Australië en klimaatproblemen: liever verdoezelen dan aanpakken

Een ongedateerde handout van het koraalrif in Australië.Beeld Epa

Het Australische Great Barrier Reef, het grootste koraalrif ter wereld, wordt niet genoemd in een nieuw VN-rapport over klimaatverandering. Opvallend, want het rif is een van de belangrijkste 'slachtoffers' van de opwarming van de aarde. Maar Australië kreeg de werelderfgoedorganisatie Unesco zover om passages over het rif te schrappen.

Een woordvoerder van de Australische regering zei tegen The Guardian Australia, die de zaak aanhangig maakte, dat 'recente ervaringen ons geleerd hebben dat negatief commentaar op de staat van het werelderfgoed invloed heeft op het toerisme'. Een betrokken wetenschapper zei dat hij dit bijna nergens had gezien. "Misschien in de oude Sovjet-Unie."

Naast het Great Barrier Reef, dat een thuis biedt voor 1500 soorten vis en 4000 soorten weekdieren, zijn in het rapport 'World Heritage and Tourism in a Changing Climate' ook secties over de bossen in Tasmanië en het nationaal park Kakadu geschrapt. Oorspronkelijk zou er staan dat de staat van het koraalrif 'slecht en achteruitgaand' is.

Het is duidelijk dat Australië liever problemen verdoezelt dan dat het ze aanpakt, zegt Richard Leck, koraalexpert van het Wereld Natuur Fonds, vanuit Australië desgevraagd. "Het is niet de eerste keer dat het land wegkijkt. Terwijl ze nu iets zouden moeten doen, want het koraal heeft net een dramatische periode achter de rug."

Leck doelt op de verbleking van het koraal, dat in de afgelopen maanden zeer ernstige vormen heeft aangenomen. Onlangs bleek uit onderzoek dat ruim 90 procent van het rif er wit uitziet, in plaats van kleurrijk: het gevolg van het afsterven van algen in te warm zeewater. "Dit komt door de opwarming van de aarde. De laatste drie decennia is 30 tot 50 procent van het koraal al gestorven. Herstellen kan wel, maar duurt tientallen jaren. Jaren die we niet hebben."

Daarom moet de Australische regering nu actie ondernemen, vindt Leck. "We hebben de Australische premier gevraagd om te komen kijken. Nu kunnen we nog zeggen dat het koraal heel mooi is. Maar als er steeds meer van dit soort periodes volgen, dan spreken we die zin over twintig jaar niet meer uit."

Niet voorop lopen
Australië loopt niet voorop als het gaat om de aanpak van klimaatverandering. Het land stelt een van de laagste klimaatdoelen ter wereld, en wil de inkomsten uit het rifgebied niet kwijt. Een recent onderzoek naar de economische waarde van het rif, uit 2013, liet zien dat alleen al toeristen tot wel vijf miljard euro per jaar in de Australische economie pompen.

Bovendien wil men Abbott Point uitbreiden, de grote steenkoolhaven op ongeveer twintig kilometer van het rif. Dit om in te spelen op de groeimarkt in Azië. In het gebied moet ook de grootste kolenmijn van het land komen. "Als die er is, gaat Australië zeker weer meer bijdragen aan de CO2-uitstoot in de wereld", zegt Leck.

Het is ook om deze reden dat Unesco Australië vorig jaar op de vingers tikte. Toen zou het koraalrif op de lijst van 'bedreigd erfgoed' geplaatst worden omdat Australië te weinig deed om het koraal te beschermen. Op die manier zou de VN-organisatie zich gaan bemoeien met de conservering van het rif.

Maar de toenmalige premier Abbott wilde geen pottenkijkers in zijn achtertuin, en besloot tot een charmeoffensief. Ambtenaren van het ministerie van milieu bezochten de 21 landen die bepalen of een werelderfgoed op de lijst van 'bedreigd erfgoed' wordt geplaatst.

Met resultaat: Unesco bond in. Australië heeft tot volgend jaar om te laten zien dat de verbeteringen gaan werken. Het is afwachten wat voor koers de nieuwe regering gaat varen na de verkiezingen van 2 juli, zegt Leck. "Het is in ieder geval duidelijk dat zaken onder de pet stoppen niet werkt. Dat komt als een boomerang terug, nu er zoveel aandacht voor is."

Een foto van het Groot Barrièrerif, van bovenaf.Beeld Afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden