'Australië, sluit offshore-asielcentra'

Vluchtelingen | Er is weer felle kritiek op het beleid van Australië na een Amnesty-rapport over mishandeling op asiel-eiland Nauru.

De Verenigde Naties, mensenrechtenorganisaties, religieuze en medische organisaties eisen dat Australië stopt met zijn zogeheten offshore-asielcentra. Ze reageren op een in het geheim opgesteld omvangrijk rapport van Human Rights Watch (HRW) en Amnesty International over mishandelingen in het Australische detentiecentrum op het Micronesische eilandje Nauru.

In achtduizend pagina's doet Amnesty melding van ruim tweeduizend incidenten van seksuele mishandeling, geweld en pogingen tot zelfmutulatie in een periode van twee jaar op Nauru. Bij meer dan de helft van deze incidenten zijn kinderen betrokken, terwijl maar 18 procent van de gedetineerde asielzoekers kind is. Amnesty-hoofdonderzoeker Anna Neistat concludeert dan ook dat kinderen onevenredig vaak slachtoffer zijn van Australië's 'extreem wrede' verbanning van asielzoekers.

Australië krijgt al jaren kritiek op het harde asielbeleid. In het extreem dunbevolkte land - drie mensen per vierkante kilometer - heerst desondank een grote weerstand tegen asielzoekers. Ontheemden die het land per boot proberen te bereiken, worden daarom naar Nauru gestuurd. In het overvolle kamp daar hebben zij volgens Amnesty geen medische zorg en te maken met geweld van de lokale bevolking.

Australië gebruikt ook Christmaseiland, Australisch territorium in de Indische Oceaan ten zuiden van Java, en het vulkanische Papoea-Nieuw-Guineese eiland Manus voor de opvang van asielzoekers. Of beter gezegd: voor de detentie van asielzoekers. Australië laat vluchtelingen namelijk alleen op uitnodiging overkomen. Iedereen die Australië toch probeert te bereiken wordt naar Nauru, Christmas Island of Manus gestuurd. Nauru, de kleinste eilandstaat ter wereld, en Manus ontvangen hier ontwikkelingsgeld voor. Op de eilanden krijgen de asielzoekers te horen dat ze Australië nooit zullen bereiken.

Desondanks kan een verblijf- en asielprocedure daar jaren duren. Eind april en begin mei staken een 23-jarige Somalische vrouw en een 21-jarige Iraanse man zichzelf in brand op Nauru. De vrouw overleefde, de man stierf. Hij zou te laat naar Australië zijn overgebracht voor medische zorg omdat de minister van immigratie en grensbewaking Peter Dutton dat tegenhield. Dat zou andere asielzoekers maar op gedachten brengen.

Duttons departement heeft Amnesty nu bekritiseerd dat het geen contact heeft gezocht alvorens 'dergelijke beschuldigen te uiten' over de omstandigheden op Nauru. Het ministerie 'weerlegt vele beweringen in het rapport' die ook 'niet door de politie op Nauru zijn bevestigd'. Op de vraag welke beschuldigingen niet waar zijn, wilde het departement tegenover persbureau AP gisteren geen antwoord geven. De VN noemen de omstandigheden op de asiel-eilanden al langer 'onmenselijk' en 'in strijd met het internationaal recht'. Australië zegt dat het juist levens redt door mensen te ontmoedigen een riskante reis over zee te maken.

'OFFshore-model ook in Europa'

De Oostenrijkse minister van buitenlandse zaken Sebastian Kurz pleit voor het Australische model in Europa. Iedereen die illegaal het continent bereikt, verliest automatisch recht op asiel; zij die het toch proberen, moeten op eilanden in de Middellandse Zee worden vastgehouden. Dan is Europa niet meer afhankelijk van Turkije. Nadat Oostenrijk de grens sloot, smeedde Kurz een coalitie met de Balkanlanden om dit voorbeeld te volgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden