Avontuurlijke rasverteller die internationaal oeuvre nalaat

De laatste keer dat ik hem sprak was op de uitreiking van het Filmjaarboek in het Eye Filminstituut, eerder dit jaar. George Sluizer, hoe slecht ter been ook, kwam trouw naar gelegenheden waarbij het om de filmcultuur ging. De Nederlandse regisseur, die zaterdag op 82-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam overleed, vertelde dat hij de volgende dag naar Japan zou gaan. Zijn film 'Dark Blood' zou er worden vertoond. Hij was trots. Hij was de afgelopen halve eeuw de hele wereld rondgereisd, maar nog nooit in Japan geweest. Als zoon van Joodse ouders die de dood vonden in een Japans interneringskamp was hij die middag ook nadenkend.

In 2007 werd een slagaderbreuk de regisseur bijna fataal. Maar Sluizer overleefde, revalideerde, en werkte de resterende tijd als een razende aan de voltooiing van zijn filmische oeuvre. Twee levensprojecten in het bijzonder vroegen zijn aandacht. Zo keerde Sluizer in 'Homeland' (2011) terug naar de twee Palestijnse families die hij in zijn driedelige Midden-Oosten-kroniek (1974-1983) had vastgelegd, en die hij in zijn hart had gesloten. Aan het eind van zijn leven knaagde het verhaal van de Palestijnse diaspora nog steeds. Sluizer zei woedend te zijn over het lot van de Palestijnen, en sprak in een controversiële scène de comateuze Ariël Sjaron toe.

Ook voltooide de regisseur de film die hij in 1993 moest staken wegens de drugsdood van zijn 23-jarige hoofdrolspeler, Hollywood-ster River Phoenix. Het bijna voltooide 'Dark Blood' kwam in een loods terecht van de verzekeraar die het materiaal na verloop van tijd wilde vernietigen. Sluizer wist de opnamen echter veilig te stellen en begon ondanks jurisch gebakkelei en met hulp van vrouw en dochter, Anne en Anouk Sluizer, aan de voltooiing van zijn unvollendete, een mooie, allegorische vertelling met River Phoenix als jonge weduwnaar die zich heeft teruggetrokken in de Amerikaanse woestijn.

Het verhaal van 'Dark Blood' (1993-2012) is eigenlijk even wonderlijk als Sluizers levensloop. Als zoon van een musicerende Frans-Joodse vader en een sportieve Noorse moeder verhuisde hij tijdens de oorlog van Frankrijk naar Engeland, waar zijn vader voor Radio Vrij Nederland en Radio Oranje ging werken. Sluizer kwam op 9-jarige leeftijd op een Engelse kostschool terecht, waar hij getuige was van de zelfmoord van leeftijdgenootjes. 'Die kostschool was mijn concentratiekamp', aldus Sluizer in het recente interviewboek 'Wie zijn ogen niet gebruikt, is een verloren mens' (2012).

Sluizer sjouwde op zijn zestiende kabels voor Bert Haanstra, zat op zijn zeventiende op de grote vaart, en stapte op de fiets naar Parijs om film te studeren. 'De opleiding was gericht op denken, op filosofie, heel Frans', aldus de regisseur die zijn liefde voor de literatuur graag afwisselde met actie.

Zijn dienstplicht vervulde hij bij de militaire inlichtingendienst waar hij Russisch leerde. Dat kwam van pas toen hij in de jaren zestig voor National Geographic door Siberië reisde. Met zijn eerste documentaire 'De Lage Landen' (1961) won hij de Nederlandse Staatsprijs, en mocht hij naar het Filmfestival van Berlijn. In 1972 volgde zijn eerste speelfilm 'João en het Mes', een prachtig Braziliaans noodlotsdrama. Hij strikte Hitchcock-ster Anthony Perkins voor de Mulischverfilming 'Twee Vrouwen' en werkte als productiemanager mee aan 'Fitzcarraldo' (1982) van Werner Herzog, die andere avonturier.

Met 'Spoorloos' (1988), de verfilming van 'Het Gouden Ei' van Tim Krabbé, maakte Sluizer misschien wel de beste Nederthriller, subtiel en ijzingwekkend verteld, met de grote doorbraak van Johanna Ter Steege als de vrouw die op raadselachtige wijze verdwijnt bij een Franse benzinepomp. Het succes stelde Sluizer in staat een Amerikaanse remake te maken, 'The Vanishing' (1993), lang niet zo goed als het orignieel dat een Nederlandse filmklassieker werd.

Sluizer was een rasverteller, een liefhebber van smakelijke verhalen, ja, misschien wel een fantast die een internationaal en zeer avontuurlijk oeuvre nalaat, vol obsessieve eenlingen. Zijn geestige, surrealistische Saramago-verfilming 'Het Stenen Vlot' (2002) heeft met de vraag naar de waarde van de Europese eenheid niets aan actualiteit verloren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden