Auschwitz beschermd

De Tweede Kamer van het Poolse parlement, de Sejm, heeft afgelopen weekeinde een wet aangenomen die een beschermde zone van honderd meter instelt rondom de voormalige nazi-vernietigingskampen Auschwitz, Birkenau, Majdanek, Stutthoff, Gross Rosen, Chelmno, Sobibor en Belzec.

De wet moet een einde maken aan de geruchtmakende kruisenactie bij het kamp Auschwitz.

Met het oprichten van kruisen voor de muur van het voormalige kamp willen de voormalige Solidarnosc-activist Switon en zijn volgelingen de Poolse slachtoffers van het concentratiekamp herdenken en vooral het zogeheten pauselijke kruis 'verdedigen'.

Dit tot woede van joodse organisaties, die de kruisen als een belediging beschouwen. Ook de Poolse regering en de Poolse katholieke kerk hebben de actie veroordeeld. Sinds vorig jaar loopt een aanklacht tegen Switon, onder andere wegens het aanzetten tot haat tussen Polen en joden.

De Poolse overheid kon tot nu toe de kruisen niet verwijderen, omdat de grond waarop ze staan door de staat is verpacht aan de Stichting voor oorlogsslachtoffers.

Achter deze naam gaat een club schuil die Switon zijn gang laat gaan. Het ministerie van financiën heeft na het begin van de kruisenaffaire de pachtovereenkomst opgezegd, waarop de Stichting voor oorlogsslachtoffers een proces aanspande dat nog altijd niet is afgerond.

De nu aangenomen wet maakt het voor de Poolse overheid makkelijker bijeenkomsten in de nabijheid van de vroegere kampen te verbieden en, in geval van oneigenlijk gebruik van grond binnen de beschermde zone, tot onteigening of ontruiming over te gaan.

De nieuwe wet werd aangenomen met 251 tegen 96 stemmen, bij 21 onthoudingen. De grootste regeringspartij Verkiezingsactie Solidarnosc (AWS) was verdeeld. Een groot deel van de fractie stemde met de niet regerende rechtse partijen en de boerenpartij PSL tegen de wet. De tegenstemmers wilden dat ook de communistische werk- en strafkampen onder de wet zouden vallen. Polen telt in totaal ongeveer 6 000 voormalige kampen en getto's, waaronder talloze uit de communistische periode.

De nieuwe wet is goed nieuws voor de Poolse katholieke kerk, die haar autoriteit openlijk ondermijnd zag door het eigenzinnige optreden van Switon. Het Poolse episcopaat veroordeelde diens actie, maar kon niet verhinderen dat het plaatsen van kruisen doorging. Zo moeten de bisschoppen dulden dat Switon hen uitmaakt voor 'joden die tijdens de Duitse bezetting in de seminaria werden verborgen' en 'infiltranten van de communistische geheime diensten'.

In antwoord op de beslissing van de Sejm maakte Switon een einde aan zijn winterreces en richtte een zeven meter hoog kruis van berkehout op, nummer 241. ,,Ze hebben mijn doodvonnis al geveld'', verklaarde Switon aan de vooravond van de stemming in het parlement. ,,Maar ik zal hier niet weggaan, niet vrijwillig en ook niet onder druk van geweld.'' Eerder verklaarde hij zichzelf in brand te zullen steken, mocht het tot een ontruiming komen.

Switon kan rekenen op de sympathie van een deel van de 50 000 inwoners van de stad Oswiecim (Auschwitz). Vorige maand maakten 500 van hen middels een stille mars hun ongenoegen kenbaar over het uitbreiden van de beschermde zone rondom het voormalige vernietigingskamp. Volgens de demonstranten zou dit ten koste gaan van economische activiteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden