Diplomatie

Australië wil onderzoek naar oorsprong coronavirus, Trump wijst naar laboratorium Wuhan

De Australische premier Scott Morrison. Beeld EPA

In weerwil van zware Chinese druk pleit Australië voor een internationaal onderzoek naar de oorsprong en verspreiding van het virus en de rol van de WHO.

Australië zwicht niet voor Chinese dreigementen omtrent het nieuwe coronavirus. Ondanks toenemende Chinese druk om er mee te stoppen, blijft de Australische regering pleiten voor een onafhankelijk internationaal onderzoek naar de oorsprong en verspreiding van Sars-Cov-2 en het functioneren van de Wereldgezondheidsorganisatie daarbij.

“Dit virus heeft al meer dan 200.000 levens gekost en heeft de wereldeconomie lamgelegd”, aldus de Australische premier Scott Morrison. “Het lijkt mij volkomen redelijk en verstandig om een onafhankelijke evaluatie te organiseren, om te kijken hoe dit heeft kunnen gebeuren. Dan kunnen we er lessen uit trekken en voorkomen dat het nog een keer gebeurt.”

De Chinezen zijn woedend: ‘Vooroordelen’

Morrison benadrukte donderdag nog eens dat de pleidooien voor zo’n internationaal onderzoek niet zijn gericht tegen China. Maar de Chinese machthebbers zijn toch woedend en oefenden de afgelopen dagen zware openlijke druk uit op de regering in Canberra om de lobby te staken. Volgens Peking komt de campagne voort uit ‘vooroordelen’. De Chinezen beschuldigen Canberra er van dat het zich ‘als een pion’ laten gebruiken door Amerika en dat het ‘politieke spelletjes’ speelt.

De Chinese ambassadeur in Australië dreigde bovendien dat, als de Australiërs blijven pleiten voor een onderzoek, er in China wel eens een consumentenboycot van Australische producten zou kunnen beginnen. En ook Chinese staatsmedia trekken al dagen hard van leer. De hoofdredacteur van de tabloid Global Times schreef op sociale media dat Australië een notoire lastpost is. “Het is voor China een beetje als kauwgum aan een schoenzool. Soms moet je een steen zoeken om het er af te krijgen.”

De opgelopen spanning tussen Australië en China is kenmerkend voor de wijze waarop de coronacrisis de toch al ingewikkelde verhouding tussen China en het Westen verder op scherp zet. Zo voerde de Amerikaanse president Donald Trump de laatste tijd zijn aanvallen op Pekings aanpak van het virus op. En eerder deze week kwam naar buiten dat China hoge kringen in Duitsland en Frankrijk en de diplomatieke dienst van de Europese Unie onder druk zette om een kritisch rapport over Chinese desinformatie over het virus af te zwakken.

Trump: ‘Bewijs gezien dat virus uit laboratorium Wuhan komt’

De Amerikaanse president Trump stelt dat hij overtuigend bewijs onder ogen heeft gehad waaruit blijkt dat het coronavirus afkomstig is uit een laboratorium in de Chinese stad Wuhan. Dat zei hij donderdag op een persconferentie. Ook dreigde de president nieuwe importheffingen op Chinese waren in te voeren.

“Het is vreselijk wat er gebeurd is”, aldus Trump, die eerder kritiek uitte op China over de reactie van de overheid op de uitbraak van het coronavirus. “Of ze hebben een fout gemaakt, of het is begonnen met een fout waarna ze er nog één gemaakt hebben, of heeft iemand iets expres gedaan?”

Trump zei ook dat hij dankzij het bewijs dat hij heeft ingezien er vrijwel zeker van is dat het lab in Wuhan de oorsprong van de virusuitbraak is. De president weigerde details te geven over de informatie die hem dat doet geloven. Dat zou volgens hem nog niet mogelijk zijn, omdat verder onderzoek naar het lab nog loopt.

De Amerikaanse inlichtingengemeenschap heeft vastgesteld dat het virus niet door mensen is gemaakt of genetisch gemodificeerd. Dat maakte het hoofd van de gemeenschap, die uit zeventien diensten bestaat, donderdag bekend. De inlichtingendiensten doen verder onderzoek naar de oorsprong van het virus. Daaruit moet blijken of de uitbraak ontstond door contact met besmette dieren of dat die een gevolg was van een ongeluk in het laboratorium in Wuhan.

Nieuw-Zeeland schaarde zich achter het buurland

Tot nu toe heeft Australië ook weinig steun van andere landen gekregen voor zijn pleidooien voor een internationaal onderzoek. Frankrijk en Groot-Brittannië lieten weten dat het voor zo’n initiatief nog te vroeg is. Een van de weinige staten die zich er wel duidelijk achter schaarde, is Australië’s buurland en oude bondgenoot Nieuw-Zeeland. “Het is heel moeilijk voor te stellen dat niet elk land in de wereld, inclusief het land van herkomst, de wens heeft om te achterhalen hoe dit heeft kunnen gebeuren”, verklaarde de Nieuw-Zeelandse vicepremier Winston Peters.

De groeiende invloed van China dwingt Australië en Nieuw-Zeeland de laatste jaren in toenemende mate tot een lastige evenwichtsoefening. Want de twee landen liggen relatief dichtbij China, maar zijn van oudsher bondgenoten van Amerika, dat functioneert als militaire beschermheer. Tegelijk raken Australië en Nieuw-Zeeland door handel, toerisme en studentenuitwisselingen echter steeds nauwer verstrengeld met China. Beide landen willen graag blijven profiteren van de economische opmars van China, maar zijn er ook op gebrand om de eigen westerse waarden en democratie te beschermen.

(Beluister ook de vijfde aflevering van de podcast Wijsneuzen over het gebrek aan internationale samenwerking in het licht van de coronacrisis) 

Lees ook:

Europa doelwit van Chinese coronapropaganda

Het EU-rapport over desinformatie zou zijn aangepast onder druk van China. De Europese Commissie ontkent ten stelligste, maar de twijfel blijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden