen daar pas later ontstaan. Dat je het team nu al klaar zou moeten hebben, is onzin."

Toch is AZ al uitgewinkeld. Sterker, de club is niet van plan nieuwe spelers te kopen als zijn begeerde talent Maher wordt verkocht. Gerbrands wil zich voor de luxe positie niet op de borst slaan. "Ik heb al langer het gevoel dat wij twee jaar op andere clubs voorlopen in de tendens van het terugbrengen van de salarissen en het doen van minder grote aankopen. Ik kan wel interessant gaan zeggen dat dat een visie was, maar dat was niet zo. Het was noodzaak na het wegvallen van Scheringa."

AZ had dezer dagen een 'concurrentievoordeel', stelt Gerbrands. De gezuiverde balans liet het toe om al zaken te doen, waar andere clubs (als FC Twente) eerst spelers zouden moeten verkopen. Daar staat tegenover dat de begroting van FC Twente nog beduidend hoger is, 45 miljoen euro om 25 miljoen bij AZ. "Dat moet geconsolideerd worden", zegt adviseur Kesler. "Het is goed om daartoe, zoals nu, eens in de spiegel te kijken. Maar dat er dan twee spelers voor AZ kiezen, zegt mij weinig. Het zijn nu ook weer geen spelers die je per se nodig hebt om Europees voetbal te halen. En zo dacht Joop Munsterman er ook over, de laatste keer dat ik hem sprak."

AZ is schuldenvrij
Na het faillissement van oud-eigenaar Scheringa in 2009 verkocht AZ jaar na jaar zijn duurste spelers. Dembele, El Hamdaoui, Lens, Ari, De Zeeuw, Mendes da Silva, Pocognoli, Moreno, Schaars, Jaliens, Sigthorsson en Wernbloom vertrokken. Vorig jaar werden Rasmus Elm, Holman, Poulsen en Moisander van de hand gedaan.

Twee jaar eerder dan gepland was daarmee de schuld aan de curatoren afgelost. Directeur Gerbrands: "We hadden het voordeel dat in het begin de crisis op de transfermarkt nog niet zo voelbaar was. Als het toen al zo was geweest als nu, hadden we de beoogde vijf jaar voor de sanering echt nodig gehad." AZ is volgens Gerbrands nu schuldenvrij.

FC Twente ging na het kampioenschap van 2010 verder met investeren. Maar waar aankopen als Ruiz, Janssen en Perez de historische landstitel brachten, renderen dure spelers als Tadic en Castaignos voorlopig niet. En waar vorig seizoen Janko, Luuk de Jong en John voor in totaal 25 miljoen euro werden verkocht, is er voorlopig op dat vlak nog geen beweging. Verdediger Douglas, aan wie FC Twente ooit fors dacht te kunnen verdienen, levert al niets meer op. Hij is transfervrij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden