Aurora borealis, waar ben je toch?

Pauline Valkenet reist van Italië naar de poolcirkel om het noorderlicht te zien. Dat moet een overweldigende ervaring zijn. Als het lukt, tenminste.

PAULINE VALKENET

De app Norway Lights op mijn telefoon zegt: 'Het proberen waard!' De app Aurora Alert meldt: 'De kans om het noorderlicht te zien op de plek waar je nu bent is groot!' Ik kijk weer omhoog en zie alleen donkere wolken. Het is half twaalf 's avonds en vooralsnog hebben we geen centimeter noorderlicht gezien. Af en toe vallen er wel grote gaten in het wolkendek en verschijnen wat sterren en de maan. In die gaten zouden we een flard van de aurora borealis op kunnen vangen. We blijven nog een paar uur hopen dat het - ondanks de weervoorspellingen - voldoende opklaart om het buitengewone spektakel van de natuur te kunnen zien. Maar om drie uur 's nachts geven we het op en gaan slapen.

We zijn op de Lofoten, een eilandengroep boven de poolcirkel. Mijn reisgenoot en ik wonen in Italië en zijn de lente daar ontvlucht voor een vakantie vol kou en kabeljauw. Op het eiland Vestvågøy hebben we een huis gehuurd dat ver van de bewoonde wereld af staat en waar dus geen lichtvervuiling is. Mochten we de mazzel hebben dat de aurora borealis tussen zonsondergang en zonsopkomst bij een wolkenloze hemel actief is - want dan kunnen we haar het beste zien - dan hoeven we maar naar buiten te lopen om het licht vanuit onze tuin te bewonderen.

De website van het Noorse Meteorologische Instituut heeft dezer dagen geen fanatiekere bezoekers dan wij. Het instituut voorspelt van uur tot uur of het gaat regenen of sneeuwen, of het bewolkt of onbewolkt zal zijn. Voor de komende nachten ziet het er beroerd uit: die zullen zwaarbewolkt zijn. De eigenaar van het vakantiehuis beurt ons op: deze winter hebben tot nu toe al zijn gasten het poollicht gezien. "Vorige week hadden we hier mensen die het drie avonden achter elkaar zagen. Het hield maar niet op. Die keken op een gegeven moment niet eens meer naar buiten", vertelt hij.

Mijn reisgenoot is een Milanees met veel belangstelling voor de culinaire gebruiken in zijn vaderland. Hij is gefascineerd door de visserij op deze archipel. Want er is een belangrijke band tussen Italië en de Lofoten: veel kabeljauw die hier wordt gevist, wordt gedroogd en naar Noord-Italië geëxporteerd. Zijn landgenoten en hij zijn dol op de stoccafisso, de stokvis, die in de vijftiende eeuw werd ontdekt door een zeevarende handelaar uit Venetië die hier per ongeluk was aangespoeld. De Milanees is opgetogen over de bacalao met aardappels, groene olijven en Spaanse peper die we in het stadje Svolvaer eten. Zelf kookt hij spaghetti met gezouten kabeljauwfilet, tomaten en lente-ui, die heerlijk smaakt bij de Venetiaanse soave uit de staatsmonopoliewinkel.

Wanneer we over de eilanden met hun besneeuwde bergen en kalme fjorden rondrijden, zien we hoezeer de bewoners deze eerste maanden van het jaar door de kabeljauwvisserij worden opgeslokt. De grote geslachtsrijpe vissen komen vanuit de ijskoude Barentszzee naar de Lofoten gezwommen om er zich in aangenamere temperaturen voort te planten. Hier worden ze massaal uit zee gehaald. Overal staan grote houten rekken waaraan de vissen te drogen hangen. Ze hebben hun buiken uit de wind en verspreiden een intense geur. Aan sommige rekken hangen alleen hun koppen - een naar gezicht. Een man die in een bebloed regenpak met de vissenkoppen in de weer is vertelt dat die vooral voor de Nigeriaanse markt zijn bestemd; daar zijn ze een gewaardeerde bron van proteïne.

In het lieflijke vissersdorp Henningsvaer, vol knusse houten huizen in het rood, okergeel, blauw en grijs, zien we hoe een paar blonde kinderen buiten de tongen uit de kabeljauws staan te snijden. Die prikken ze voorzichtig op een spies. De tong, zo leren we, is een delicatesse: heel smaakvol, boterzacht, zonder graten.

Die avond bereiden we ons voor op een lange nacht. Het sneeuwt de hele avond, maar het Meteorologisk Institutt voorziet na middernacht opklaringen. Het belooft eindelijk een heldere nacht te worden! Aurora Alert voorspelt dat de aurora-activiteit niet erg uitbundig zal zijn. Daarom parkeren we onze auto bij een strand op het naburige eiland, waar we een vrij en perfect uitzicht op het noorden hebben.

Eerst staren we nog naar de eindeloze stroom sneeuwvlokken in het licht van onze koplampen. Maar om half een 's nachts wordt het inderdaad droog en ja hoor, de hemel trekt open. Sterren beginnen te twinkelen. Om ons heen is alles spierwit. We horen alleen het geruis van golven. In het bevroren landschap kijken we gespannen en verwachtingsvol naar de hemel. Ieder moment kan het fantastische felle noorderlicht komen dansen; het kan groen zijn, maar ook paars of rood, en het kan allerlei vormen aannemen en zelfs de hele hemel opvullen.

Het vriest flink en we krijgen het erg koud. Terwijl mijn reisgenoot zich even terugtrekt op zijn verwarmde autostoel blijf ik omhoog kijken. Mocht de unieke natuurshow beginnen dan wil ik geen seconde missen. Om vier uur 's nachts is mijn geduld op. "Kom op nou, laat je zien!", schreeuw ik tegen de hemel. Maar aurora geeft geen sjoege. Tegen vijven wordt het al weer licht en vervagen de sterren. Het wordt dag - en daarmee vervliegen onze kansen om het poollicht te zien. Want de resterende nachten zullen aan één stuk door bewolkt zijn. Teleurgesteld rijden we naar huis.

De volgende dag laat onze gastheer op een website van de Universiteit van Trømso zien wat een ongelooflijke pech we hebben gehad. Aurora was heel actief tot middernacht, toen het nog sneeuwde en we haar dus niet konden waarnemen. Daarna is ze ermee opgehouden: nul activiteit tot acht uur 's ochtends, toen het al weer licht was, en aurora niet meer zichtbaar.

Wanneer we een paar dagen later naar het vliegveld rijden, vragen we ons af of we het nóg een keer moeten proberen. Volgende herfst of winter terugkeren naar het ijzige noorden, maar dan - voor de verandering - in Zweden of Finland? Mijn reisgenoot schudt zijn hoofd. "We hebben gegokt en verloren. En ik achtervolg mijn verliezen niet."

Maar ik sluit niet uit dat ik ooit nog eens een poging zal wagen. Want het noorderlicht zien moet een overweldigende ervaring zijn.

undefined

Aurorajacht

Het noorderlicht is zichtbaar van september tot half april, wanneer de hemel donker en helder is. In Noorwegen is Tromsø heel populair bij aurora-jagers. Er worden groepsexcursies voor ze georganiseerd. Toeristen die liever op eigen houtje hun droom najagen, kunnen net zo goed naar de Lofoten gaan.

Vliegen gaat via Oslo, met de Noorse luchtvaartmaatschappij SAS en het goedkopere Norwegian. SAS vliegt vanuit de Noorse hoofdstad direct naar Svolvaer en Leknes op de Lofoten. Norwegian vliegt naar Harstad, waar je een auto kunt huren om naar de eilandengroep te rijden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden