Australië is bezorgd over de lange arm van China

De Australische premier Malcolm Turnbull (rood-witte sjaal) en zijn Chinese collega Li Keqiang (zwart-witte sjaal) spreken met een Australian football-speler. Beeld AFP

Europa maakt zich zorgen om de lange arm van Moskou en Ankara, maar in Australië is men bezorgd over bemoeienis uit Beijing. 

Via grote donaties aan politici, bedreigingen van mensenrechtenactivisten en de inzet van verenigingen van Chinese studenten probeert het communistische China de publieke opinie en zelfs politieke besluitvorming te beïnvloeden, blijkt uit een journalistieke samenwerking van de Australische publieke omroep en een krantenconsortium. De Australische inlichtingendienst zou zelfs zo bezorgd zijn over de sluipende infiltratie dat ze politieke partijen waarschuwde dat China invloed wil kopen.

China moet altijd de soevereiniteit van andere landen respecteren, inclusief die van ons natuurlijk, reageerde de Australische premier Malcolm Turnbull op de onthullingen.

Voor de regering in Canberra is de relatie met Beijing uiterst gevoelige materie. China is de grootste handelspartner, vooral de mijnbouw in het westen van Australië verkoopt enorme hoeveelheden grondstoffen aan deze industriële gigant. De Australische regering wil de Chinezen daarom niet voor het hoofd te stoten.

Zuid-Chinese Zee

Maar dat is soms moeilijk. Veel landen in Oost-Azië zijn bezorgd over de toenemende Chinese invloed in de regio. Door eilandjes aan te leggen in de Zuid-Chinese Zee probeert China een groot deel van de internationale wateren toe te eigenen, zeer tegen de zin van andere landen in de regio inclusief Australië en zijn grootste bondgenoot Amerika.

De internationaal gehanteerde 200-mijlszone, en door China geclaimde wateren in de Zuid-Chinese Zee. Beeld Trouw

Precies dit is een van de punten waar China nu de Australische politiek wil beïnvloeden, blijkt uit onderzoek van de Fairfax-kranten en tv-programma Four Corners. Huang Xiangmo, een Chinese zakenman met een vastgoedimperium in Australië, had voor de verkiezingen vorig jaar toegezegd een donatie van 266 duizend euro te doen aan de sociaal-democratische Labor-partij. Die donatie werd op het laatste moment ingetrokken nadat een sociaal-democraat had opgeroepen tot Australische marinepatrouilles in door China geclaimde wateren.

Op deze manier probeerde Huang, die volgens de Australiërs nauwe banden heeft met de Chinese Communistische Partij, het democratisch proces te beïnvloeden, stelt Rory Medcalf, een Australische veiligheidsexpert, in The Sydney Morning Herald. “Het is een klassiek voorbeeld van hoe een vergoeding in het vooruitzicht wordt gesteld en vervolgens als een soort straf wordt ingehouden, dit is een manier om de Australische onafhankelijkheid te beïnvloeden.”

Deze ene donatie staat niet op zichzelf. Huang en een andere Chinese vastgoedmagnaat doneerden in tien jaar tijd voor ruim 4,5 miljoen euro aan de grootste Australische politieke partijen, vonden de journalisten uit. Daarmee ontstond een afhankelijkheidsrelatie die de Australische inlichtingendienst zenuwachtig maakte.

Chinese studentenverenigingen

En er zijn meer manieren waarop de Chinese regering haar tanden laat zien. De 150 duizend Chinese studenten in Australië zijn bijvoorbeeld een klein leger dat naar goeddunken van Beijing wordt ingezet. Als de Chinese ambassade in Canberra een groots welkom wil, zoals bij het bezoek van premier Li Keqiang, worden duizenden van studenten opgetrommeld. Een Australische politiediender was zeer onder de indruk van de massale opkomst: “Als de Australische ambassade in Londen een soortgelijke oproep zou doen aan Australische studenten in Engeland, zouden er twee studenten en een hond komen opdagen.”

Ook in Australië woonachtige Chinese critici merken dat Beijing hen niet alleen in de gaten houdt, maar zelfs hun activiteiten op de korrel nam. Dat ondervond ook de uitgever van de kleine Vision China Times, een onafhankelijk tijdschrift gericht op de Chinese gemeenschap in Australië. De redactionele koers was zo kritisch op de regering in Beijing, dat adverteerders zich terugtrokken onder druk van China, stelt de uitgever.

Lees verder: Australië staat met beide benen in het oosten

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden