Australiërs zijn nog dikker dan Amerikanen

Australiërs zijn volgens onderzoeken veel te zwaar. Het land stevent af op een ’nationale ramp’ als het probleem van overgewicht niet te lijf wordt gegaan.

Het beeld lijkt typisch Amerikaans: een man in een te strakke broek met een te dikke buik drinkt een milkshake, terwijl hij in zijn andere hand een vette hamburger in een papiertje vasthoudt. Maar dit is niet Amerika, dit is Australië, hartje Sydney.

De ongezond snackende man met vetribbels is geen uitzondering. Volgens recente cijfers heeft 65 procent van de Australiërs van achttien jaar en ouder last van overgewicht. De problemen zijn het grootst bij mannen tussen de 45 en 65 jaar: in deze groep zijn acht op de tien mannen (veel) te zwaar. In Nederland is dat volgens het CBS iets meer dan de helft. De conclusie van sommige onderzoekers is bikkelhard: Australië is nóg vetter dan de VS, het land van de notoire dikkerds.

Wat is er aan de hand in het land dat zo’n sportief en gezond imago heeft? „We zijn rijk en we kunnen kiezen uit veel en goedkoop voedsel”, zegt professor Ian Caterson. Hij is directeur van het landelijk Instituut voor Overgewicht, Voeding en Beweging aan de Universiteit van Sydney. „Het is waar dat wij graag aan sport doen. Maar tegelijkertijd zien wij dat steeds meer mensen in hun vrije tijd op de bank zitten. We kijken meer naar tv en zitten meer achter de computer. In vergelijking met de jaren tachtig zijn de Australiërs ook veel meer gaan eten en drinken. Kinderen consumeren vijftien procent meer; voornamelijk snacks en frisdranken.”

De Nederlander Hidde van der Ploeg doet aan de Universiteit van Sydney onderzoek naar lichamelijke activiteit en gezondheid. Hij geeft nóg een reden waarom de Australiërs te dik worden: ze zijn verslaafd aan hun auto’s. „Het openbaar vervoer is een stuk slechter dan in Nederland, er zijn amper wandelpaden en er wordt bijna niet gefietst. De hele infrastructuur in Australië is gebouwd op auto’s, niet op actief bewegen.”

De gezondheidsrisico’s zijn enorm. Ernstig overgewicht kan leiden tot hart- en vaatziekten, suikerziekte, vormen van kanker, hoge bloeddruk en nierproblemen. Nu al zijn de gevolgen meetbaar: het aantal mensen met suikerziekte is in Australië de afgelopen jaren gegroeid van 2,5 naar 7,6 procent. De schade voor de Australische samenleving bedroeg in 2005 ruim dertien miljard euro, rekende de Australische diabetesvereniging uit. En dat bedrag is alleen maar gestegen.

De overheid is zich bewust van de sluimerende ramp en is op allerlei fronten met acties begonnen. Zo worden er 700.000 gratis centimeters uitgedeeld, waarmee iedereen zijn of haar buikomvang kan meten. Wie in de rode cijfers komt, zou een programma moeten volgen om gezonder te leven. „Het gratis meetlint moet de mensen bewust maken van het probleem van overgewicht”, zegt Caterson. „Maar het gaat erom dat de mensen de volgende stap zetten: een actieve leefstijl en gezonder eten.”

Onder druk van de regering hebben producenten van junkfood onlangs vrijwillig besloten hun tv-reclames aan banden te leggen op tijden dat veel kinderen kijken. Een goede zaak, zegt de directeur van het Instituut voor Overgewicht. Caterson: „Reclames kunnen het gedragspatroon van mensen beïnvloeden. We weten uit het verleden, dat het verbannen van sigarettenreclames goed heeft gewerkt. Australië heeft nu een van de laagste percentages rokers ter wereld.”

Volgens de Nederlandse onderzoeker Van der Ploeg moet de Australische overheid de komende jaren de woonwijken anders inrichten: compacter, met meer fiets- en wandelpaden. „Ja, de Australiërs zijn gek op hun sporten, maar dan voornamelijk om naar te kijken met een biertje erbij en een zak chips. Daar word je niet gezonder van.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden