Atleten uit de hele wereld verenigen zich in vakbond

Merendeel van de top kan amper rondkomen 'Betere verdeling van prijzengelden'

Enige ironie is niet vreemd aan het trotse bericht: Usain Bolt is toegetreden tot de vakbond Track and Field Athletes Association (TFAA). De flamboyante veelverdiener in de atletiek die zich met zijn, veelal armlastige, collega's hard gaat maken voor een betere inkomensverdeling?

De TFAA is een Amerikaanse organisatie die sinds vorige week mondiaal opereert. Door de krachten wereldwijd te bundelen hoopt zij meer invloed te kunnen uitoefenen bij IOC, sportfederaties, sponsors en wedstrijdorganisatoren met als doel de positie van atleten te verbeteren.

De Jamaicaanse meervoudige olympisch kampioen en wereldrecordhouder op de 100, 200 en 4x100 meter behoort met een geschat jaarinkomen van 16,5 miljoen euro tot 's werelds 100 best betaalde sporters. Hij heeft met zijn shows en snelheid de atletiek teruggezet op de wereldkaart, en proeft daarvan de revenuen. Met soepeler reclameregels, een van TFAA's wensen, zouden die laatste nog hoger kunnen zijn.

Daar staat tegenover dat zijn collega's in het baancircuit nauwelijks van zijn uitstraling profiteren. Zij staan te boek als profs, maar kunnen dat in de meeste gevallen op hun bankafschriften niet waarmaken. Volgens een onderzoek van USA Track and Field Foundation verdient slechts de helft van de Amerikaanse baanatleten uit de toptien van hun specialiteit meer dan 15.000 dollar per jaar. Daaronder kan gerust van amateurs worden gesproken.

Wereldwijd is die situatie nauwelijks anders. Voor een atletiekgala zijn veel atleten nodig, maar slechts publiekstrekkers als Bolt krijgen veel startgeld. De financiële crisis maakt het er niet beter op.

Kogelstoter Adam Nelson, bestuurslid van TFAA, weet als tweevoudig winnaar van olympisch zilver precies hoe de financiële atletiekwereld in elkaar steekt. "Het grote publiek heeft er geen idee van welke financiële opofferingen atleten zich moeten getroosten. Als je niet presteert op de paar dagen die er toe doen, dan verlies je vrijwel elke gelegenheid om in deze sport geld te verdienen", aldus de vijfvoudige medaillewinnaar op wereldkampioenschappen. Zelf hield hij het hoofd eerder boven water met ludieke sponsoracties dan met verre stoten.

De TFAA wil alle atleten verenigen voor een sterke stem. Dat gebeurde al in de Verenigde Staten, maar sinds vorige week zijn professionele atleten uit de hele wereld welkom. Met de Jamaicanen Bolt en Blake en wereldrecordhouder 800 meter David Rudisha hebben zich grote namen aangesloten. Het enige Nederlandse lid is vooralsnog sprinter Churandy Martina.

De TFAA was tijdens de Olympische Spelen in Londen luidruchtig, maar dat had niet meer effect dan een roepende in de woestijn. Dat gebeurde als de #WeDemandChange-beweging op Twitter die protesteerde tegen Regel 40, die atleten gedurende een periode tijdens en rond de Olympische Spelen verbiedt hun eigen (onofficiële) sponsors te promoten.

Atleten zien de gigantische inkomsten die het IOC dankzij haar exclusieve rechten genereert via de Olympische Spelen. Daar zijn zij de artiesten die pro deo opdraven en op de belangrijkste dagen van hun carrière niet eens hun inkomstenbronnen mogen promoten. Dat is een van de zaken die de TFAA beter geregeld wil hebben.

Verder wordt gestreefd naar betere verdeling van start- en prijzengelden, onder meer door het vastleggen van minimum betalingen. Voorts zijn redelijker regels nodig voor reclamelogo's, die nu door hun minimale afmetingen nauwelijks zichtbaar zijn. En er moet een soort pensioenregeling komen.

Ook wil de TFAA dat atleten hun sport beter uitdragen, bijvoorbeeld met alternatieve wedstrijdlocaties en evenementen om de atletiek breder onder de aandacht te brengen. Ook is er de wens om de atletiek voor komende generaties beter achter te laten. Ervaren atleten zullen als mentor optreden om hun kennis over te dragen aan jonge talenten.

"Dit had twintig jaar geleden moeten gebeuren", aldus olympisch kampioene 400 meter Sanya Richards. Het bestuurslid van de TFAA is getrouwd met Aaron Ross, een professionele American Football-speler.

"Mijn man speelt zes jaar in de NFL, en ik heb gezien wat een sterke spelersvakbond kan bereiken, niet alleen in het voordeel van de spelers maar ook in het voordeel van de sport. Dat willen wij wereldwijd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden