’Autist is onzichtbaar in Turkije’

Twee jaar geleden pas werd bij de Turks-Nederlandse Birsen Basar (24) de diagnose autisme gesteld. Ze schreef een autobiografie: ’Ik wil niet meer onzichtbaar zijn’.

Je voelt je onzichtbaar?

„Ik ben stil van mezelf. Doordat ik autist ben leg ik moeilijk contact en heb ik weinig vrienden. Ik wil graag wat meer opvallen bij de mensen. Het is fijn om met mensen over autisme te kunnen praten, om te merken dat ze belangstelling voor me hebben.

„In Turkije is autisme als het ware onzichtbaar bij jongvolwassenen. De diagnose wordt alleen gesteld bij jonge kinderen die een heel ernstige vorm van autisme hebben. Veel mensen daar geloven me niet als ik zeg dat ik autisme heb, ook omdat ik een hbo-opleiding heb voltooid.”

Hoe kan het dat Nederlandse artsen pas zo laat op het idee kwamen dat je autisme had?

„Volgens mij wordt bij allochtone kinderen vreemd gedrag nogal eens geweten aan de cultuur. De eerste psychiater die ik zag, dacht dat ik verwend was. Ik ben namelijk nogal kieskeurig met eten.

„Maar kipsaté haat ik gewoon, en als mijn moeder knakworsten opwarmt in de magnetron, wil ik meteen weg. Bepaald eten heeft gewoon zulke effecten op mij. Dat komt door autisme, niet door verwennerij.”

Dacht je zelf al die tijd wel dat je anders was dan leeftijdgenoten?

„Ja, want ik ben minder sociaal dan anderen. Een keer was mijn hand gevraagd. Ik vond het heel moeilijk om toen contact met die jongen te zoeken. Hij deed niets. Ik ging wel naast hem zitten in het computerlokaal en liep steeds langs hem, maar hem aanspreken durfde ik niet. Ook andere Turkse mensen spreek ik niet zomaar aan. Aan mij zie je niet dat ik Turks ben, dus dan loop ik langs zo’n groepje terwijl ik Turks in mijn telefoon praat, in de hoop dat ze contact met me zoeken.”

Wat wil je bereiken met je boek?

„Wie hulp van een psychiater zoekt, wordt al snel gek genoemd onder Turken. Ik wil meer bekendheid geven aan autisme, zodat mensen zich er niet meer voor hoeven te schamen.

„Zelf schaam ik me niet, maar mijn moeder schaamt zich wel voor mij. Moet dat zo, zegt ze, zoveel openheid. Ze is bang dat de mensen gaan roddelen. Maar ik ben nu eenmaal anders, en iedereen merkt dat toch op den duur. Wie weet krijg ik zo meer begrip.”

Ben je al minder onzichtbaar dan voorheen?

„Een beetje. Ik heb nu wel een vriendin die ook autist is. Maar de relatie met mijn familie is nog steeds niet geweldig. Mijn oma zegt: als je bidt, gaat het wel weg. Andere familieleden zeggen dat ze me begrijpen, maar ik merk daar niets van. Als ze het echt zouden begrijpen, zouden ze me meevragen als ze ergens naartoe gaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden