Interview

Attje Kuiken: ik wil niet dat VVD en PVV ons land rechts inkleuren

Attje Kuiken: 'Ik sta er om bekend dat ik veel energie heb. Ik geef niet zomaar op.' Beeld Werry Crone

De nieuwe fractieleider van de PvdA is Attje Kuiken. Ze volgde Diederik Samsom op en staat zesde op de kandidatenlijst. De slechte peilingen krijgen haar er niet onder.

Toen Attje Kuiken vorig jaar vice-fractievoorzitter werd van de PvdA, was het niet haar ambitie om Diederik Samsoms plek in te nemen. Maar toen Samsom haar na de verloren verkiezing om het lijsttrekkerschap belde dat hij de Kamer per direct verliet, wist ze wat haar te doen stond: "De rol van fractievoorzitter komt vrij en daar ga ik niet voor aan de kant. Als de fractie mij het vertrouwen geeft, doe ik het. Ik ben er klaar voor."

Dat vertrouwen kreeg de asielwoordvoerder van de PvdA vorige week maandag. Kuiken heeft haar intrek genomen in de werkkamer waar Samsom vier jaar zetelde. Het ontbreekt alleen nog aan een officieel naambordje; over dat van Samsom is een sticker geplakt met haar naam, in pen geschreven. "O ja? Dat had ik nog niet eens gezien", zegt Kuiken.

'Er is nog genoeg te doen.'

Attje Kuiken, 39, getogen in het noorden en met man en dochter van zes woonachtig in Breda, geldt als een Kamerlid dat niet in grote vergezichten denkt, maar in praktische oplossingen, ook voor politiek gevoelige kwesties als de opvang van vluchtelingen.

Ze is geen vrouw van lange monologen. Is ze in het land, dan begint ze liever met vragen uit de zaal dan dat ze zelf een betoog van een half uur afsteekt. In het eerste interview in haar nieuwe rol is ze bedachtzaam, weegt ze haar woorden en houdt ze haar antwoorden, als het kan, kort.

"Ja, ik vind het leuk", zegt ze over haar nieuwe positie. "Het is essentieel dat we als PvdA een paar zaken af gaan maken deze periode: meer gelijke kansen in het onderwijs, geld van zorgverzekeraars dat goed terecht moet komen. Gisteren heb ik met Jesse Klaver gesproken over de Klimaatwet, daar staat nu mijn naam onder in plaats van die van Diederik. Er ligt nog heel veel voor mij om te doen."

Beeld Phil Nijhuis

Vandaag wordt de kandidatenlijst van de PvdA officieel bekend. U staat op zes. Is dat niet laag voor een fractievoorzitter?

"Nee, ik vind het heel mooi om in de toptien te staan. Het is een goede plek, ik ben er heel tevreden over. Vorige keer stond ik op 24."

U bent de derde vrouwelijk fractieleider van de PvdA. Jeltje van Nieuwenhoven deed het een half jaar, Mariëtte Hamer werd na twee jaar vervangen door Job Cohen. Wordt u ook een interim-voorzitter, of wilt u na de verkiezingen op 15 maart blijven?

"Ik ben helemaal niet bezig met mijn positie na 15 maart. Ik zie het wel als het moment daar is. Ik ben nu vooral bezig met de campagne. We keren ons tegen de zondebok-politiek van de PVV en de ieder-voor-zich-economie van de VVD. Ik wil voorkomen dat de mannetjes van VVD en PVV ons land helemaal rechts gaan inkleuren. Ik zet al mijn energie in voor ons sociale alternatief. De discussie over de poppetjes is daaraan ondergeschikt."

Diederik Samsom beloofde dat hij een vrouw in de top zou zetten, hetzij als vicepremier, hetzij als fractieleider. Is dat een goed idee?

"De PvdA is een emancipatiepartij. Maar kwaliteit staat altijd voorop. Het zou ook voor mij vervelend zijn als dat niet zo was. Er ligt wel de opdracht - zeker voor de PvdA - dat de top een goede afspiegeling is van de samenleving. Die taak zit in het DNA van de partij. We moeten wel het goede voorbeeld geven, en vrouwen zo nodig helpen. Sommige vrouwen zijn te bescheiden, die moet je vragen."

Geldt dat ook voor u?

"Ik ben zelf geïnspireerd door Jeltje van Nieuwenhoven. Zij zei: 'Als alle vrouwen blijven denken dat ze het op een presenteerblaadje aangereikt moeten krijgen, wordt het natuurlijk nooit wat in het leven.' Om Kamerlid te worden, had ik die aansporing nodig, maar nu niet meer."

U bent nu fractieleider van de op een na grootste partij in de Kamer, maar in de peilingen zweeft uw partij al tijden rond de tien zetels. Hoe houdt u de moed erin?

"O, dat is helemaal niet moeilijk. Ik heb ook ouders. Die willen goede pensioenen. Dat is drijfveer één. Ik kom uit Hoogezand, daar zie je nog altijd veel armoede. Zo lang ik weet dat we daar iets aan kunnen doen, iets kunnen bereiken, ben ik gemotiveerd. Dat zit in mijn karakter. Ik sta er om bekend dat ik veel energie heb. Ik geef niet zomaar op."

Foppe de Haan wordt lijstduwer

De PvdA-kandidatenlijst voor de verkiezingen wordt aangevoerd door Lodewijk Asscher. Na hem komt Kamervoorzitter Khadija Arib, zo blijkt uit de lijst die vandaag officieel werd gepresenteerd. Jeroen Dijsselbloem staat toch op de derde plek, ondanks het feit dat hij in eerder uitgelekte lijstjes nog op plek vijf stond. Hij heeft afgelopen week nog van plek geruild met Gijs van Dijk, vicevoorzitter van vakbond FNV.

Van Dijk is wel de hoogste nieuwe binnenkomer. Ook hoog in de lijst staat publiciste Kirsten van den Hul, onder meer columniste voor Trouw. Voormalig voetbaltrainer Foppe de Haan is lijstduwer. Voor de volledige lijst, klik hier.

De PvdA-kandidatenlijst:
1. Lodewijk Asscher
2. Khadija Arib
3. Jeroen Dijsselbloem
4. Sharon Dijksma
5. Gijs van Dijk
6. Attje Kuiken
7. Henk Nijboer
8. Kirsten van den Hul
9. William Moorlag
10. Lilianne Ploumen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden